Δευτέρα, 16 Οκτωβρίου 2017

Κινηματογράφος: Fast Comment για το Blade Runner 2049




Fast Comment για το Blade Runner 2049

Άψογη αισθητικά και εικαστικά, σκοτεινή και υγρή, με υπέροχα πλάνα που καθιστούν τον θεατή τμήμα του κινηματογραφικού περιβάλλοντος, με μια αργή αλλά και γι' αυτό αγωνιώδη αφήγηση, δίνοντας απαντήσεις σε ερωτήματα της πρωτότυπης ταινίας, με σοβαρές, στιβαρές και λιτές ερμηνείες, με έμφαση στους γυναικείους χαρακτήρες, μ' έναν αξιοπρεπέστατο Ράιαν Γκόσλινγκ ως το πρότυπο κάποιου που συνειδητοποιεί τα αδιέξοδα της ύπαρξης, με τον Χάρισον Φορντ στον ρόλο ενός ανθρώπου που ζει σ' ένα κίβδηλο παρελθόν, με εμβάθυνση στα αρχικά φιλοσοφικά και ψυχολογικά ερωτήματα και κοινωνικά ζητήματα της πρώτης ταινίας, με σκληρή, βίαιη, έντονη μουσική που δεν αφήνει σε ησυχία τον θεατή, με σαφέστατα πολιτικά, αντιρατσιστικά και οικολογικά μηνύματα, με μια σχεδόν αόρατη θρησκευτικότητα, δημιουργώντας μια δυστοπική εικόνα του όχι και τόσο μακρινού μέλλοντος, με αιχμηρές και διακριτές κρίσεις για τον τεχνολογικό πολιτισμό, την αστική ηθική, για την Αμερική του Τράμπ, για την αναγκαιότητα της συλλογικής και προσωπικής Επανάστασης και για την καπιταλιστική εκμετάλλευση της εποχής μας, το Blade Runner 2049 αποτελεί μία από τις κορυφαίες ταινίες του τύπου (σκεπτόμενου με σοβαρές αιτίες) μπλοκμπάστερ, όχι μόνο αυτής της χρονιάς αλλά και προηγούμενων, που κάθε σινεφίλ αξίζει να δει: ένα πολιτικό νουάρ, επιστημονικής φαντασίας και ταινία αγωνίας που αμφισβητεί κι αυτή ακόμα την... ιλουστρασιόν δυστοπία του πρώτου Blade Runner (ναι, οκ, το αναγνωρίζω, ξεπέρασα τα όρια, ε; ) που ενώ επιχειρεί μια εμφανέστατη σύνδεση με το κύμα λατρείας, κυρίως των Αμερικάνων για τη δεκαετία του '80, καταφέρνει τελικά να δημιουργήσει ένα σύγχρονο έπος, ένα ξεχωριστό κινηματογραφικό μυθιστόρημα. Μεγάλο μείον της ταινίας, ας το παραδεχτούν, η περιττή, γραφική στα όρια του γελοίου συμμετοχή του Τζάρεντ Λέτο στον ρόλο ενός χλωμού, χωρίς βάθος και λόγο ύπαρξης χαρακτήρα και το τετριμμένο χολυγουντιανό τέλος που όμως δεν βαραίνουν στο γενικό σύνολο.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ: 9/10



Ποιήματα που τώρα γράφονται: Φαλιμέντο [του Νίκου Βαρδάκα]



Φαλιμέντο

Άδολα, δίχως  φθόνο  και  με  περίσσιο  φόβο  ξεκίνησες
το  ταξίδι  σου  το  μεγαλύτερο  στο  φαλιμέντο . Μετάλαβες την
αδιαφορία, την  ασώματη  κυοφορία  του  ψέματος  της. Αργά, συνοπτικά
και  δίχως  βιασύνη  άρχισε  να  βραδιάζει.
Στο  νησί  του  πόθου, των  όμορφων  στιγμών  που  βιώσατε  οι  δυο  σας
έφθασες  πριν  λίγο. Συντεταγμένη  η  πομπή, των  αναμνήσεων  πορεύεται  ενώ  δεξιά
και  αριστερά  στέκονται  το  παρόν  και  το  μέλλον. Σε  κοιτάζουνε  βαθιά  στα  μάτια
εκεί  που  η  δύναμη  προσφέρει  την  θέση  στο  κενό.
Θεό  τον  βάφτισες, ως  άλλο  είδωλο απομυθοποίησες  το  πρόσωπο  της. Ζητάς  την  παρέα
του, την  ευμετάβλητη  κίνηση  του  μοιραίου. Ως  άτολμος  και  αναποφάσιστος
διακρίνεις  στο  έσχατο  του  χρόνου  το  όνομα  σου. Μοιάζει  μνημείο  λαξεμένο, με
τέχνη  που  το  κυπαρίσσι  σκιά  του  προσφέρει. Φαλιμέντο  ,ως  απάντηση  στα  γιατί
των  δόλιων  συνοδοιπόρων  σου.

Σε  περιμένει  το  φώς  στην  αυγή, ως  ένα  κλείσιμο  μεμιάς  των  βλεφάρων.

__________________________________________________________________
από την ποιητική συλλογή "Συναισθήματα"
γράφει ο ποιητής Νίκος Βαρδάκας  

Τετάρτη, 4 Οκτωβρίου 2017

Κινηματογράφος: It / το Αυτό, Α' μέρος (2017)


#films #reviews

Stephen King: IT Movie Α' μέρος (2017)

Μια πολύ ενδιαφέρουσα διαπίστωση σχετικά με τις ταινίες τρόμου των τελευταίων χρόνων (και ιδιαίτερα των ταινιών τρόμου αμερικάνικης παραγωγής) είναι ότι αδυνατούν να τρομάξουν τον θεατή ή ότι περιορίζονται σε κάποια jumpscare τα οποία είναι συνήθως αποτέλεσμα όχι του σεναρίου αλλά του τρόπου που αξιοποιείται η μουσική και η εικόνα. Είναι από τη μία η ανακύκλωση θεμάτων που έχουν χρησιμοποιηθεί πολλές φορές σε διάφορες ταινίες που δεν προκαλούν πλέον ενδιαφέρον (και φόβο) στον θεατή κι από την άλλη είναι η υπερπαραγωγή των σχετικών ταινιών που δημιουργούν και ορθά την εντύπωση πως όλα έχουν ειπωθεί και πως όλα έχουν προβληθεί στην μικρή και μεγάλη οθόνη. Δεν είναι παράλογο να το σκεφτεί κανείς, εάν απλώς συνυπολογίσουμε ότι ο κινηματογράφος, συνολικά αλλά και στο συγκεκριμένο είδος, έχει διανύσει χιλιόμετρα δημιουργώντας κι αναπαράγοντας ή και αξιοποιώντας διάφορα θέματα για να μας τρομάξει (και για να έχει τα αντίστοιχα έσοδα), φτάνοντας πλέον σ' ένα αδιέξοδο όπου μία ταινία τρόμου για να πετύχει εστιάζει στο στήσιμο της και όχι στην υπόθεση.

Αλλά ακόμα και στο στήσιμο ενώ τα μέσα έχουν εξελιχθεί, αυτό που λείπει είναι οι ιδέες - εκείνες οι ιδέες που θα σου κάνουν μια άλφα ή βήτα εντύπωση αντί να πεις την κλισέ φράση "πως αυτό το ήξερα ρε, αμέσως το κατάλαβα..." Φυσικά, σε όλα τα παραπάνω υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως πρέπει να είναι σαφές ότι δεν μπορείς πάντα να ξεφεύγεις από τα κλισέ ενός είδους εφόσον αυτά αποτελούν ακριβώς το συστατικό του στοιχείο. Σε αυτή την περίπτωση, την ευθύνη για την ορθή ή την μετρημένη χρήση την αναλαμβάνουν ο σκηνοθέτης κι ο σεναριογράφος.

Κι αυτό είναι το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο χώρος των ταινιών τρόμου σήμερα που αντιμετώπισε και η, κινηματογραφικά πρώτη, μεταφορά του It. Πραγματικά, με το It δεν τρομάζεις: αφενός δεν έχει φτιαχτεί για να τρομάξει (έτσι κι αλλιώς το τι σημαίνει "τρομάζω" είναι σχετικό ενώ περισσότερο τρομακτικές είναι οι σκηνές με τους περιθωριακούς κινδύνους που προκαλεί το Αυτό παρά το ίδιο) κι αφετέρου η σκηνοθεσία έχοντας επίγνωση των παραπάνω προβλημάτων προτίμησε να δημιουργήσει μια ταινία που (θα) αποτελεί μία ταινία επιβίωσης και ενηλικίωσης, ένα ύμνο στην φιλία που δεν αποτελεί κάτι το ιδεατό αλλά που συνειδητοποιείται και φυτρώνει μέσα από σκληρές συνθήκες και ιδιαίτερα γεγονότα, εμπεριέχοντας στοιχεία χιούμορ (σε πολύ σωστές δόσεις) αλλά και δραματικότητας αναδεικνύοντας, ως ένα βαθμό, ότι ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι το Αυτό αλλά η ίδια, η μίζερη, φοβική, μικροαστική κοινωνία του Ντέρι που στην αγωνία της να μην κατονομάζει το πρόσωπό του Φόβου καταλήγει να του δίνει με τις πράξεις της απεριόριστο χώρο στην ανάπτυξη του. Κι ο Φόβος εδώ είναι η ενδοοικογενειακή βία, η επιθυμία της οικογένειας να μιμηθεί το παιδί τα οικογενειακά πρότυπα, το μπούλινγκ, η σεξιστική βία και η αιμομιξία, ο ρατσισμός κάθε είδους και άλλα πολλά ακόμα. Αλλά εάν το καλοσκεφτεί κάνεις, αυτό ακριβώς δεν είναι και το βασικό θέμα του βιβλίου του Στίβεν Κινγκ όπου αποτελεί μεταφορά;

ΜΙΑ ΠΟΛΥ ΚΑΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 

Όπως και στο βιβλίο, έτσι και στην ταινία, αυτό είναι το βασικό, μπορούμε να πούμε, διακύβευμα, όπως και σε αρκετά έργα, αν όχι σε όλα, του Στίβεν Κινγκ: η κοινωνική κριτική της λευκής, συντηρητικής Αμερικής μέσα από το πρόσχημα του μεταφυσικού φόβου. Μην περιμένετε βέβαια κάποιο κοινωνικό ή... κομμουνιστικό μανιφέστο στην ταινία, αυτά είναι για άλλα είδη και άλλες, οπωσδήποτε χρήσιμες, κινηματογραφικές λογικές - εδώ αρκεί μία εικόνα, μία φράση, ένας υπαινιγμός για να μπει στο κλίμα ο θεατής, για να αντιληφθεί την πραγματικότητα και το βάθος της ταινίας.

Μην ξεχνάμε, ότι το It έχει σκοπό να μας πει μια ιστορία: ούτε να μας συγκινήσει επιθυμεί (αν και το πετυχαίνει), ούτε να μας διαμορφώσει κοινωνικά αλλά να μας οδηγήσει σ' ένα (νοσταλγικό, γιατί όχι) ταξίδι μέσα σε μια περιπέτεια όπου θα ταυτιστούμε πολύ πιθανά με τους ήρωες - δεν είναι τυχαίο ότι οι πρωταγωνιστές εκφράζουν ο καθένας κι από ένα τύπο χαρακτήρα ή παράλληλα και μία εθνοτική, θρησκευτική ή κοινωνική ομάδα, που βρίσκεται στο περιθώριο και την απομόνωση όπως ο γιος του Ραβίνου, ο νεοφερμένος μαθητής που βρίσκει παρηγοριά στο διάβασμα, ο μικρός Μαύρος που οι γονείς του δολοφονήθηκαν, η κοπέλα που εκμεταλλεύεται σεξουαλικά ο πα-τέρας της... Κι είναι μια ιστορία πολύ καλά ειπωμένη, η οποία έχοντας, επαναλαμβάνω, επίγνωση των πολυχρησιμοποιημένων κλισέ του είδους χρησιμοποιεί με κάποια νοσταλγική διάθεση τα ειδικά εφέ και τις στιγμές της ταινίας (πχ την δολοφονία του Τζόρτζι από το Αυτό στην αρχή της ταινίας), οι οποίες σου δίνουν μια αίσθηση ότι παρακολουθείς ένα θρίλερ από την δεκαετία του '90, χωρίς την αφέλεια ή και γελοιότητα, αν θέλετε κάποιων προσπαθειών εκείνων των ετών, παραμένοντας όμως σκοτεινή (και εικαστικά και στο θέμα της και σε όλα), έχοντας επίσης διάφορες όχι πολλές είναι η αλήθεια, ούτε αξιομνημόνευτες αλλά σίγουρα αξιοπρεπέστατες σκηνές αγωνίας και... ξεπετάγματος στην πολυθρόνα. 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Είναι μία ταινία που μπορεί να γίνει cult και που το BookS • ComicS • CinemA Reviews προτείνει να δείτε προσέχοντας μόνο:
1) ότι το IT δεν πρέπει να συγκριθεί με την τηλεοπτική (και αρχετυπική) μεταφορά του 1990 2α) δεν πέφτει στην παγίδα να φτιάξει μία "τρομακτική" ταινία ενώ 2β) πέρα από τα υπαρκτά προβλήματα το βέβαιο είναι ότι δεν είναι τρομακτικές όλες οι ταινίες τρόμου όπως δεν είναι κι όλες οι κωμωδίες... κωμικές και 3) ότι η ταινία εάν ειδωθεί κάτω από ένα προκατειλημμένο βλέμμα και με αυξημένες προσδοκίες για μία υπερταινία τρόμου και αγωνίας που θα αφήσει εποχή το αποτέλεσμα θα είναι η απογοήτευση και ο χλευασμός όπως διάφοροι "έξυπνοι" έπραξαν χθες βράδυ στο σινεμά Ελληνίς στα Χανιά χειροκροτώντας ειρωνικά μετά το τέλος της ταινίας... "Είναι κι αυτή μια... (κριτική) στάσις. Νοιώθεται".

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ: 7.5-8/10




Κυριακή, 1 Οκτωβρίου 2017

Αντισεξιστικό ποστ #2: τηλεφωνική συνομιλία

 
 τηλεφωνική συνομιλία
 
 
 
"Βγηκαν τα καυλακια παγανια" σχολιαζε ο αλλος, διπλα μου, στο τηλεφωνο, με εντονη φωνη κι οπως μου φανηκε ερεθισμενη. Οχι πανω απο τριαντα χρονων, με γυαλια ηλιου, καφε που εβραζε μεσα στο πλαστικο ποτηρι του και τσιγαρο στο χερι. Εκλεισα το βιβλιο μου, προσποιηθηκα πως εβαλα ν' ακουσω μουσικη κι επικεντρωθηκα σε αυτα που ελεγε. Ο τηλεφωνικος διαλογος κρατησε ωρα. Η χαρα του κοινωνικου παρατηρητη, του κουτσομπολη επι το λαικοτερον, οι συζητησεις των αλλων. Αυτη τη φορα ομως, η συγκεκριμενη διαδικασια αποδειχτηκε ενα μαρτυριο για μενα (και καλα να παθω εδω που τα λεμε), καθως ηταν ενας διαλογος μεταξυ δυο αντρων για τις γυναικες, σεξιστικος μεχρι το κοκκαλο. Ευτυχως, που ο απροσδοκητος συντροφος της σημερινης κυριακατικης βολτας στον κηπο δεν ειχε αντιληφθει την παρουσια μου.
 
"Ναι, ρε, με κοιταξε! Μια κινηση ηθελε και το γκομενακι θα επεφτε στα ποδια μου. [...] Και μια πιπα να μου επαιρνε θα ηταν καλα αλλα εκεινη τη στιγμη δεν ειχα ορεξη. [...] Ναι, ρε μαγκα, το καλοκαιρι μολις ξεκινησε. Και βεβαια θα βρουμε να γαμησουμε...". Κι η ωρα κυλουσε με τον ιδιο τροπο, με σχολια για την προκλητικη ενδυμασια των κοριτσιων, για ευκολες τουριστριες που μεθανε ακομα πιο ευκολα, για βραδινες εξοδους στα "αμερικαναδικα" στο παλιο λιμανι, για περιπετειες της μια νυχτας στον Πλατανια που ολα ομως κατεληγαν σ' ενα αοριστο προγραμματισμο, πολυ συνηθισμενο για οσους γνωριζουν πραγματα και καταστασεις, του τυπου "θα βρουμε και θα κανουμε, οταν κι εφοσον...". Δεν αντεξα και γελασα με τη σκεψη οτι ο σεξιστης φιλος μας, ηταν ενα απο εκεινα τα χαμαντρακια που το παιζουν καποιοι στις παρεες τους ενω στην πραγματικοτητα ειναι δειλοι κι ατολμοι για να κανουν οτιδηποτε. Αλλα σοβαρευτηκα αμεσως, οταν η λογικη, μου υπενθυμισε οτι τετοιοι τυποι δεν θα ειχαν κανενα προβλημα να χτυπησουν αυριο τη συζυγο τους μονο και μονο για να αποδειξουν πως ειναι αντρες.
 
Σε αυτο το σημειο ξεκινησα να φυγω, βαρεθηκα, κουραστηκα, η ωρα ηταν περασμενη και το στομαχι μου χορευε τσαμικο απ' την πεινα. Ο τυπος μιλουσε ακομα στο τηλεφωνο, τωρα γκρινιαζε γιατι οι γυναικες "εχουν αλλαξει πολυ ρε φιλε, θελουν μονο χρηματα και αυτοκινητα. Δεν γινεται, καποιος πρεπει να τους κοψει τον βηχα...". Κι αλλα ηχηρα παρομοια. Δεν ειχα απομακρυνθει πολυ οταν τον πλησιασε μια γυναικα με γρηγορο κι αποφασιστικο βημα. Εμοιαζε κι ηταν ενοχλημενη για καποιο λογο, μιλουσε νευρικα και με ενταση. Ειχαν οπως φαινεται, μια καποια οικειοτητα. Αποδειχτηκε οτι ειχαν βαθυτερη σχεση, ο διαλογος που ακολουθησε ειναι χαρακτηριστικος. "Ρε Χρηστο, την ψυχη θα μας βγαλεις. Σου καναμε τοσες αναπαντητες, γιατι δεν το σηκωνεις; Ολο στο τηλεφωνο μιλας! Ελα, φευγουμε, κι ο πατερας σου εχει δουλεια..." "Εγινε μαμα, ερχομαι" απαντησε χωρις να φερει αντιρρηση ο επιδοξος εραστης. Σηκωθηκε βιαστικα απο το παγκακι, αν και με καποια δυσκολια λογω των παραπανω κιλων του, ταλαντευτηκε μεχρι να ξεμουδιασει, ειπε κατι στο τηλεφωνο και ακολουθησε τη γυναικα που ειχε αποκαλεσει "μαμα" πετωντας παραλληλα την σβησμενη απο ωρα γοπα του πανω στο εδαφος του δημοτικου κηπου.
 
____________________________________________________________
γράφει (και παρατηρεί) ο Ειρηναίος Μαράκης