Δευτέρα, 7 Μαΐου 2018

Κυκλοφόρησε: "Οι αφίσες του Μαρξισμού" - 1988-2018 - Τριάντα χρόνια φεστιβάλ επαναστατικών ιδεών, Λεύκωμα με 36 αφίσες (44Χ29cm)



ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ
"Οι αφίσες του Μαρξισμού"
1988-2018 - Τριάντα χρόνια φεστιβάλ επαναστατικών ιδεών
Λεύκωμα με 36 αφίσες (44Χ29cm)

Το Μάη του 1988 τριάντα χρόνια πριν, η Οργάνωση Σοσιαλιστική Επανάσταση (η οργάνωση από την οποία προέρχεται το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα) οργάνωσε στην Αθήνα ένα τριήμερο συζητήσεων με αφορμή τα 20 χρόνια από το Μάη του ’68. Ήταν ο πρώτος «Μαρξισμός».

Ήταν η εποχή που το ΠΑΣΟΚ διάνυε τη δεύτερη τετραετία του στην κυβέρνηση και βρισκόταν αντιμέτωπο με την ανταρσία της εργατικής του βάσης ενάντια στα μέτρα λιτότητας που είχε επιβάλλει. Η Αριστερά δυνάμωνε και έπρεπε να απαντήσει στο ερώτημα ποια προοπτική θα δώσει στον κόσμο που την αντιμετώπιζε με ελπίδα. Η απάντηση ήρθε ένα χρόνο αργότερα: η συγκυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία στην Ελλάδα, ταυτόχρονα με την κρίση και την κατάρρευση των σταλινικών καθεστώτων κάτω από την πίεση των εξεγέρσεων στην Ανατολική Ευρώπη.


Οι συζητήσεις του πρώτου «Μαρξισμού», έδιναν μια διαφορετική απάντηση: ότι μπορούμε να βαδίσουμε με έμπνευση τις επαναστατικές ιδέες του Μάη, και να χτίσουμε μια επαναστατική αριστερά που θα οδηγήσει την εργατική τάξη στην ανατροπή του καπιταλισμού. 






Κάθε χρονιά από τότε μέχρι σήμερα, κάθε Μάη, το «φεστιβάλ Μαρξισμού» έδινε αυτό το στίγμα, συνδέοντάς το με τους αγώνες και τις αναζητήσεις του κινήματος σε κάθε φάση. Χιλιάδες αγωνιστές και αγωνίστριες πέρασαν από τις συζητήσεις του και ήρθαν -πολλοί για πρώτη φορά- σε επαφή με τις επαναστατικές ιδέες και την συσσωρευμένη εμπειρία του αγώνων της τάξης μας.


Με συμμετοχές από το διεθνές κίνημα: από τα ‘πάνελ’ του φεστιβάλ παρέλασαν αγωνιστές από τη Βενεζουέλα και την Αραβική Άνοιξη μέχρι Μαύροι Πάνθηρες από τις ΗΠΑ και ακτιβιστές του αντικαπιταλιστικού κινήματος από τη Γένοβα, μαρξιστές οικονομολόγοι, μέλη επαναστατικών οργανώσεων από όλη την Ευρώπη, τα Βαλκάνια, την Τουρκία, την Κύπρο, τη Μέση Ανατολή. Ο «Μαρξισμός», με δεκάδες συζητήσεις και αιχμηρές αντιπαραθέσεις πάνω σε όλα τα κρίσιμα ζητήματα, αλλά ενωτικός από τα πρώτα του βήματα αγκαλιάζοντας ένα πλατύ φάσμα της Αριστεράς στην Ελλάδα, βάθυνε και κέντρισε τη συζήτηση και τις αναζητήσεις στο μέτωπο της πάλης των ιδεών συνολικά.


Σε αυτήν τη διαδρομή τριάντα χρόνων είναι αφιερωμένο το λεύκωμα του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου με τις «αφίσες του Μαρξισμού»: ένα πανόραμα που αποτυπώνει όλες τις κρίσιμες μάχες του κινήματος στην Ελλάδα και τον κόσμο και την αντανάκλασή τους στο πεδίο της ιδεολογικής συζήτησης μέσα στην Αριστερά.





* Μαρξισμός 2018, τέσσερις μέρες με επαναστατικές ιδέες και συζητήσεις
17-20 Μάη, Νομική σχολή, Σόλωνος 57

Κυκλοφορεί το ωρολόγιο πρόγραμμα: http://www.sekonline.gr/article.php?id=751



Βιβλίο: "Μάης 68 - Η επιστροφή της επανάστασης", Chris Harman, Μαρία Στύλλου, Πάνος Γκαργκάνας (εκδ. Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο)



ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ

                           "Μάης 68 - Η επιστροφή της επανάστασης"
                   Chris Harman, Μαρία Στύλλου, Πάνος Γκαργκάνας
                                από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο

Πενήντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από το θρυλικό «Μάη του ‘68». Ήταν η χρονιά που ‘αναπήδησε’ όχι μόνο η Ευρώπη, αλλά ο κόσμος ολόκληρος. Από το Παρίσι, το Λονδίνο, τη Ρώμη και το Βερολίνο, μέχρι το Ντιτρόιτ και την Πόλη του Μεξικού. Κι από την Πράγα, τη Βαρσοβία και το Βελιγράδι μέχρι τη Σαγκάη και το Τόκιο. 

Στις αρχές του 1968 η εφημερίδα Le Monde δημοσίευε ένα άρθρο ‘έγκυρου’ δημοσιογράφου που με κάθε σοβαρότητα διαπίστωνε ότι: «Οι Γάλλοι βαριούνται… η νεολαία βαριέται». Δυο μήνες αργότερα, το Μάη, οι φοιτητές και η νεολαία βγήκαν στους δρόμους. Και σε λίγες μέρες έγινε κάτι που οι κυρίαρχες απόψεις θεωρούσαν ότι ανήκε στα σκονισμένα βιβλία της ιστορίας. Ξεκίνησε μια γενική απεργία με καταλήψεις εργοστασίων και χώρων δουλειάς που είχε να δει η Γαλλία από το 1936. 


Ο Μάης, βέβαια, δεν έπεσε από τον ουρανό. Τον γέννησαν μια σειρά μάχες και διεργασίες που εξελίσσονταν παράλληλα, διασταυρώνονταν και αλληλοεπηρεάζονταν. Το κίνημα ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ, οι αγώνες για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων στις ΗΠΑ, οι αντιαποικιακές επαναστάσεις, η ριζοσπαστικοποίηση κι η αμφισβήτηση στα πανεπιστήμια. Είχε προμηνύματα, όπως η έκρηξη των Ιουλιανών στην Ελλάδα του 1965. 

Είχε, όμως, και μέλλον. Βρήκε συνέχεια στο «μακρύ καυτό φθινόπωρο» των απεργιών του 1969-70 στην Ιταλία και στους αγώνες για την ανατροπή των δικτατοριών στο νότο της Ευρώπης: η εξέγερση του Νοέμβρη του 1973 εδώ ήταν κομμάτι αυτού του κύματος.

Ο Μάης του ’68 ήταν σταθμός για ένα νέο ξεκίνημα της επαναστατικής Αριστεράς. Χιλιάδες ανακάλυπταν ξανά τις ιδέες της επαναστατικής ανατροπής του καπιταλισμού και αμφισβητούσαν τις «ορθοδοξίες» τόσο των επίσημων κομμουνιστικών κομμάτων όσο και της σοσιαλδημοκρατίας. 

Στις σελίδες αυτού του βιβλίου ο Chris Harman και η Μαρία Στύλλου ξετυλίγουν το νήμα των εκρηκτικών γεγονότων σε Γαλλία, Ιταλία, Τσεχοσλοβακία, Βρετανία και Ελλάδα, ενώ ο Πάνος Γκαργκάνας θυμίζει και αναλύει τις αντιπαραθέσεις για τον προσανατολισμό της επαναστατικής αριστεράς και τα όρια των «μαρξισμών του Μάη».

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η συμμετοχή του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου στην Διεθνή Έκθεση Βιβλίου στη Θεσσαλονίκη





Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκε η συμμετοχή του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου στην Διεθνή Έκθεση Βιβλίου στη Θεσσαλονίκη (3-6 Μάη).
Ιδιαίτερο χρώμα έδιναν στην έκθεση οι μεγεθυμένες -με πρωτοβουλία των οργανωτών- αφίσες του Μάη του 68 από το λεύκωμα του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου, που στόλιζαν το χώρο στο περίπτερο 13. Δεν είναι τυχαίο ότι οι μαθητές των σχολείων που επισκέφτηκαν την έκθεση την Παρασκευή το πρωί έστηναν πηγαδάκια γύρω από τις αφίσες και ρωτούσαν τους καθηγητές το
υς για το Μάη. 

Κορύφωση
 
Η κορύφωση της παρουσίας του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου ήρθε την τελευταία μέρα της Έκθεσης, στην εκδήλωση παρουσίασης της συλλογής αφισών του Μάη του ’68. Ο ιστορικός τέχνης και επιμελητής του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Γιάννης Μπόλης μίλησε για τον τρόπο παραγωγής των αφισών από το Atelier Populaire της Σχολής Καλών Τεχνών, καθώς και για το ρόλο που έπαιξαν κατά τη διάρκεια της εξέγερσης. Ο Κώστας Πίττας από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο στάθηκε ιδιαίτερα στο ιστορικό πλαίσιο της περιόδου, όταν όλες οι θεωρίες ότι οι φοιτητές βαριούνται και οι εργάτες έχουν ενσωματωθεί κατέρρευσαν μέσα από το ξέσπασμα ενός διεθνούς ριζοσπαστικού κινήματος που ταρακούνησε τον κόσμο από τη Δύση ως την Ανατολή. Ακολούθησαν τοποθετήσεις για τη σημασία των διδαγμάτων εκείνου του κινήματος στο σήμερα, καθώς και για το ρόλο της αριστεράς και η εκδήλωση έκλεισε με την υπόσχεση ότι θα συνεχιστεί με ακόμα πιο μαζικούς όρους στο φεστιβάλ «Μαρξισμός 2018». 
 
(φωτό από το περίπτερο του ΜΒ, τις αφίσες του Μάη και την εκδήλωση στην Έκθεση Βιβλίου)

(αναδημοσίευση της είδησης από την σελίδα του ΜΒ στο 










Ηθική, διαφήμιση και λογοτεχνία (σχόλιο)



Ηθική, διαφήμιση και λογοτεχνία*

Από πότε η λογοτεχνία αποκτά αξία με βάση την καταγωγή ή την ηλικία ενός πεζογράφου ή ποιητή; Αυτά σκέφτομαι όταν διαβάζω σχετικά για τον "νεαρότερο Κρητικό λόγοτέχνη της εποχής μας" και τραβάω τα αξύριστα, 70 ημερών παρακαλώ, γένια μου. Σκέφτομαι επίσης το πόσο έχει διαβρώσει η έπαρση, η διαφήμιση, η εκμετάλλευση του οτιδήποτε εκτός της λογοτεχνίας σε βάρος της καλλιτεχνικής έκφρασης και της αλήθειας που φέρει ο κάθε δημιουργός, νέος ή παλιός, ακόμα και στα μικρά (και ιδιαίτερα αξιόλογα) εκδοτικά εγχειρήματα. Αλήθεια, γνωρίζετε πόσοι αξιόλογοι λογοτέχνες έχουν χαθεί μέσα στη σκόνη του χρόνου ή έστω, παλεύουν για να μη χαθούν, επειδή δεν τους πλάσαραν σωστά στην λογοτεχνική αγορά;


Τετάρτη, 28 Μαρτίου 2018

Ο Λέων Τρότσκι μιλάει στον Ζώρζ Σιμενόν: Βλέπω να έρχεται ο πόλεμος



 
Ο Τρότσκι σηκώνεται να με χαιρετήσει, μετά ξανακάθεται στο γραφείο του, ζυγίζοντάς με μαλακά με το βλέμμα. Τον έχουν περιγράψει άλλοι χιλιάδες φορές, δε θα ήθελα να το ξανακάνω κι εγώ. Θα ήθελα όμως να δώσω αυτή την αίσθηση ηρεμίας και γαλήνης που δοκίμασα στον κήπο, στο σπίτι, στο περιβάλλον. Ο Τρότσκι, απλός και εγκάρδιος, μου τείνει τις δακτυλογραφημένες απαντήσεις στις ερωτήσεις μου.
ΤΡΟΤΣΚΙ: Τις υπαγόρευσα στα ρώσικα και ο γραμματέας μου τις μετέφρασε το πρωί. Θα σας παρακαλούσα μόνο να μου υπογράψετε το αντίγραφο που θα κρατήσω εγώ.
(Στο γραφείο υπάρχουν σκόρπιες εφημερίδες απ’ όλο τον κόσμο, και η «Παρί Σουάρ» είναι πάνω πάνω. Ο Τρότσκι θα τους είχε ρίξει μια ματιά πριν φτάσω. Από την ανοιχτή μπαλκονόπορτα φαίνεται, χαμηλά στον κήπο, ένας μικρός όρμος με δύο πλεούμενα: ένα μικρό καΐκι και ένα κανό με εξωλέμβιο κινητήρα).
ΤΡΟΤΣΚΙ: Βλέπετε. Έξι η ώρα το πρωί, βρίσκομαι κιόλας στο ψάρεμα.
(Δεν μου λέει ότι είναι αναγκασμένος να συνοδεύεται από έναν από τους αστυνομικούς του, αλλά το ξέρω).
 
 
 
Το φυλετικό
 
ΣΙΜΕΝΟΝ: Πιστεύετε ότι το φυλετικό πρόβλημα θα κυριαρχήσει στις εξελίξεις που θα ακολουθήσουν τις σημερινές ζυμώσεις; Ή μήπως θα κυριαρχούν τα κοινωνικά προβλήματα; Ή τα οικονομικά; Τα στρατιωτικά…
ΤΡΟΤΣΚΙ: Όχι. Δεν είμαι καθόλου της γνώμης ότι το φυλετικό πρόβλημα θα είναι αποφασιστικής σημασίας στις μέλλουσες εξελίξεις. Η φυλή στην οποία ανήκει ο καθένας είναι στοιχείο ανθρωπολογικό, είτε είναι αμιγής είτε είναι μεικτή, ένα στοιχείο από το οποίο μάλιστα η ιστορία δημιούργησε αυτά τα περίπου κατασκευάσματα που ονομάζονται έθνη…Τη μορφή της καινούργιας εποχής θα την αποφασίσουν οι τάξεις και οι κοινωνικές ομάδες, τα διάφορα κοινωνικά ρεύματα που γεννώνται από τα έθνη.
Δεν αρνούμαι τα διακριτικά στοιχεία που υπάρχουν σε κάθε φυλή. Αλλά αυτά, μέσα στην εξέλιξη, την ανάπτυξη της τεχνικής της εργασίας και της τεχνικής της σκέψης, περνούν σε δεύτερη μοίρα. Η φυλή είναι στοιχείο στατικό, παθητικό. Η δυναμική βρίσκεται στην ιστορία. Πώς να διαμορφώσει την κίνηση, την ανάπτυξη, ένα στοιχείο σχετικά ακίνητο; Όλα τα φυλετικά γνωρίσματα σβήνουν μπροστά σε ένα κινητήρα εσωτερικής καύσης! Για να μη μιλήσω για ένα πολυβόλο…
Όταν ο Χίτλερ ετοιμαζόταν να στήσει ένα «εθνικό» καθεστώς αντάξιο της λεγόμενης καθαρής βόρειο- γερμανικής φυλής, το μόνο που κατάφερε ήταν να πλαστογραφήσει ουσιαστικά τη λατινική φυλή του νότου. Αλλά και ο Μουσολίνι, στην εποχή του, στον αγώνα του για την εξουσία, χρησιμοποίησε – έστω ανατρέποντας το – το κοινωνικό δόγμα ενός Γερμανού, ή μάλλον Γερμανοεβραίου, του Μαρξ, που ένα – δύο χρόνια πριν, μάλιστα, τον αποκαλούσε «αθάνατο δάσκαλο όλων μας».
Αν σήμερα, στον εικοστό αιώνα, οι ναζί προτείνουν να γυρίσουμε τη ράχη στην ιστορία, στην κοινωνική δυναμική, στον πολιτισμό, για να επιστρέψουμε στη «φυλή», τότε γιατί να μη γυρίσουμε λίγο πιο πίσω   ακόμη; Η ανθρωπολογία δεν είναι παρά ένα μέρος της ζωολογίας, έτσι δεν είναι; Ποιος ξέρει τι θα μας πουν αύριο οι ρατσιστές! Μπορεί να αντλήσουν τις υψηλότερες εμπνεύσεις τους από το βασίλειο των πιθήκων! Μπορεί εκεί να βρουν τη δημιουργικότητα που ποθούν.
 
Συμμαχίες
 
ΣΙΜΕΝΟΝ: Οι συμμαχίες των δικτατοριών είναι μήπως μια πρώτη φάση συνένωσης των λαών, ή είναι απλώς ένα περαστικό ατύχημα; 
ΤΡΟΤΣΚΙ: Δεν πιστεύω ότι οι ενώσεις κρατών θα πραγματοποιηθούν με τις δικτατορίες από τη μια όλες μαζί και τις δημοκρατίες από την άλλη. Με εξαίρεση μια μικρή τάξη επαγγελματιών πολιτικών, τα έθνη, οι λαοί, οι κοινωνικές τάξεις δεν ζουν για την πολιτική. Οι μορφές που παίρνει ένα κράτος δεν είναι παρά οι τρόποι με τους οποίους εκφράζει συγκεκριμένες καταστάσεις, κυρίως οικονομικές. Βέβαια, οι ομοιότητες στη δομή ορισμένων κρατών συμβάλει στο να δημιουργηθούν συμμαχίες μεταξύ τους. Σε τελευταία ανάλυση όμως, οι προσεγγίσεις είναι κυρίως αποτέλεσμα οικονομικών συμφερόντων και στρατιωτικών υπολογισμών.
Με ρωτάτε αν θεωρώ περιστασιακές και παροδικές τις ομάδες φασιστικών δικτατοριών, όπως η Ιταλία και η Γερμανία, ή των περίπου βοναπαρτιστικών δικτατοριών, όπως η Πολωνία, η Γιουγκοσλαβία, ή Αυστρία… Αλίμονο! Δεν μπορώ να κάνω αισιόδοξες προβλέψεις. Ο φασισμός δεν προκαλείται από ψύχωση ή από υστερία (μ’ αυτά παρηγορούνται οι θεωρητικοί του σαλονιού, όπως ο κόμης Σφόρτσα), αλλά από βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση – η οποία δυστυχώς ροκανίζει τον ευρωπαϊκό κορμό. Η σημερινή περιοδική κρίση θα κάνει ακόμη οξύτερες τις πιο σκοτεινές διεργασίες.
 
Η έκρηξη
 
ΣΙΜΕΝΟΝ: Πιστεύετε ότι η κρίση μπορεί να εκτονωθεί ήρεμα, ή μήπως θεωρείτε απαραίτητη την έκρηξη; Πόσον καιρό πιστεύετε ότι μπορεί να κρατήσει η σημερινή «μετέωρη» κατάσταση;
ΤΡΟΤΣΚΙ: Ο φασισμός, και ιδιαίτερα ο γερμανικός εθνικοσοσιαλισμός, περικλείει για την Ευρώπη αναπόφευκτους κινδύνους πολέμου. Ίσως να κάνω και λάθος, επειδή βρίσκομαι έξω απ’ όλα αυτά. Κ ι όμως, έχω την εντύπωση ότι δεν έχει κατανοηθεί η έκταση του κινδύνου. Αν δούμε τα πράγματα με μια προοπτική όχι μηνών αλλά ετών – πάντως όχι δεκαετιών – θεωρώ απολύτως αναπόφευκτη μια πολεμική έκρηξη από μέρους της φασιστικής Γερμανίας. Νομίζω ότι το γεγονός αυτό θα έχει αποφασιστική σημασία για τη μοίρα της Ευρώπης…
Οι εκτιμήσεις μου όμως, τελικά, δεν θα πρέπει να φαίνονται απαισιόδοξες, παρά μόνο σε εκείνους που μετρούν τα βήματα της Ιστορίας στην Ευρώπη με πολύ κοντή μεζούρα. Όλες οι μεγάλες εποχές, όταν τις κοιτάζεις από πολύ κοντά, φαίνονται πράγματι μελαγχολικές. Η μηχανική της προόδου, οφείλουμε να παραδεχτούμε, είναι ατελής.
Εντούτοις, δεν έχουμε κανένα λόγο να πιστέψουμε ότι εν τέλει ο Χίτλερ, ή οσοιδήποτε Χίτλερ, είναι σε θέση να γυρίσουν πίσω τον τροχό της Ιστορίας για πάντα, ή ίσως και για δέκα χρόνια ακόμη. Θα σπάσουν τα δόντια τους στα γρανάζια του, και θα παλέψουν σκληρά με τους μοχλούς της για να πάνε πίσω την Ευρώπη για μερικά χρόνια.
Αλλά δεν έχω την παραμικρή αμφιβολία ότι στο τέλος η ανθρωπότητα θα βρει τον δρόμο της. Το ίδιο το παρελθόν της αποτελεί την εγγύηση.
 
* Λίγο πριν, στις παραμονές του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, του πήρε ο συγγραφέας Ζώρζ Σιμενόν, ως έκτατος απεσταλμένος της εφημερίδας «Παρί Σουάρ», αυτή τη συνέντευξη. Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» στις 23 /3 /1991. Πηγή της δικής μας αναδημοσίευσης θα βρείτε στη σελίδα «Επανάσταση.»
 
 

Κυριακή, 4 Μαρτίου 2018

Κινηματογράφος: Η μορφή του νερού/The Shape of Water (2018), του Guillermo del Toro



Η μορφή του νερού/The Shape of Water (2018), του Guillermo del Toro
Πέρα από τα ξεκάθαρα κι εύστοχα εικονογραφημένα πολιτικά και κοινωνικά μηνύματα της (οι φυλετικές και οι κοινωνικές διακρίσεις, η ανάδειξη των περιθωριακών κοινωνικών και υπαρξιακών σχέσεων, η καταπίεση των μαύρων και όσων δεν εκφράζουν τα κυρίαρχα έμφυλα, ιδεολογικά πρότυπα, ο αγώνας για την άρση του στιγματισμού σχετικά με την αναπηρία και άλλα πολλά), η νέα ταινία του μάστορα Guillermo del Toro,"H μορφή του νερού/The Shape of Water" αποτελεί κι ένα ύμνο στην άδολη, απρόσκοπτη, υπερήφανη αγάπη. Τι που οι πρωταγωνιστές της ταινίας είναι δύο "τέρατα"; Η κοινή ένωση, η κοινή συνειδητοποίηση ότι η αγάπη σύνορα δεν χωρίζει - κι είναι οι άνθρωποι της εξουσίας, τα μόνα αληθινά τέρατα, που επιβάλλουν τους όποιος διαχωρισμούς, ακόμα και μεταξύ "τεράτων" αντί την αναγκαία κι επιθυμητή ένωση τους που αποδομεί και γκρεμίζει κάθε βεβαιότητα. Είναι, θα μου πείτε, κι αυτό ένα πολιτικό και κοινωνικό μήνυμα... Προφανώς, δεν έχετε άδικο! Σκέφτομαι μάλιστα, πως αυτό ήταν ανέκαθεν το κύριο ζήτημα πίσω από τις ιστορίες των κάθε λογής τεράτων: το δικαίωμα στον ελεύθερο αυτοπροσδιορισμό. Ας μην ξεχνάμε ότι κι ο Δράκουλας του Μπραμ Στόκερ ή, αν θέλετε, ο Νοσφεράτου στην ομώνυμη ταινία του Μουρνάου, την αγάπη διεκδικούσαν. Όχι; Έχει βέβαια και μια θρησκευτική διάσταση αυτή η ταινία, που όμως εμένα, ως πρώην χριστιανό, δεν με ενδιαφέρει - αλλά ακόμα και αυτή έχει την αξία της. Δείτε λοιπόν "Τη μορφή του νερού", μακριά από τις σειρήνες της φεισμπουκικής αποδόμησης και της επίδειξης ύφους που τίποτα δεν έχουν να προσφέρουν ούτε σε εσάς, ούτε βέβαια στην ταινία.