Αντώνης Φωστιέρης

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=30&ct=19&artid=4610371&enthDate=23122010

Από τους σημαντικότερους και στοχαστικότερους ποιητές της γενιάς του ΄70 με γλώσσα διαυγή και καίρια. Ανθρωπος διακριτικός και σεμνός έχει προσφέρει στην ποίηση και από τη θέση του εκδότη, με το περιοδικό «Η Νέα Ποίηση» και, βέβαια- έχοντας συνεργάτη τον Θανάση Νιάρχο- με τη «Λέξη» που γίνεται φέτος 30 χρονών. 

Η απόλυτη ευτυχία για σας είναι; 
Χρόνου παρατατικού, χρόνου αορίστου, σπανιότερα χρόνου μέλλοντος . 

Τι σας κάνει να σηκώνεστε το πρωί; 
Η έκπληξη πως ξημέρωσε ακόμη μια μέρα. 

Η τελευταία φορά που ξεσπάσατε σε γέλια; 
Βλέποντας, για πολλοστή φορά, τον «Δικτάτορα» του Τσάπλιν. 

Το βασικό γνώρισμα του χαρακτήρα σας είναι; 
Η αποστασιοποιημένη προσήλωση στα πράγματα. 

Το βασικό ελάττωμά σας;
Η αποστασιοποιημένη προσήλωση στα πρόσωπα. 

Σε ποια λάθη δείχνετε τη μεγαλύτερη επιείκεια; 
Σε όσα στρέφονται εναντίον του εαυτού μας. 

Η τελευταία φορά που κλάψατε; 
Παρακολουθώντας στην Κάλυμνο τον «χορό του Μηχανικού», με τον χορευτή να τρεκλίζει μιμούμενος βουτηχτή χτυπημένο απ΄ τη νόσο των δυτών. 

Με ποια ιστορική προσωπικότητα ταυτίζεστε περισσότερο; 
Με καμία, φυσικά. Ποιοι είναι οι ήρωές σας σήμερα; 
Ολοι εκείνοι που, κάτω από την επίπεδη επιφάνεια της καθημερινότητας, μπορούν να διακρίνουν την ποίηση της κάθε στιγμής. Που διαβάζουν την ποίηση απ΄ το ανοιχτό βιβλίο του κόσμου. Χωρίς καν να ξέρουν το αλφάβητό του. Το αγαπημένο σας ταξίδι;
Στα κρημνώδη σύνορα της μνήμης και της λήθης. 

Οι αγαπημένοι σας συγγραφείς; 
Οι Προσωκρατικοί, πρωτίστως ο Ηράκλειτος. 

Ποια αρετή προτιμάτε σε έναν άντρα; 
Την εντιμότητα, την ευθύτητα, τη συνέπεια. 

... Και σε μια γυναίκα;
Τη σταθερότητα, την ευαισθησία, την ανεκτικότητα. 

Ο αγαπημένος σας συνθέτης;
Ο Μπαχ των «Βρανδεμβούργειων Κοντσέρτων». 

Το τραγούδι που σφυρίζετε κάνοντας ντους; 
Συγγνώμη, είναι ερώτηση αυτή αντάξια ενός Προυστ; 

Το βιβλίο που σας σημάδεψε;
Στα παιδικά μου χρόνια, το Χωρίς οικογένεια του Εκτορος Μαλό. Στην παρατεταμένη έως σήμερα εφηβεία μου, Τα εις εαυτόν του Μάρκου Αυρήλιου. 

Η ταινία που σας σημάδεψε;
Η εφιαλτικά προφητική «Μετρόπολις» (1926) του Φριτς Λανγκ. 

Ο αγαπημένος σας ζωγράφος; 
Από τους ξένους, ο Ολλανδός Μ. Κ. Εσερ. Από τους σύγχρονους Ελληνες, ο Σόρογκας, ο Τέτσης, ο Φασιανός, ο Ψυχοπαίδης. 

Το αγαπημένο σας χρώμα;
Το μαύρο. Το «φαεννότατον έρεβος» του Σοφοκλή, που θανατώνει και ξαναγεννάει όλα τα χρώματα. Σαν τη σιωπή, που περιέχει σύμπαντα τον λόγο. 

Ποια θεωρείτε ως τη μεγαλύτερη επιτυχία σας; 
Τον Θοδωρή και τον Νικόλα. Τους γιους μου. 

Το αγαπημένο σας ποτό;
Η ψημένη ρακή της Αμοργού. Για ποιο πράγμα μετανιώνετε περισσότερο; 
Για τα δέκα χρόνια σπουδών στα νομικά. Τα έχασα αριστεύοντας. Τι απεχθάνεστε περισσότερο;
Την πραγματική πραγματικότητα, όταν δεν την αρδεύει η ελπίδα του ανέλπιστου. 

Οταν δεν γράφετε, ποια είναι η αγαπημένη σας ασχολία; 
Το διάβασμα. «Και μες στην Τέχνη πάλι, ξεκουράζομαι απ΄ τη δούλεψή της». 

Ο μεγαλύτερος φόβος σας;
Τα επώδυνα, επαίσχυντα και ταραχώδη τέλη της ζωής ημών. 

Σε ποια περίπτωση επιλέγετε να πείτε ψέματα; 
Γράφοντας. Η λογοτεχνία, εξ ορισμού, ψεύδεται ασύστολα απέναντι στο πασιφανές. Για να εγκαθιδρύσει, μερικές φορές, μιαν Αλήθεια υπέρτερη. 

Ποιο είναι το μότο σας;
«Ηθος ανθρώπω δαίμων». Πώς θα επιθυμούσατε να πεθάνετε; 
Χωρίς άτοκες δόσεις θανάτου. Ορθιος και με σώας τας φρένας. Εάν συνέβαινε να συναντήσετε τον Θεό, τι θα θέλατε να σας πει; 
«Καλωσόρισες στην ανυπαρξία». Σε ποια πνευματική κατάσταση βρίσκεστε αυτόν τον καιρό;
Μελαγχολικής ταραχής, από τη μυστική βοή των επερχομένων.

Το στριπτίζ του Παμούκ

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=30&ct=19&artid=4610375&enthDate=23122010

Της Μικέλας Χαρτουλάρη mxart@dolnet.gr

Mα γιατί είναι τόσο άκαμπτος και αφιλόξενος ο Ορχάν Παμούκ, αναρωτιόμουν πριν από τριάμισι χρόνια όταν τον είχαμε συναντήσει με τον Ανταίο Χρυσοστομίδη στο Σεντέφ των Πρικιπονήσων για ένα τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ του στις «Κεραίες της εποχής μας».

Την απάντηση την ανακάλυψα τώρα στα Αλλα χρώματα (Ωκεανίδα, μτφ. Στέλλα Βρεττού), κρυμμένη πίσω από τα 75 δοκίμια και την ιστορία που συνθέτουν αυτό το σπονδυλωτό βιβλίο- αυτοπροσωπογραφία του. «Για να είμαι ευτυχισμένος», γράφει εκεί, «πρέπει να παίρνω καθημερινά μια δόση λογοτεχνίας (...) σαν φάρμακο (...). Κι όταν τα ταξίδια, το στρατιωτικό, οι απλήρωτοι λογαριασμοί, τα πολιτικά προβλήματα δεν μου επιτρέπουν να πάρω αυτό το φάρμακό μου που μυρίζει μελάνι, η δυστυχία με μεταμορφώνει σε έναν άνθρωπο φτιαγμένο από μπετόν».

Πράγματι μέχρι να «λυθεί» στη συνέντευξή μας, ήταν αγκυλωμένος επειδή, όπως αποδεικνύεται σήμερα, τού περιορίζαμε το δεκάωρο που θέλει να αφιερώνει καθημερινά στο γράψιμο για να «γεννήσει» μια δημιουργική σελίδα.

Τέτοιες πτυχές του ιδιωτικού Παμούκ αναδύονται μέσα από κάθε αράδα των Αλλων χρωμάτων που λειτουργούν εντέλει ως συγγραφικό στριπτίζ. Ο Παμούκ συγκέντρωσε εδώ μια επιλογή από τα χρονογραφήματά του, τα σχόλια, τις ομιλίες ή τις συνεντεύξεις της τελευταίας δεκαετίας πριν από τη βράβευσή του με το Νομπέλ. Πρόκειται για κείμενα σύντομα και καμιά φορά βιαστικά, σε τόνο εξομολογητικό και ύφος προφορικό, που αναδεικνύουν το ευρωπαϊκό πρόσωπο της Τουρκίας με όλες του τις αντιφάσεις και τις αδυναμίες, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα τους μύχιους φόβους, τις εμμονές και τα τραύματα του συγγραφέα τους.

Βλέπουμε έναν Παμούκ sui generis κλεισμένο στον εαυτό του αλλά ανοιχτό στο δράμα των περιφρονημένων μουσουλμάνων, σίγουρο για την ευρωπαϊκή του παιδεία αλλά στοιχειωμένο από την αίσθηση ότι σαπίζει στην επαρχία και γεμάτο αγωνία να διατηρήσει τη γνησιότητά του. Εναν Παμούκ που «κολλάει» παρατηρώντας τα κρόσσια στα χαλιά και τα σημάδια που κρύβονται στα σχέδιά τους, που πετάει στη γωνία τα βιβλία τα οποία αφήνει στη μέση αδιάβαστα, που είναι τρυφερός με την κόρη του, που ζηλεύει αλλά και επικρίνει τον πατέρα του, και που παραδέχεται ότι ακόμα κι όταν ζει τον έρωτα, λαχταρά να γυρίσει στο γραφείο του. «Χρειάζομαι τον πόνο της μοναξιάς για να λειτουργήσει η φαντασία μου», εξομολογείται, και... κάνει τη μεγάλη παραχώρηση! «Ας είναι εκεί και μια κοπέλα, στοργική σαν μητέρα, τρυφερή κι έξυπνη σαν εργαζόμενη γυναίκα που όχι μόνο να ξέρει πάρα πολύ καλά τι μού χρειάζεται αλλά επιπλέον να της έχω και εμπιστοσύνη».

Με κάτι τέτοια αγκιστρώνει τον αναγνώστη του ο Παμούκ και από τις πιο μικρές πόρτες μπαίνει στα πιο μεγάλα θέματα. Είναι χαρακτηριστικές οι σελίδες όπου σχολιάζει τον πατέρα του, που είναι και οι πιο συγκινητικές του βιβλίου.

-

Τα βιβλία που συζητήθηκαν έξω από τα σύνορα

, Γράφει ο Μιχάλης Μητσός

Από όλα τα βιβλία που συζητήθηκαν φέτος στο εξωτερικό (και δεν έχουν μεταφραστεί ακόμα στην Ελλάδα), διαλέξαμε καμιά εικοσαριά. Αλλοι συγγραφείς είναι γνωστοί στην Ελλάδα, άλλοι εντελώς άγνωστοι. Οσο για το αντικείμενό τους, να είστε βέβαιοι ότι δεν είναι (μόνο) η οικονομική κρίση!

Ο ένας έγινε εξώφυλλο στο «Τime» και συζητήθηκε πολύ. Η άλλη είναι λιγότερο διάσημη. Το κοινό σημείο των δύο παρακάτω βιβλίων είναι ένα παράδοξο: να ανακαλύπτεις ότι είσαι μεσήλικος σε μια κουλτούρα που εξακολουθεί να προσδιορίζεται από ένα πνεύμα εφηβικής εξέγερσης.
Λογοτεχνία
Στην Ελευθερία (Freedom) του Τζόναθαν Φράνζεν (Εκδ. Fourth Εstate), η οικογένεια Μπέργκλαντ ζει την τέλεια αστική ζωή της στη Μινεσότα μέχρι την ημέρα που τα παιδιά αρχίζουν να απομακρύνονται και έρχονται ξανά στην επιφάνεια παλιά πάθη και μνησικακίες. Σεξ, χρήμα, μουσική, ποτό, θάνατος, περιβάλλον και πίκρα, πολλή πίκρα, σχεδόν τη μυρίζεις. «Ενα βιβλίο για την εποχή Ομπάμα», έγραψε η «Ελ Παΐς».

Το βιβλίο της Τζένιφερ Ιγκαν με τίτλο Α Visit from the Goon squad (Εκδ Κnopf) είναι σύμφωνα με το «Τime» το πιο ενδιαφέρον και ταυτόχρονα πιο συναισθηματικά φορτισμένο βιβλίο της χρονιάς. Πρόκειται για ένα υβρίδιο μυθιστορήματος και διηγημάτων, που πηγαινοέρχεται μέσα στον χρόνο (προτιμώντας την πανκ- ροκ κουλτούρα της δεκαετίας του ΄70), ενώ καμιά φορά αλλάζει ακόμη και σχήμα. Κάποιος έγραψε ότι είναι το πρώτο βιβλίο που η δομή του θυμίζει το Facebook. Πρωταγωνιστούν ο Μπένι, ένας παραγωγός δίσκων και πρώην μουσικός, και η βοηθός του η Σάσα, ικανότατη, αλλά κλεπτομανής. Ολα τα δέχονταιεκτός από το ότι μεγαλώνουν.

Στο νότιο τμήμα της αμερικανικής ηπείρου, ένα από τα πιο αξιόλογα βιβλία που κυκλοφόρησαν φέτος λέγεται Φιέστα στο λαγούμι (Fiesta en la madriguera, Εκδ. Αnagrama) και είναι το πρώτο μυθιστόρημα του 37χρονου Μεξικανού Χουάν Πάμπλο Βιγιαλόμπος . Πρωταγωνιστής του είναι ένα παιδί, ο Τότσλι, που του αρέσουν τα σομπρέρο, τα λεξικά, οι σαμουράι, οι γκιλοτίνες και οι Γάλλοι. Επιπλέον, θα ήθελε έναν νάνο ιπποπόταμο από τη Λιβερία για τον ιδιωτικό ζωολογικό του κήπο. Ολα πάνε καλά στη ζωή του, μέχρι την ημέρα που ανακαλύπτει ότι ο πατέρας του είναι αρχηγός μιας συμμορίας ναρκωτικών. Ο Τότσλι βυθίζεται στη σιωπή, αλλά όχι για πολύ, η αυτοκρατορία δεν πηγαίνει καλά, χρειάζεται ένας νέος άνθρωπος για να την αναλάβει.

Ενα παιχνίδι ήθελε να κάνει ο Ουμπέρτο Εκο, και έμπλεξε. Πρωταγωνιστής του τελευταίου του βιβλίου με τίτλο Το Νεκροταφείο της Πράγας (Ιl cimitero di Ρraga, Εκδ. Βompiani- θα κυκλοφορήσει από τον Ψυχογιό), που εκτυλίσσεται τον 19ο αιώνα, είναι ο αντισημίτης Σιμόνε Σιμονίνι, στον οποίο ο συγγραφέας αποδίδει την πατρότητα τωνΠρωτοκόλλων των Σοφών της Σιών. Πρόκειται βέβαια για πρόσωπο μυθικό. Επειδή όμως το βιβλίο αναφέρεται σε πραγματικά γεγονότα, πολλοί αναγνώστεςκαι κριτικοί- κατηγόρησαν τον Εκο ότι υιοθετεί στην πραγματικότητα τον αντισημιτισμό του ήρωά του και παρουσιάζει τους Εβραίους ως συνωμότες. Το σκάνδαλο αυτό φαίνεται πάντως ότι βοήθησε το βιβλίο, αφού τα 40.000 αντίτυπα της πρώτης έκδοσης εξαντλήθηκαν αμέσως.
Οικονομία
Tα βιβλία για τη χρηματοπιστωτική κρίση είχαν φέτος, όπως θα το περίμενε κανείς, την τιμητική τους. Κυκλοφόρησαν ακόμη και μυθιστορήματα με αυτό το θέμα, όπως τοUnion Αtlantic του Εϊνταμ Χάσλετ (Εκδ. Τuskar Rock): ο συγγραφέας συνδυάζει εδώ την οικονομία με τον ομοφυλοφιλικό έρωτα και τον πόλεμο των τάξεων.

Ενα άλλο βιβλίο που φωτίζει τα αίτια της κατάστασης που ζούμε είναι Η κρίση της καπιταλιστικής δημοκρατίας (Τhe Crisis of Capitalist Democracy) του αμερικανού δικαστή Ρίτσαρντ Πόσνερ (Εκδ. Ηarvard). Ο συγγραφέας εξηγεί μεταξύ άλλων γιατί δικαιώνεται ο Κέινς, που υποστήριζε ότι η καπιταλιστική οικονομία είναι κυκλικά ασταθής και κατά συνέπεια απαιτείται κάθε τόσο η παρέμβαση του κράτους. Αξιοσημείωτα είναι επίσης το «Πώς αποτυγχάνουν οι αγορές» (Ηow markets fail) τουΤζον Κάσιντι και το Ουπς! Γιατί όλοι χρωστούν σε όλους και κανείς δεν μπορεί να πληρώσει (Whoops! Why everyone owes everyone and no one can pay) του Τζον Λάντσεστερ (και τα δύο στις Εκδόσεις Ρenguin).
Πολιτική
Ε, δεν περιμένετε βέβαια να διαβάσετε εδώ για τις αυτοβιογραφίες των δύο φίλων που μας έμπλεξαν σε τόσες περιπέτειες, του Τόνι Μπλερ και του Τζορτζ Μπους τζούνιορ. Αντίθετα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το βιβλίο του βρετανού δημοσιογράφου Γκίντεον Ράχμαν με τίτλο Ο κόσμος του μηδενικού αθροίσματος (Ζero Sum World, εκδ. Αtlantic Βooks). Ο συγγραφέας αποδίδει το πέρασμα από την Εποχή της Αισιοδοξίας στην Εποχή της Αγωνίας στο ότι κατέρρευσαν πέντε χαρακτηριστικά της ιδεολογίας που κυριαρχούσε πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση. Η πίστη στην πρόοδο της δημοκρατίας. Η πίστη στον θρίαμβο των αγορών επί του κράτους. Η βεβαιότητα ότι η τεχνολογία οδηγεί στην ευημερία. Η πεποίθηση πως σ΄ έναν κόσμο όπου ανθούν η δημοκρατία και ο καπιταλισμός, ο κίνδυνος της σύγκρουσης των εθνών μειώνεται. Και η βεβαιότητα πως η Αμερική μπορεί να νικήσει οποιαδήποτε χώρα της γης. Σε διαφορετικό κλίμα κινείται το μυθιστόρημα Νεκρή Ζώνη (Ιngen Μanns Land). Ο Ιζέτ Τζελάσιν, που γεννήθηκε το 1958 στην Κωνσταντινούπολη, πέρασε αρκετά χρόνια στη φυλακή για την αριστερή δράση του και σήμερα ζει πρόσφυγας στο Οσλο, περιγράφει την τουρκική εισβολή στην Κύπρο από τη σκοπιά ενός απλού τούρκου στρατιώτη και τις επιπτώσεις της σύγκρουσής του, αρκετά χρόνια αργότερα, με το στρατιωτικό κατεστημένο της χώρας του. Το προηγούμενο βιβλίο του Τζελάσιν, με τίτλο «Μαύρος Ουρανός, Μαύρη Θάλασσα» (θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πόλις), κέρδισε το βραβείο του καλύτερου πολιτικού μυθιστορήματος στη Νορβηγία.
Ιστορία
Μαθητής του Κλοντ Λεφόρ, που πέθανε τον περασμένο Οκτώβριο, ο Μαρσέλ Γκοσέείναι ένας από τους συνεπέστερους και μαχητικότερους διανοούμενους της Γαλλίας- και δεν έχουν μείνει πολλοί. Πρόσφατα κυκλοφόρησε ο τρίτος τόμος της «Ανόδου της Δημοκρατίας», με τίτλο Η Δοκιμασία των ολοκληρωτισμών (Α l΄ epreuve des totalitarismes, Εκδ. Gallimard) και αντικείμενο τους τρεις ολοκληρωτισμούς του 20ού αιώνα: τον μπολσεβικισμό, τον φασισμό και τον ναζισμό. Μεταξύ άλλων, το βιβλίο απαντά σε δύο ενδιαφέροντα ερωτήματα. Πρώτον, γιατί αυτοί οι ολοκληρωτισμοί δεν ρίζωσαν στην Αμερική. Δεύτερον, γιατί η ιντελιγκέντσια παρέμεινε για τόσο μεγάλο διάστημα τυφλωμένη απέναντι σ΄ αυτό το φαινόμενο.

Ο Τόνι Τζαντ (ή Τζουντ, αν προτιμάτε) ήταν κι αυτός ένας από τους λίγους. Τον Αύγουστο υπέκυψε στην ασθένεια Λου Γκέριγκ, αλλά άφησε πίσω του δύο σημαντικά βιβλία. Το Ιll fares the land (Εκδ. Αllen Lane) αποδεικνύει γιατί η σοσιαλδημοκρατία, χωρίς να αντιπροσωπεύει το μέλλον που θα μπορούσαμε να σχεδιάσουμε για μας σε έναν ιδανικό κόσμο, παραμένει η καλύτερη από τις εναλλακτικές λύσεις που διαθέτουμε. Το Σαλέ της Μνήμης (Τhe Μemory Chalet, Εκδ. Ηeinemann) παίρνει το όνομά του από ένα σαλέ όπου έμεινε με τους γονείς του όταν πήγαν για σκι στην Ελβετία. Ο ιστορικός διηγείται τα παιδικά του χρόνια στο Λονδίνο, τη δεκαετία του ΄50, τις ψευδαισθήσεις που καλλιέργησε σ΄ ένα κιμπούτζ, τις περιπλανήσεις του από ένα πανεπιστήμιο στο άλλο, από μια χώρα στην άλλη, από μια γυναίκα στην άλλη, μέχρι που στέριωσε στη Νέα Υόρκη. Διαβάζοντας αυτό το βιβλίο, έγραψε ο Πίτερ Πρέστον στην «Ομπζέρβερ», μαθαίνεις πώς να πεθάνεις.
Επιστήμη
Σύμφωνα με τον Κλάιβ Κούκσαν, υπεύθυνο των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» για επιστημονικά θέματα, το γοητευτικότερο επιστημονικό βιβλίο της χρονιάς είναι η Δημοκρατία των Μελισσών (Ηoneybee Democracy, Εκδ. Ρrinceton University Ρress). Ο Τόμας Σίλι, καθηγητής βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ, μελέτησε για σαράντα χρόνια τη ζωή των μελισσών και παρουσιάζει εδώ τα συμπεράσματά του. Αυτό που τον έχει εντυπωσιάσει περισσότερο είναι η «δημοκρατική» διαδικασία με την οποία ένα πλήθος χιλιάδων μελισσών εγκαταλείπει μια βαρυφορτωμένη κυψέλη και αναζητεί ένα καινούργιο σπίτι.

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ιατρική βιογραφία είναι η Αθάνατη Ζωή της Ενριέτας Λακς(Τhe Ιmmortal Life of Ηenrietta Lacks, Εκδ. Ρan Μacmillan). Η ηρωίδα δεν είναι μια διάσημη γιατρός ή επιστήμονας, αλλά μια μαύρη ασθενής που πέθανε από καρκίνο της μήτρας πριν από 60 χρόνια. Η συγγραφέας Ρεμπέκα Σκλουτ αντιπαραθέτει την ιστορία της Λακς, που πέθανε μέσα στη φτώχεια, με την επιστήμη που κατέστησε τα κύτταρά της (γνωστά ως ΗeLa) ένα πολύτιμο εργαλείο για τη σύγχρονη ιατρική έρευνα.
Δημοσιογραφία
Σε μια εποχή που επανεμφανίστηκε στην Ελλάδα το σύνθημα «Αλήτες, ρουφιάνοι, δημοσιογράφοι», το μυθιστόρημα του Τομ Ράχμαν Τhe imperfectionists (Εκδ. Τhe Dial Ρress) ίσως σας κάνει να δείξετε κατανόηση για το επάγγελμά μας. Οι δικοί του ήρωες εργάζονται σε μια πάλαι ποτέ κραταιή αγγλόφωνη εφημερίδα με έδρα τη Ρώμη. Ανάμεσά τους, ο υπεύθυνος ειδήσεων που μαθαίνει ότι μια γυμνή φωτογραφία της κοπέλας του με έναν άλλο άντρα έχει μοιραστεί σε όλους τους συναδέλφους του.
Αυτοβιογραφία
«Τι κάνετε;», ρώτησε πρόσφατα ένας δημοσιογράφος τον Κρίστοφερ Χίτσενς. «Πεθαίνω», απάντησε εκείνος. Παρά ταύτα, το Ηitch-22 (Εκδ. Αtlantic) είναι αστείο και συγκινητικό, ενδιαφέρον και προκλητικό, τρυφερό και εμπρηστικό. Μπορεί να μη σας αρέσει ότι ο συγγραφέας υποστήριξε τον πόλεμο στο Ιράκ, σκεφτείτε όμως τις εκστρατείες του για να δικαστεί ο Κίσινγκερ για εγκλήματα πολέμου και να επιστρέψουν τα Μάρμαρα στην Ελλάδα! Οπως έγραψαν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς», ο Χίτσενς είναι ένας από τους «πιο ατόφια ζωντανούς ανθρώπους στον πλανήτη»-αλλά δυστυχώς όχι για πολύ ακόμα. 

Μεγάλοι έρωτες στην παλέτα

Επιµέλεια: Μαίρη Αδαµοπούλου

Ερωµένες και πόρνες αποτέλεσαν τις µούσες µεγάλων ζωγράφων, καθώς µητέρες, αδελφές και καθωσπρέπει κυρίες αρνούνταν να ποζάρουν για να µην καταστρέψουν τη φήµη τους
Συστήνονται ως γυναίκεςπου ράβουν, κορίτσια που κάνουν µπάνιο ή ως νύµφες.Η πραγµατικήτους ταυτότητα είναι όµως της ερωµένης, της συζύγου, της πόρνης. Ολες τουςπρωταγωνίστριες του καµβά. Μούσες του καλλιτέχνη από τότε που το ανθρώπινο είδος άρχισε να ζωγραφίζει, δεδοµένου ότι στην πλειονότητά τουςοι ζωγράφοι ήταν άνδρες. Οι ιστορίεςαδελφών ψυχών ή περιστασιακών σχέσεων που πέρασαν σε κλασικά – σήµερα – έργα της δυτικής τέχνης αποκαλύπτονται µε πολύ χρώµα και ενδιαφέρουσες αφηγήσεις στο βιβλίο της Τζουλιέτ Χέσλουγουντ «Lover: portraits by 40 greatartists» (Ερωµένη: πορτρέτα από 40 µεγάλους καλλιτέχνες). Ποια είναι η «Ξαφνιασµένη νύµφη» του Εντουάρ Μανέ; Χυµώδης και γυµνή απέχει πολύ από άλλα έργα µε γυµνές γυναίκες που φιλοτέχνησε αργότερα. Ο λόγος;Η υψηλή ποιότητα του ερωτικού αυτού έργου, που πλέον θεωρείται κλασικό, οφείλεται στο γεγονός ότι το µοντέλο δεν ήταν παρά η επί µακρόν ερωµένη του ζωγράφου, Σούζαν Λίνχοφ. Η Σούζαν προσελήφθη ως δασκάλα πιάνου για τον Εντουαρντ και τον αδελφό του. Γρήγορα όµως οέρωτας άναψε ανάµεσα στη δασκάλα και τον νεαρό µαθητή, µε αποτέλεσµα να αποκτήσουν έναν γιο. Οταν ο πατέρας του ζωγράφου πέθανε, το ζευγάρι παντρεύτηκε. Μόνο που ο Εντουαρντ σταµάτησε πλέον να ζωγραφίζει την αγαπηµένη του.Ισως επειδή από χυµώδες θηλυκό µεταµορφώθηκε σε µια υπέρβαρη γυναίκα.


Μυστήριο φαίνεται νακαλύπτει το πορτρέτο της Λεοκάντια Βάις, ερωµένης του Φρανσίσκο Γκόγια. Η Λεοκάντια απεικονίζεται µαυροντυµένη να φορά πλερέζα και να στηρίζεται σε ένα µνήµα. Μια ανάλυση µε ακτίνες Χ όµως αποκαλύπτει ότι αρχικά ο καλλιτέχνης την είχε αποτυπώσει να στηρίζεται σε ένα τζάκι. Για ποιο λόγο άλλαξε το έργο;


Η απάντηση κρύβεται στη διαθήκη του Γκόγια, από την οποία αποκαλύφθηκε µετά τον θάνατο του ζωγράφου πως η Λεοκάντια είχε αποκλειστεί, καθώς φρόντισαν να την παραµερίσουν οι νόµιµοι κληρονόµοι. Προβλέποντας τις εξελίξεις ο Γκόγια επιχείρησε µέσα από τον πίνακα νατην προειδοποιήσει πως δεν θα ήταν µια εύθυµη χήρα. Αλλες ερωµένες φαίνεται πως έπαιξαν τα χαρτιά τους µε πιο έξυπνο τρόπο. Χαρακτηριστικό παράδειγµα η Λιζ Τρεό, µια αφρατούλα 17χρονη, την οποία πρωτοσυνάντησε ο Ογκίστ Ρενουάρ στο δάσος του Φοντανεµπλό. Η πρώτη του απόπειρανα τη ζωγραφίσει δεν στέφθηκε µε επιτυχία. Ο Ρενουάρ «έντυσε» το γυµνό σώµα τής αγαπηµένης του µε ένα µυθικό όνοµα και τιτλοφόρησε τον πίνακα «Αρτεµις». Οι κριτές της µεγάλης έκθεσης του Παρισιού όµως δεν πείσθηκαν πως πρόκειται για µια αθάνατη θεά, καθώς µπορούσαν να διακρίνουν τη µεστή, δροσερή σάρκατης νεαρής γυναίκας.


Η επόµενη προσπάθειά του αποτυπώθηκε στο έργο «Η Λιζ µε οµπρέλα», που ξεπέρασε τον σκόπελο της λογοκρισίας, όχι όµως και τη χαιρεκακία του Τύπου, που περιέγραφε την Τρεό σαν καµαµπέρ (παχύ µαλακό τυρί), παρά το γεγονός ότι απεικονιζόταν σεµνά ντυµένη στο δάσος µε τηνοµπρέλα να προστατεύει το λευκό της δέρµα. Η κοπέλα ύστερα από αυτές τις κριτικές έλαβε τα µέτρα της. Σταµάτησε να συνεργάζεται µε τον Ρενουάρ και παντρεύτηκε έναν νεαρό αρχιτέκτονα.


Για ποιο λόγο όµωςοι καλλιτέχνες χρησιµοποιούσαν ως µοντέλατις ερωµένες και όχι τις αδελφές ή τη µητέρατους; ∆ιότι καµία αξιοσέβαστη γυναίκα δεν ήθελε να αµαυρώσει τη φήµη της και να εκτεθεί δηµοσίως. Γι’ αυτό και οι ζωγράφοιαναζητούσαν γυναίκες που δεν είχαντίποτα να χάσουν, αλλά ίσως και νακερδίσουν, όπως ένα πιάτο φαγητό, τη ζεστασιά ενός ατελιέ, τη φροντίδα ενός άνδρα.


∆εν είναι τυχαίο άλλωστε πως ο Εγκον Σίλε που δυσκολευόταν να βρειµοντέλα στη Βιέννη, εκδιώχθηκε από τους κατοίκους του Κρουµάου – γενέτειρατης µητέρας του – καθώς θεώρησαν ύποπτο τον τρόπο που «ψάρευε» µοντέλα, ενώ σε µια άλλη κωµόπολη βρέθηκε κατηγορούµενος για απαγωγή και βιασµό. Τελικώς έκανε σχέση µε τη Βαλερί Νοϊζίλ, την οποία και ζωγράφιζε. Οµως οι σύγχρονοί τουείδαν τα έργα του ως πορνογραφικά και ένα εξ αυτών το έκαψαν δηµοσίως, ενώ η Βαλερί αρνήθηκε να παραµείνει ερωµένη του και µετά τον γάµο του, γεγονός που πλήγωσε βαθιά τον ζωγράφο.

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=4611259

ΜΠΟΜΠΙ ΦΑΡΕΛ «Εσβησε» η φωνή των Boney M

Oι ντίσκο επιτυχίες, ταδυνατά ρεφρέν, οχορός, τα εκκεντρικά κοστούµιακαι η διασκέδαση που χάριζαν στο κοινό θα συνοδεύουν πάντα τους Βοney M και τον τραγουδιστή τους Μπόµπι Φάρελ, που έφυγε προχθές από τη ζωή στα 61 του χρόνια. 

Ο δηµοφιλής και πολύ αγαπητός στο κοινόΦάρελ, κυρίως στη δεκαετίατου ‘70 και αρχές του ‘80,τη χρυσή δεκαετία της ντίσκο, βρέθηκε νεκρός στο δωµάτιο του ξενοδοχείου του στην Αγ. Πετρούποληστη Ρωσία, όπου βρισκόταν για συναυλία. Νωρίτερα είχε παραπονεθεί για πόνους και δυσκολία στην αναπνοή. 

Στα 15 του χρόνια είχε αφήσει την Αρούµπα καιτα νησιά της Καραϊβικής, όπουείχε γεννηθεί, για ναταξιδέψει µε πλοία και βρέθηκε στηΓερµανία να εργαζεται ως DJ. 

To1974έγινεο τραγουδιστής τωνBoney M(ο µόνος άντρας ανάµεσα στιςκυρίες του γκρουπ)που είχαν επιτυχίες σαν τα «Daddy Cool» και «Rivers Of Babylon».Mετά τη διάλυσή τους, οΦάρελ συνέχισε να τραγουδάει κάνοντας καριέρα µε άλλο σχήµα και πάντα δίνοντας το δικό του σόου. Mετά τη συναυλία του στη Ρωσία, ήτανπρογραµµατισµένη µία ακόµη εµφάνιση στη Ρώµη για ένα τηλεοπτικό σόου, που ο Μπόµπι Φάρελ δεν πρόλαβε να κάνει. Η αιτία του θανάτου του δεν έχει επίσηµα ανακοινωθεί. Ο κόσµος θα τον θυµάται, ωστόσο, σαν έναν πάντα κεφάτο διασκεδαστή. 


http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=4611266