[πρόταση του Λογοτεχνία και Σκέψη] Stephen King, Ο κύριος Μερσέντες, εκδ. Bell / Χαρλένικ (2014)

Ο κύριος Μερσέντες

Stephen King
μετάφραση: Έφη Τσιρώνη

Bell / Χαρλένικ Ελλάς, 2014
510 σελ.
ISBN 978-960-507-074-8, [Κυκλοφορεί]
Τιμή € 8,40 

Είναι ένα κρύο, μουντό ξημέρωμα σε μια χτυπημένη από την οικονομική κρίση πόλη της Αμερικής. Εκατοντάδες άνεργοι σχηματίζουν ουρές περιμένοντας να ανοίξουν οι πύλες μιας Ημερίδας Εύρεσης Εργασίας. Ξάφνου, μέσα από την ομίχλη προβάλλει ένα αυτοκίνητο. Ένας μοναχικός οδηγός θερίζει το πλήθος των ανέργων με μια κλεμμένη Μερσέντες, κι αφού σπείρει τον θάνατο εξαφανίζεται.

Μήνες αργότερα, ο Μπιλ Χότζες, πρώην αστυνομικός, λαμβάνει μια επιστολή που τον συγκλονίζει και τον βγάζει από τη μίζερη απραξία του συνταξιούχου. Ο αποστολέας αναλαμβάνει την ευθύνη για το μακελειό με τη Μερσέντες. Και προκαλεί τον Χότζες να τον βρει πριν κάνει το επόμενο βήμα του...

Ο κύριος Μερσέντες ετοιμάζεται να νιώσει ξανά την ανυπέρβλητη έξαψη που του χαρίζει ο θάνατος των άλλων. Αλλά αυτή τη φορά έχει στο μυαλό του κάτι πολύ μεγάλο. Κάτι που θα στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους. Εκτός κι αν ο Χότζες καταφέρει να τον σταματήσει...

Ο μεγάλος Στίβεν Κίνγκ σε ένα διαφορετικό βιβλίο, όπου ο τρόμος είναι απτός και το πιο σκοτεινό κακό φωλιάζει μέσα στην ίδια την ανθρώπινη ψυχή...

βιβλίοnet 

Μάρω Δούκα: Έλα να πούμε ψέματα - Στις γραμμές του μύθου και της ιστορίας

γράφει η Δώρα Κιντή


Για μια Αριστερά της αλήθειας


Το μυθιστόρημα της Μάρως Δούκα «Έλα να πούμε ψέματα» είναι το τρίτο στη σειρά έργων της που, ομολογουμένως, καταφέρνει να κινηθεί μεταξύ «μύθου και ιστορίας». Μετά το «Αθώοι και φταίχτες» και «Το δίκιο είναι ζόρικο πολύ», όπου αναφέρονται αντίστοιχα, με αριστουργηματικό τρόπο, η ιστορία των τουρκοκρητικών και η περίοδος της κατοχής και της αντίστασης, σειρά έχει το σήμερα (Νοέμβρης 2012- Ιούνιος 2013) το οποίο κυριαρχείται από το χθες, την ιστορία.
Ο τόπος της αφήγησης σταθερός, η γενέτειρα της συγγραφέως, τα Χανιά. Τα πρόσωπα επιστρέφουν από τα δύο προηγούμενα έργα της, μεγαλωμένα, ώριμα. Οι αφηγητές βιώνουν την οικονομική κρίση, με ό,τι σημαίνει αυτό για τις ζωές τους και ψάχνουν διέξοδο στα πολιτικά αδιέξοδα που τους προσφέρει η αστική δημοκρατία.
Τέσσερις βασικοί αφηγητές, που εναλλάσσονται και ξεδιπλώνουν τα πραγματικά προβλήματα του κόσμου γύρω μας, κυριαρχούν στο μυθιστόρημα. Από το νέο επιστήμονα-ιστορικό που έχει αριστεύσει στην επιστήμη του, αλλά ζει με δανεικά από τη μάνα του καθώς δεν μπορεί να βρει δουλειά, μέχρι τη γιατρό του γενικού νοσοκομείου της πόλης που προσφέρει τις υπηρεσίες της αφιλοκερδώς σε όσους την έχουν ανάγκη (έλληνες και μετανάστες). Όλα αυτά τα πρόσωπα συνδέονται άρρηκτα με το παρελθόν, με την ιστορία είτε λόγω των προγόνων τους που έχουν αφήσει ανεξίτηλο το στίγμα τους πάνω στον τρόπο σκέψης τους και τη ζωή τους είτε μέσα από τα προσωπικά τους πολιτικά ψαξίματα. Έτσι, στο έργο τελικά συνυπάρχει η ιστορία του Μπακούνιν και η σχέση του με το Μαρξ, οι επαναστάσεις του 19ου αι. στην Ευρώπη, με αποκορύφωμα την επανάσταση του 1848, με την περίοδο του εμφυλίου στην Κρήτη και τον αποκλεισμό των τελευταίων αντιστασιακών στο φαράγγι της Σαμαριάς.
Η Δούκα για μια ακόμα φορά φωτίζει πτυχές της ιστορίας του τόπου της που εκούσια ή ακούσια έχουν θαφτεί στο πέρασμα του χρόνου. Παρουσιάζει πρόσωπα άγνωστα που έδωσαν ώθηση στις εξελίξεις και για μια ακόμη φορά (όπως στο «Το δίκιο είναι ζόρικο πολύ») δεν χαρίζεται σε πρόσωπα που θεωρήθηκαν πολιτικοί πρώτης γραμμής σε τοπικό αλλά και κεντρικό πολιτικό επίπεδο. Αυτό από μόνο του κάνει το βιβλίο απολαυστικό.
Το βασικό πλεονέκτημα του βιβλίου, όμως, σε πολιτικό επίπεδο, είναι τα ερωτήματα που απασχολούν τους ήρωες του έργου αλλά και κάθε αριστερό εργαζόμενο στην Ελλάδα της κρίσης που ψάχνει να βρει απάντηση στο πώς θα βγούμε απ’ αυτήν την κατάσταση, πώς θα αλλάξουμε αυτόν τον κόσμο. Η Δούκα ανήκει, εμφανώς, στο κομμάτι εκείνο της διανόησης που παρακολουθεί με άγρυπνο μάτι την παραμικρή εξέλιξη συμβαίνει σε πολιτικό επίπεδο από τους απλούς, καθημερινούς ανθρώπους, τους εργαζόμενους και το κίνημα συνολικότερα και εμπνέεται απ’ αυτή. Στο έργο της οι απλοί άνθρωποι γράφουν την ιστορία. Από τους εργαζόμενους στο δήμο Χανίων και τη ΔΕΔΙΣΑ, μέχρι την αγροτική γιατρό στο κέντρο υγείας Καντάνου και από το αντιφασιστικό κίνημα της πόλης, που πέταξε τους χρυσαυγίτες στη θάλασσα, ως το κίνημα ενάντια στο ρατσισμό και την κρατική τρομοκρατία (συλλήψεις αγωνιστών σε εθνικές επετείους και παρελάσεις).
Όσο, όμως, δείχνει εμπιστοσύνη στη δράση των απλών ανθρώπων άλλο τόσο δείχνει επιφυλακτική στις πολιτικές επιλογές και απαντήσεις της αριστεράς (ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΤΑΡΣΥΑ). Για το ΚΚΕ δε χρειάζεται να πει πολλά. Μιλά πιο πολύ η ιστορία του εμφυλίου, από τη Βάρκιζα και μετά στην ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ με χαρακτηριστική καθυστέρηση, Απρίλιος του ’47, στην Κρήτη. Η αντίσταση ήταν μια επανάσταση που χάθηκε και σ’ αυτήν την ήττα έπαιξε ρόλο η ηγεσία του ΚΚΕ. Κυρίως την απασχολεί ν’ αποφασίσει (μέσω των αφηγητών της) ανάμεσα στον κυβερνητικό ρεαλισμό του ΣΥΡΙΖΑ και τον αντικαπιταλισμό της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Η κριτική της απέναντι στο ΣΥΡΙΖΑ είναι αιχμηρή (μέσα ή έξω από το Ευρώ και την Ε.Ε.), αφήνει έναν από τους ήρωες να καταλήγει, στο συμπέρασμα ότι «ακόμα κι αν δεν υπήρχε ο ΣΥΡΙΖΑ…θα ‘πρεπε οπωσδήποτε όλοι μαζί να τον φτιάξουμε…ακόμα και πιο κάτω να πάμε, χίλιες φορές καλύτερα απ’ το να μένουμε εδωνά στη λάσπη και να μας χώνουνε το αναισθητικό λίγο-λίγο». Από την άλλη η κριτική προς την ΑΝΤΑΡΣΥΑ αφορά στο πρόγραμμά της. Αν και της αποδίδει τη θέση για «συγκρότηση ντε φάκτο λαϊκής κυβέρνησης» που δεν ανήκει στο πρόγραμμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, επί της ουσίας η κριτική έγκειται στο υπεραισιόδοξο πρόγραμμα, που δεν μπορεί να εφαρμοστεί, αφού δεν υπάρχει ανάλογη ριζοσπαστικοποίηση του κόσμου. Το συμπέρασμα αυτό εξάγεται από τα κολλημένα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ. Άρα, η προσκόλληση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στο πρόγραμμά της οδηγεί στο συσχετισμό της με το ΚΚΕ. Αυτό που πιο πολύ φαίνεται να ανησυχεί τη συγγραφέα είναι η αντίληψη που έχει διαμορφώσει μέσα από τη βαθιά μελέτη της ιστορίας ότι η αστική τάξη πάντα καταφέρνει να αποδυναμώσει την αριστερά όταν φαίνεται ότι αυτή πλησιάζει τους στόχους της (’45, ΕΔΑ ’58).
Αυτό, όμως, που χρειάζεται προσοχή απ’ την πλευρά των ανθρώπων που βλέπουν το μέλλον τους στην αριστερά, όποια κι αν είναι αυτή, είναι ότι δεν πρέπει να ξεχνιούνται τα λάθη και οι πολιτικές επιλογές της ίδιας της αριστεράς. Οι πολιτικές ήττες του παρελθόντος δεν ήταν νομοτελειακές, λόγω της δύναμης της αστικής τάξης, ήταν κυρίως αποτέλεσμα των πολιτικών επιλογών της αριστεράς που κυριαρχούσε (κυρίως το ΚΚΕ). Με τη λογική του «το μη χείρον, βέλτιστον» το ΠΑΣΟΚ «ξεδόντιασε» την αριστερά τη δεκαετία του ’80 και επειδή η ιστορία διδάσκει, δεν θα έλυνε το πρόβλημα της κρίσης η επανάληψη της ιστορίας από το ΣΥΡΙΖΑ, κάτι που φαίνεται να πιστεύει και η συγγραφέας. Άλλωστε η σημερινή κρίση έχει τέτοια διάσταση, σε πανελλαδικό και παγκόσμιο επίπεδο, που - πια - η άποψη ότι «ο κόσμος κλαίει τα καπιταλιστικά κεκτημένα του» και «θέλει φιλολαϊκό καπιταλισμό» μοιάζει παρωχημένη από τους αγώνες που έχουν μεσολαβήσει σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο. Δεν πρέπει να παραβλέπει κανείς ότι, ακόμα και για να προκύψουν αυτοί οι αγώνες, υπήρξαν κόντρες και μέσα στην αριστερά στο σύνολό της. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ έπαιξε και παίζει καθοριστικό ρόλο στο να ξετυλιχτούν αυτοί οι αγώνες και δίνει όλες της τις δυνάμεις για να νικήσουν (αντιφασιστικό, αντιρατσιστικό, απεργίες).
Οι αγώνες του παρελθόντος δεν πήγαν χαμένοι! Οι άνθρωποι που πολέμησαν τους ναζί και στη συνέχεια οργάνωσαν τον εμφύλιο στην Κρήτη και παντού, δεν ήταν μια κατεστραμμένη γενιά. Όταν οι νέοι αντιφασίστες φωνάζουν το σύνθημα «Κοντομαρί και Κάντανο τα κάψαν οι ναζί, φασίστες δε χωράνε σε τούτο το νησί», πατούν πάνω σ’ αυτή την ιστορική και πολιτική εμπειρία. Αυτές είναι παρακαταθήκες και για την αριστερά, που οφείλει να είναι μαχητική με σκοπό την τελική νίκη κι όχι τον ιστορικό συμβιβασμό. Κι αυτό είναι μια πραγματική αγωνία όλων των αριστερών ανθρώπων. Σεβόμενη αυτή την αγωνία, η ΑΝΤΑΡΣΥΑ ενσαρκώνει την αριστερά των αγώνων του παρελθόντος και του παρόντος, χωρίς κυβερνητικές αυταπάτες και ελεύθερη από τα πολιτικά βαρίδια της υπόλοιπης αριστεράς. Οι άνθρωποι που αγωνίζονται είναι που σπρώχνουν την αριστερά «αριστερότερα» και την απομακρύνουν από οποιονδήποτε συμβιβασμό. Σ’ αυτούς, λοιπόν, τους ανθρώπους σήμερα, με όλη αυτή την ιστορική εμπειρία, που και η Δούκα έχει προσφέρει τόσο απλόχερα, δεν μπορείς «να πεις ψέματα»!

πηγή
Τιμή 15€, 672 σελίδες
Εκδόσεις Πατάκης, 2014

Βιβλία για να διαβάσουμε στις γιορτές

 

γράφει η Έλλη Πανταζοπούλου

Το καλύτερο δώρο για τα φετινά Χριστούγεννα δημιουργήθηκε συλλογικά, μέσα από τους αγώνες μας, και δεν είναι άλλο από την ανατροπή της κυβέρνησης Σαμαροβενιζέλων που έρχεται. Παρ’ όλα αυτά οι μάχες δεν τελειώνουν εδώ. Γι’ αυτό στις λίγες μέρες της ξεκούρασης, έχουμε την ευκαιρία να εξοπλιστούμε με εμπειρίες και ιδέες αξιοποιώντας ένα από τα καλύτερα όπλα, τα βιβλία!

Στο Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο μπορείτε να βρείτε και να προμηθευτείτε εκατοντάδες τίτλους  γύρω από το εργατικό κίνημα, τις πολιτικές μάχες, τις επαναστατικές ιδέες. Ανάμεσά τους και όλες τις εκδόσεις της χρονιάς που ξεχώρισαν.

 

Ξεκινώντας από την οικονομία και την κατάσταση της παγκόσμιας κρίσης του καπιταλισμού, η Λένα Βερδέ και ο Λέανδρος Μπόλαρης μέσα από τις σελίδες του βιβλίου τους “Η εργατική εναλλακτική”, εξηγούν το αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα πάλης και το πώς οι εργάτες μπορούν να ανατρέψουν τα μνημόνια και να φέρουν τη μοναδική ρεαλιστική προοπτική για την έξοδο από την κρίση. Ένα πολύ χρήσιμο βιβλίο που απαντά στα ψέματα των από πάνω σε σχέση με την οικονομία και τις δυνατότητες του εργατικού κινήματος. 

 

Το βιβλίο “Πολιτικές ζωής και θανάτου” των Στάκλερ και Μπασού είναι μια συλλογή δημοσιευμένων άρθρων που μέσα από επιστημονικά στοιχεία και δεκάδες παραδείγματα δείχνουν τους τρόπους με τους οποίους η κρίση και η λιτότητα διαλύουν την υγεία.

 

Είτε λόγω έξαρσης επιδημιών είτε μέσω του αποκλεισμού εκατομμυρίων ανθρώπων από τις δομές υγείας. Ο Κώστας Λαπαβίτσας στο βιβλίο του “Ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα για την Ελλάδα και την περιφέρεια της Ευρωζώνης” κάνει πολεμική στις αποτυχημένες προσπάθειες διαχείρισης του χρέους προειδοποιώντας πως χωρίς τη διαγραφή του χρέους και τη σύγκρουση με το ευρώ και την ΕΕ δεν μπορεί να εφαρμοστεί ούτε καν ένα βραχυπρόθεσμο πρόγραμμα ανακούφισης για την οικονομία. 

 

Δίπλα σε αυτά, δυο παλιότερες εκδόσεις που παραμένουν εξαιρετικά επίκαιρες. Πρόκειται για το βιβλίο του Κρις Χάρμαν, “Καπιταλισμός Ζόμπι” που κυκλοφόρησε το 2011 και μέσα από την ιστορία του καπιταλισμού αποδεικνύει πως η τωρινή κρίση δεν είναι η εξαίρεση αλλά κομμάτι της ίδιας της φύσης του συστήματος. Μια επιστροφή στις βασικές ιδέες του Μαρξισμού που καταλήγει στην αναγκαιότητα ανατροπής του καπιταλισμού μέσα από τη δράση της ίδιας της εργατικής τάξης. Η συλλογή κειμένων με τίτλο “Ο ελληνικός καπιταλισμός, η παγκόσμια οικονομία και η κρίση” κυκλοφόρησε το 2010, ενώ το γεγονός πως κάποια από τα άρθρα του δημοσιεύτηκαν πρώτη φορά το 1984 και είναι ακόμα επίκαιρα, απαντά στις συκοφαντίες των αστών πως η μαρξιστική θεωρία είναι ξεπερασμένη και δεν μπορεί να δώσει απαντήσεις στο σήμερα. 

 

Μαζί με την κατάσταση της οικονομίας, που οδήγει σε αδιέξοδο την κυβέρνηση, ανοίγει αυτή την περίοδο και η συζήτηση για το τί θα διαδεχτεί το Σαμαρά. Το ζήτημα της κυβέρνησης και της εξουσίας ανοίγει στο βιβλίο “Κυβέρνηση της Αριστεράς, δρόμος για το μέλλον ή παρένθεση”, μέσα από τα κείμενα δέκα στελεχών της αριστεράς και του κινήματος και κλείνει με το κείμενο του Θανάση Καμπαγιάννη που τονίζει πως πρόκειται για ζήτημα στρατηγικής και γυρνά προς τα πίσω στα διδάγματα των επαναστάσεων του περασμένου αιώνα. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα για τα όρια του ρεφορμισμού, της προσπάθειας διαχείρισης δηλαδή του υπάρχοντος συστήματος από την αριστερά, είνα η Χιλή του Αλιέντε. Στο “1972-1973 Χιλή, η τραγωδία του κοινοβουλευτικού δρόμου”, οι Μάικ Γκονζάλες, Λέανδρος Μπόλαρης και Λουίς Άνχελ Φερνάντεζ Χερμάνα μέσα από το κείμενά τους γυρνάνε στο πραξικόπημα της Χούντας του Πινοσέτ και βγάζουν χρήσιμα συμπεράσματα. 

 

Ρεφορμισμός ή επανάσταση

 

Στο βιβλίο του “Αριστερά και εξουσία” ο Δημήτρης Μπελαντής συμβάλλει στη συζήτηση για το ρόλο του κράτους και της κυβέρνησης, κάνοντας ένα σημαντικό βήμα, μένει όμως στα μισά στο ζήτημα της εξουσίας. Για να κατανοήσουμε τη διάκριση ανάμεσα στο ρεφορμισμό και την επανάσταση, και να μπορέσουμε να οργανώσουμε αντίστοιχα τους αγώνες μας για να νικήσουν οι εργαζόμενοι και όχι μόνο η αριστερά, χρειάζεται να γυρίσουμε στα βασικά. Στο “Κράτος και Επανάσταση” του Λένιν, ένα από τα απαραίτητα εργαλεία για όλο τον κόσμο που παλεύει.

 

Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης και το βιβλίο του Βασίλη Λιόση, “Τα κοινωνικοπολιτικά μέτωπα στην Τρίτη Κομμουνιστική Διεθνή” όπου παρουσιάζει τις αντιπαραθέσεις στα θέματα του ενιαίου μετώπου, του πολέμου, της εργατικής κυβέρνησης. Ο Λιόσης όμως, επιλέγει συνειδητά να αφήσει τα ιστορικά γεγονότα και τη δράση των επαναστατών και της τάξης απ’ έξω. Ένα εγχείρημα που είναι πάντοτε κακός οδηγός για το που καταλήγουν τα συμπεράσματά σου. Η ιστορία δεν είναι απλώς άλλο ένα κομμάτι μιας αφήγησης.

 

Μέσα από τα ιστορικά γεγονότα είναι που επαληθεύονται ή όχι οι θεωρίες. Γι’ αυτό δε μπορεί να μη διαβάσει κάποιος που αναζητά το τί γινόταν στους κύκλους των επαναστατών εκείνης της περιόδου, το βιβλίο “Κομιντέρν, η Τρίτη Διεθνής” του Ντάνκαν Χάλας που παρουσιάζει όλη την ιστορία της από το 1919 μέχρι τη διάλυσή της από τον Στάλιν το1943. Ή το “Πως νίκησε η Ρώσικη επανάσταση” των Νίκου Λούντου και Λέανδρου Μπόλαρη, που περιγράφουν τα κρίσιμα γεγονότα και τις κρίσιμες καμπές ανάμεσα στο Φλεβάρη και τον Οκτώβρη του 1917 στη Ρωσία και “Τα διδάγματα του Οκτώβρη” του Τρότσκι που καθόρισε με τη δράση του εκείνη την περίοδο.

 

Η θεωρία είναι αδιαμφισβήτητα απαραίτητη στην προσπάθεια να κατανοήσουμε πως λειτουργεί ο κόσμος γύρω μας. Γιατί υπάρχουν κρίσεις; Γιατί υπάρχει ο πόλεμος, ο ρατσισμός, η καταπίεση, η φτώχια; Ο Μαρξισμός είναι το σύνολο των απαντήσεων σε μια σειρά από ερωτήματα όπως τα παραπάνω, και ταυτόχρονα ένας οδηγός για δράση ενάντια στις αιτίες των δεινών της ανθρωπότητας.

 Το βιβλίο του Ντανιέλ Μπενσαϊντ, “Ο Μαρξ της εποχής μας”, γραμμένο το 1996, προσπαθεί να αποκαταστήσει τη θεωρία του Μαρξισμού πετώντας από πάνω της τη συκοφάντιση που προέρχεται από τους εχθρούς του σοσιαλισμού. Χρίσιμο ανάγνωσμα είναι και το βιβλίο του Αλέξανδρου Χρύση, “Ο Μαρξ της δημοκρατίας” που παρουσιάζει τις αναζητήσεις του Μαρξ κατά τη διάρκεια της ζωής του γύρω από το ζήτημα της πραγματικής δημοκρατίας. Δίπλα σε αυτό, το βιβλίο του Άλεξ Καλλίνικος, “Οι Επαναστατικές ιδέες του Καρλ Μαρξ” δίνει την εικόνα του πως ο ίδιος διαμόρφωσε τις ιδέες του, άρρηκτα συνδεδεμένες με τους αγώνες και τις εμπειρίες της εργατικής τάξης την περίοδο που έζησε και έδρασε. “Οι φιλόσοφοι προσπαθούν μόνο να εξηγήσουν τον κόσμο. Το ζήτημα είναι να τον αλλάξουμε”, έλεγε ο Μαρξ καταδεικνύοντας τη σχέση ανάμεσα στη θεωρία και την πράξη. Ο Κρις Χάρμαν έγραψε το “Μαρξισμός - θεωρία και πράξη” προσπαθώντας να παρουσιάσει με απλό τρόπο αυτή τη σχέση, εξηγώντας το πώς οι εργάτες μπορούν να γίνουν επαναστάτες.

 

Αρκετές εκδόσεις της χρονιάς είναι αφιερωμένες σε αυτή τη δράση των εργατών και των εργατριών και στις επετείους από σημαντικά ιστορικά γεγονότα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν το “Η ελεύθερη Ελλάδα, η εξουσία του ΕΑΜ στα χρόνια της κατοχής” του Γιάννη Σκαλιδάκη και το “Έλα να πούμε ψέματα” της Μάρως Δούκα που εκδόθηκαν φέτος, 70 χρόνια από την απελευθέρωση από τους Ναζί. Λίγο παλιότερο αλλά εξαιρετικά αποκαλυπτικό είναι και το βιβλίο του Ιάσονα Χανδρινού, “Το τιμωρό χέρι του λαού” για τη δράση του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ στην κατεχόμενη Αθήνα την περίοδο 1942-1944.

 

 Στη συμπλήρωση ενός αιώνα από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η επανέκδοση του βιβλίου του Καρλ Λίμπκνεχτ “Μιλιταρισμός και αντιμιλιταρισμός” από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο, συμβάλλει στη συζήτηση γύρω από τον ιμπεριαλισμό και το ρόλο του στην ανάπτυξη του καπιταλισμού, αλλά και το αντιμιλιταριστικό-αντιπολεμικό κίνημα.

 

Ζωντανή ιστορία

 

 Η επανακυκλοφορία του τεύχους Νο 7 του περιοδικού “Επανάσταση”, που εξέδωσαν οι Επαναστατικές Σοσιαλιστικές Ομάδες το χειμώνα του ’70-’71 αποτελούν κομμάτι της ζωντανής ιστορίας του εργατικού κινήματος και της αριστεράς στην περίοδο της δικτατορίας, πολύ χρήσιμη στο σήμερα, 40 χρόνια μετά τη Μεταπολίτευση.

 

Τρία ακόμα βιβλία που αξίζει να διαβαστούν και περιγράφουν κινήματα και συγκρούσεις με τις επιθέσεις των κρατών είτε εντός συνόρων είτε μέσα από ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις είναι τα: “Η μαύρη ήπειρος”, του Δημήτρη Λιβιεράτου, που επανεκδόθηκε φέτος και είναι ένας φόρος τιμής στο εργατικό κίνημα και τους ανθρώπους της Αφρικής. Ο Λιβιεράτος βρέθηκε στην Αφρική και πολέμησε στον αγώνα της Αλγερίας για την ανεξαρτησία της από την αγγλική αποικιοκρατία. “Ο κόσμος σε εξέγερση”, του Πολ Μέισον περιγράφει τη σύγχρονη αντίσταση του κόσμου. Από τις επαναστάσεις του αραβικού κόσμου το 2011 μέχρι τις πλατείες της αντίστασης σε Ισπανία και Ελλάδα, και τον ξεσηκωμό των φοιτητών στη Βρετανία. Αν και παρουσιάζει αδυναμίες, η εμπειρία που μεταφέρει είναι εξαιρετικά χρήσιμη. Κυρίως γιατί δίνει μια πανοραμική εικόνα που ανατρέπει τα ψέματα που θέλουν τον κόσμο στον καναπέ του να μη νοιάζεται και να μην παλεύει για τίποτα.

 

Γύρω από το καυτό θέμα του ιμπεριαλισμού γράφει ο Λέανδρος Μπόλαρης στη νέα έκδοση του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου “Ουκρανία, σταυροδρόμι ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών” μέσα από τη ζωντανή ιστορία και τις συγκρούσεις στο έδαφός της, όλο τον τελευταίο αιώνα.

 

Από τις νέες εκδόσεις και από τις προτάσεις για διάβασμα δεν θα μπορούσαν προφανώς να λείπουν τα βιβλία που αφορούν στο φασισμό και την πάλη για να τον τσακίσουμε. Μέσα σε μια περίοδο αστάθειας, που η κυβέρνηση προσπαθεί με νύχια και με δόντια να καθυστερήσει τη δίκη των δολοφόνων της Χρυσής Αυγής χρησιμοποιώντας την σαν ανάχωμα στην άνοδο της αριστεράς, το αντιφασιστικό κίνημα έχει να παίξει τεράστιο ρόλο και στο να ξεκινήσει η δίκη αλλά και στο να καταδικαστούν σε ισόβια οι νεοναζί.

 

Η Κατερίνα Θωίδου και ο Γιώργος Πίττας έγραψαν το βιβλίο “Φάκελος Χρυσή Αυγή, τα εγκλήματα των νεοναζί και πώς να τους σταματήσουμε”, που εκδόθηκε φέτος από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο. Θυμίζουν τα εγκλήματα, καταγράφουν τις σχέσεις κυβέρνησης- νεοναζί, το ρόλο του ρατσισμού στην άνοδο της Χ.Α. και επικεντρώνουν στο ρόλο που έπαιξε το αντιφασιστικό κίνημα στο να της μπλοκάρει το δρόμο.

 

Ο Δημήτρης Ψαρράς με το βιβλίο του “Τα «πρωτόκολλα των σοφών της Σιών» στην Ελλάδα, 1920-2013” καταγράφει και αποκαλύπτει την ιστορία του ακροδεξιού αντισημιτισμού στην Ελλάδα που λίγο ως πολύ καταλήγει πως πίσω από κάθε κακό.. βρίσκονται οι Εβραίοι.Αυτές οι θεωρίες μεταφράζονται σήμερα στις θεωρίες συνομωσίας γύρω από κάποια παγκόσμια διακυβέρνηση κ.ο.κ.

 

 Τη διείσδυση της φασιστικής ιδεολογίας στους κρατικούς μηχανισμούς και τη σύνδεση μέσω δεκάδων παραδειγμάτων κράτους, αστυνομίας και φασιστών παρουσιάζει ο Δημήτρης Χριστόπουλος, που έχει κάνει την επιμέλεια, στο βιβλίο “Το «βαθύ κράτος» στη σημερινή Ελλάδα και η Ακροδεξιά” ανοίγοντας τη συζήτηση για το ποια πρέπει να είναι η στάση της αριστεράς απέναντι στους φασίστες αλλά και το κράτος.

 

Στο επίπεδο της ιστορίας του φασισμού, η τριλογία του Ρίτσαρντ Έβανς με τα βιβλία “Η έλευση του Γ’ Ράιχ”, “Το τρίτο Ράιχ στην εξουσία” και “Το τρίτο Ράιχ στον πόλεμο” εξετάζουν την περίοδο που ο ναζισμός επικράτησε στη Γερμανία και αποτελούν μια καλή εισαγωγή στην ιστορία εκείνης της περιόδου. Στην έκδοση του βιβλίου του Ανρί Λεφέβρ, “Ο Χίτλερ στην εξουσία, διδάγματα από τα πέντε χρόνια του φασισμού στη Γερμανία” που εξακολουθεί να γοητεύει κομμάτια της αριστεράς, παρά τον έντονο σταλινισμό του, τις διάφορες ιστορικές ανακρίβειες και την τακτική του Λαϊκού Μετώπου που υποστηρίζει και σε κάθε περίπτωση αποδείχτηκε λανθασμένη για την πάλη ενάντια στο φασισμό, έχουμε να «αντιπαραθέσουμε» την τεράστια συμβολή του Λέοντα Τρότσκι στην αντιφασιστική πάλη με το βιβλίο του “Η πάλη ενάντια στο φασισμό στη Γερμανία”. Η άνοδος του φασισμού στην έξουσια δεν ήταν αναπόφευκτη. Τα εργατικά κόμματα είχαν την υποστήριξη εκατομμυρίων ανθρώπων και το ενιαίο μέτωπο των εργατών θα μπορούσε να τσακίσει το φασισμό στη γέννησή του.

 

 

Εργατική Αλληλεγγύη 

[προτάσεις του Λογοτεχνία και Σκέψη] Αλφόνς Ντοντέ, Γράμματα από το μύλο μου, εκδ. Πατάκης

Ο Αλφόνς Ντοντέ (Alphonse Daudet, Νιμ (Nîmes) 13 Μαΐου 1840 - Παρίσι 16 Δεκεμβρίου 1897) ήταν Γάλλος πεζογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Περίφημα έγιναν τα έργα του Tartarin de Tarascon και το τρίπρακτο δράμα L'Arlésienne.
Lettres de mon moulin (Γράμματα από τον μύλο μου, διηγήματα, 1866) - ελλην. μετάφραση Ζωρζ Σαρή {"ΠΑΤΑΚΗ"}
Aventures prodigieuses de Tartarin de Tarascon (Οι θαυμαστές περιπέτειες του Ταρταρέν ντε Ταρασκόν, 1872) - ελλην. μετάφραση Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη ως Ταρταρίνος ο εκ Ταρασκώνος ("ΕΣΤΙΑ"). Ακολούθησαν άλλα δύο βιβλία με θέμα τον Ταρταρίνο.
L'Arlésienne (Η Αρλεζιάνα, 1869). Νουβέλλα και εν συνεχεία (1872) τρίπρακτο δράμα με έξοχη μουσική επένδυση του Ζωρζ Μπιζέ. Το έργο αποτέλεσε την βάση της όπερας L'arlesiana του Φραντσέσκο Τσιλέα (1897)
Contes du Lundi (Διηγήματα της Δευτέρας, 1873) - ελλην. μετάφραση Έλσα Τσεκούρα {"ΠΑΤΑΚΗ"}
Fromont jeune et Risler aîné (Φρομόν ο νεώτερος και Ρισλέρ ο πρεσβύτερος, μυθιστόρημα, 1874), επίσης μεγάλη επιτυχία του Ντωντέ. (από εδώ

Στο  Γράμματα από τον μύλο μου, Ντοντέ έχει επιλέξει τα πρόσωπα όπως τα θέλει η καρδιά του: ανθρώπους απλούς, ταπεινούς, συχνά απόκληρους, που σχηματίζουν ένα μικρό κατάλογο «θυμάτων»...  Ο Νοντέ φαίνεται να γοητεύεται από τη θέα των ερειπίων. Ένας διάκοσμος στημένος με λίγες φράσεις, πρόσωπα σκιαγραφημένα με τρόπο λειτουργικό κι εντούτοις υποβλητικό, διάλογοι γοργοί και λιγόλογοι, που αφήνουν να καταλάβεις περισσότερα απ’ αυτά που λέγονται: η τέχνη της δραματικής λακωνικότητας. (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

επιμέλεια: Λογοτεχνία και Σκέψη

[προτάσεις του Λογοτεχνία και Σκέψη] Μοιραία, Jean - Patrick Manchette, εκδ. Άγρα

Αυτό είναι ένα μαύρο μυθιστόρημα. Είναι η ιστορία όπου μια επαγγελματίας δολοφόνος, μοναχική και αλλοτριωμένη, διαπράττει το αιματηρό έργο της. Είναι ιστορία ενός ασυνήθιστου συμβολαίου, σε μια πόλη διεφθαρμένη από το χρήμα.
Η "Μοιραία" είναι το προτελευταίο μαύρο μυθιστόρημα που δημοσιεύτηκε όσο ζούσε ο Ζ.-Π. Μανσέτ. Χρονολογικά εκδίδεται ανάμεσα στο "Μελαγχολικό κομμάτι της Δυτικής Ακτής" και την "Πρηνή θέση του σκοπευτή". Η κεντρική ηρωίδα, η Αιμέ Ζουμπέρ, μετακινείται από πόλη σε πόλη, αλλάζοντας τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της, συγχρωτίζεται με την άρχουσα κοινωνία κάθε πόλης και οργανώνει φόνους επί χρήμασι. Η ιστορία θα τελειώσει άσχημα γι' αυτήν. Η "Μοιραία" είναι κυρίως η αφήγηση μιας αποτυχίας. Όμως αυτή η αποτυχία της γυναίκας φαίνεται πολύ πιο ανδρεία από τις αποτυχίες των ανδρών στα άλλα βιβλία του συγγραφέα.
Ο Ζαν-Πατρίκ Μανσέτ ήταν παθιασμένος με την τζαζ, τον κινηματογράφο και τη λογοτεχνία. Μπόρεσε, ως πρόδρομος, να βρει τον τόνο των μεγάλων μαύρων μυθιστορημάτων όπου ανακατεύονται περιπέτειες, η κοινωνική κριτική και η περιγραφή της καθημερινής ζωής.

Όπως σημειώνει και η Αγγέλα Γαβρίλη: "Ο Μανσέτ για μια ακόμη φορά δημιουργεί ένα σκοτεινό αριστούργημα: με γραφή επιθετική αλλά αποστασιοποιημένη συναισθηματικά - όπως ακριβώς ταιριάζει στην οπτική μιας επαγγελματία δολοφόνου, και με γλώσσα ωμή, χωρίς λογοτεχνικές ωραιοποιήσεις και στρογγυλέματα, διηγείται με σκληρό ρεαλισμό και κινηματογραφική ροή μια ιστορία που θα μπορούσε να είναι απόλυτα αληθινή. Το ύφος της αφήγησης είναι στεγνό και λιτό, σχεδόν μινιμαλιστικό, ενώ σαν γνήσιο τέκνο του γαλλικού Μάη ο συγγραφέας καταθέτει ένα βαθιά πολιτικό κείμενο που ξεγυμνώνει την παραδομένη στο κυνήγι του χρήματος αστική τάξη. Η προσεγμένη μετάφραση καθώς και το επίμετρο της έκδοσης με αποσπάσματα από το ημερολόγιο του Μανσέτ, κρίσεις για το έργο του και εργογραφία του, συμπληρώνουν και φωτίζουν τόσο το περιεχόμενο του βιβλίου όσο και την προσωπικότητα του συγγραφέα.

Πολλά θα μπορούσαν να ειπωθούν ακόμα για τη ''Μοιραία'', κράτησα όμως για το τέλος αυτό που με συγκίνησε περισσότερο - την αγάπη του Μανσέτ για τις γυναίκες και τον ακομπλεξάριστο θαυμασμό του για τη γυναικεία δύναμη που εκφράζεται σ' όλο το κείμενο: με την τρυφερή του αφιέρωση ''στην πολυαγαπημένη μου'' αλλά κυρίως με τη γεμάτη κατανόηση παρουσίαση του χαρακτήρα της ηρωίδας (που την ονομάζει επίσης ''aimée'', αγαπημένη) την οποία όχι μόνο δεν απαξιώνει για τις επιεικώς αμφιλεγόμενες επιλογές της αλλά αντιθέτως στην τελική σκηνή ουσιαστικά την αποθεώνει. Και βέβαια με την τελευταία φράση του βιβλίου, ''Γυναίκες ηδονικές και φιλόσοφοι, σ' εσάς απευθύνομαι'' (που παραπέμπει σε μανιφέστο ή προκήρυξη),  με την οποία αποτίεται φόρος τιμής στις ελεύθερες, δυνατές γυναίκες από έναν ελεύθερο και δυνατό άντρα..."

Θέατρο ενάντια στην κρίση

 Θέατρο ενάντια στην κρίση

γράφει ο Κυριάκος Μπάνος

«Όταν είσαι στα σκατά ως το λαιμό, άλλο δεν σου μένει παρά να τραγουδάς» είχε πει ο Μπέκετ, σε μια ρήση που επαναλαμβάνεται συχνά πυκνά από τα στόματα των ανθρώπων του θεάτρου που προσπαθούν να εξηγήσουν την δημιουργική έκρηξη των τελευταίων “κρισιακών” ετών στο αθηναϊκό θέατρο. Πάνω από 500 παραστάσεις ανεβαίνουν στις θεατρικές σκηνές της Αθήνας σε αυτή την πρώτη περίοδο της σεζόν μέχρι τα Χριστούγεννα ανάμεσά τους κάποια μικρά διαμαντάκια τόσο σε επίπεδο δραματουργικής δράσης, όσο και σε επίπεδο θεματολογίας. Σε αυτό το φύλλο της Ε.Α. παρουσιάζουμε μια σειρά παραστάσεων.

Αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό και της φετινής σεζόν είναι η προσπάθεια για μείωση της τιμής των εισητηρίων, η εξάπλωση των εισιτηρίων για ανέργους, η διεύρυνση των λαϊκών απογευματινών και σε πολλές περιπτώσεις, κυρίως σε μικρές εναλλακτικές ή αυτοδιαχειριζόμενες σκηνές και ομάδες, η καταβολή εισόδου κατά βούληση και τις δυνατότες των θεατών ή ακόμα ακόμα και η δωρεάν είσοδος. Αυτό συμβαίνει στο Θέατρο ΕΜΠΡΟΣ που παραμένει στο κέντρο της κινηματικής προσοχής ανοίγοντας ταυτόχρονα τις πόρτες του σε κάθε εναλλακτική προσπάθεια θεατρικής δράσης και όχι μόνο. “Το σύστημα διδασκαλίας είναι η διδασκαλία του συστήματος”, επαναλαμβάνει η Τατιάνα Σκανάτοβιτς στο κλασικό έργο του Ρ. Ατάιντε “Η μέθοδος της Κυρίας Μαργαρίτας” που παρουσιάζεται σε μια εξαιρετική διασκευή κάθε Πέμπτη και Παρασκευή στις 21:00 μέχρι το τέλος του Δεκέμβρη με είσοδο δωρεάν.
Με δωρεάν είσοδο αλλά... έξοδο αμφίβολη, οι Τσιριτσάντσουλες, ζητάνε από τους θεατές στο τέλος της παράστασης να βάλουν στο καπέλο ό,τι οι ίδιοι μπορούν και νομίζουν. Μια από τις πιο παλιές θεατρικές ομάδες δρόμου της Αθήνας έχοντας περιοδεύσει σε όλη την Ελλάδα, κλείνουν τον κύκλο παραστάσεων της εντυπωσιακής και ιδιαίτερα πρωτότυπης διασκευής της αρχαιότερης τραγωδίας που έχει σωθεί ολόκληρη, το αντιπολεμικό αριστούργημα του Αισχύλου “Πέρσες” (Παρασκευή, Σάββατο στις 21:30 μέχρι το τέλος του Δεκέμβρη - Πολιτιστικό Κέντρο “Δυναμό”, οδός Παραμυθίας, Μεταξουργείο).
Σχεδόν απέναντι, στο Θέατρο Παραμυθίας (Παραμυθίας 27 και Πλαταιών) ανεβαίνει άλλη μια παράσταση με αναφορά στην κρίση. Η “Ψύχωση” του Τάσου Σαγρή με πρωταγωνίστρια την Σίσσυ Δούτσιου, (Δευτέρα και Τρίτη μέχρι το τέλος του 2013 - δωρεάν με την επίδειξη κάρτας ανεργίας), μιλάει για την βαθιά καταπίεση της καθημερινότητας που γίνεται βραχνάς στην ζωή μιας νεαρής κοπέλας που κάθε βράδυ ψάχνει την δύναμη να αυτοκτονήσει ενοχοποιώντας τον εαυτό της για τις πιέσεις της κοινωνικής κατάρευσης γύρω της.

Στους δρόμους

 

Με καπέλο πληρώνονται και οι Αδέσποτες Σκύλες που επιστρέφουν στα μπαρ και στους δρόμους τους κέντρου της Αθήνας καθ'όλη τη διάρκεια του Δεκέμβρη για να χορέψουν και να τραγουδήσουν στο “Το βάλς των βρώμικων δρόμων 3”. Μια μαύρη κωμωδία, μια γροτέσκα φάρσα, με στοιχεία καμπαρέ και επιθεώρησης, ένα έργο που συντίθεται και αναμορφώνεται διαρκώς μέσα στο πέρασμα του χρόνου. Η παράσταση θα ανεβαίνει καθ' όλη την διάρκεια του Δεκέμβρη σε διάφορα μαγαζιά των Εξαρχείων, του Κεραμεικού, του Μεταξουργείου, σε ένα πρόγραμμα που επίσης αναμορφώνεται διαρκώς (πληροφορίες: http://adespoteskyles.blogspot.gr/)
Στο “Νέο Χώρο” του Θεάτρου Άττις (Λεωνίδου 12 - Παρασκευή και Σάββατο στις 8.30μ.μ. και Κυριακή στις 7.30μ.μ.) ο Σάββας Στρούμπος και η ομάδα Σημείο Μηδέν ανεβάζουν σε μια ιδιαίτερα μαύρη διασκευή την ήδη σκληρή ζωή του στρατιώτη Βόυτσεκ. Το ημιτελές θεατρικό του Γκέοργκ Μπύχνερ που από το 1836 που γράφτηκε παραμένει ένα από τα εμβληματικότερα έργα του σύγχρονου ευρωπαϊκού θεάτρου, εστιάζει στην καταπίεση ολόκληρου του κοινωνικού οικοδομήματος που οδηγεί τον Βόυτσεκ στην αδυναμία να αναγνωρίσει τον πραγματικό του εχθρό στοχοποιώντας τελικά τον πιο αδύναμο στην αλυσίδα, την ίδια τη γυναίκα του και τελικά τον εαυτό του.
Με παραστάσεις που θίγουν τα ζητήματα της κρίσης συνεχίζει και το θέατρο του Ν. Κόσμου (Αντισθένους 7 & Θαρύπου) καθ' όλον τον Δεκέμβριο ανεβάζοντας τις παραστάσεις “Ο Διάδρομος” της Μάνιας Παπαδημητρίου και το “Εκτός Εαυτού” του Γιώργου Γιανναράκου, αλλά και τους “Δανειστές” του Στρίνμπεργκ σε σκηνοθεσία Θέμελη Γλυνάτση. Τέλος κανείς δεν μπορεί να μην αναφερθεί στην καθαρά πολιτική παιδική παράσταση του Θεάτρου Πορεία (Τρικόρφων 3 και 3ης Σεπτεμβρίου 69), “Τζέλα, Λέλα, Κόρνας και ο Κλεομένης” του Λούντβιχ Φόλκερ, σε μετάφραση και σκηνοθεσία Βασίλη Κουκαλάνι που παίζεται κάθε Κυριακή στις 12 το μεσημέρι.

Ένα παρακμιακό trans- cult θέαμα παρουσιάζει το μπουλούκι των ηθοποιών του θιάσου της Μαντάμ JoJo που για να σωθεί από την μπόρα μπαίνει τυχαία μέσα στο θέατρο “Τόπος Αλλού” ( Κεφαλληνίας 17 & Κυκλάδων) κάθε Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή στις 21:15. Οι θεατές δεν χρειάζεται να πληρώσουν είσοδο αρκεί να πάρουν το ποτό τους και να το πιουν εν είδη καμπαρέ μέσα στο θέατρο. Ο σκηνοθέτης Νίκος Καμτσής με πρωταγωνιστή τον Δημήτρη Παπάζογλου και μια δυνατή ομάδα ηθοποιών και μουσικών ανεβάζει ένα μαύρο, σαρκαστικό και βέβηλο θέαμα.

Απέναντι, στην Β' Σκηνή του Θεάτρου της Οδού Κεφαλληνίας (Κεφαλληνίας 16, Κυψέλη) σε σκηνοθεσία της Μαρίας Ξανθοπουλίδου ανεβαίνει (Τετάρτη & Κυριακή στις 19.00, Πέμπτη - Παρασκευή - Σάββατο στις 21.00). Το έργο “Ζητείται Κλόουν Ηλικιωμένος” του ρουμάνου Ματέϊ Βίσνιεκ. Πρόκειται για την ιστορία τριών άνεργων κλόουν προχωρημένης ηλικίας που συναντιούνται σ' ένα γραφείο απαντώντας σε μια αγγελία. Η ατομική διαδρομή της ψυχολογικής εξόντωσης των ανταγωνιστών έρχεται να δώσει τη θέση της στην κοινή μοίρα της ανεργίας και την προσπάθεια για συλλογική στήριξη και αλληλεγγύη.

Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά ανεβαίνουν “Οι Χαλασοχώρηδες” του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη κάθε Σάββατο και Κυριακή στο Θέατρο ALTERA PARS (Μεγ. Αλεξάνδρου 123). Το διήγημα του Παπαδιαμάντη που διαδραματίζεται σε νησί την τελευταία εβδομάδα βουλευτικών εκλογών σατιρίζει τα πολιτικά και εκλογικά ήθη της εποχής συνδέοντας τα με το σήμερα. Η παράσταση του Κώστα Παπακωνσταντίνου συνεχίζει να είναι μια από τις πλέον υπόκωφες επιτυχίες των τελευταίων ετών με φανατικό κοινό.

Η αντιφασιστική παράσταση της χρονιάς είναι η νέα παραγωγή του ALTERA PARS το θεατρικό έργο του Χουάν Μαγιόργκα «HIMMELWEG - Ο Δρόμος για τον Ουρανό” σε σκηνοθεσία του Πέτρου Νάκου (κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 9.15μμ). Η παράσταση μας μεταφέρει πίσω στο χρόνο, σε ένα πραγματικό γεγονός, χαμένο κάπου στην ιστορική μνήμη και την επιλεκτική λήθη.

Ταξίδι

 

Στα μέσα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης Εβραίων στην Τσεχοσλοβακία, το Theresienstadt Concentration Camp, μεταμορφώθηκε κυριολεκτικά, σε θέατρο, προορισμένο να υποδεχτεί την θεατρική παράσταση -σύλληψη της ναζιστικής κυβέρνησης του Βερολίνου- που στόχευε στη διασκέδαση των ανησυχιών της παγκόσμιας κοινής γνώμης σχετικά με τις φήμες που κυκλοφορούσαν για τις συνθήκες διαβίωσης και την τύχη των κρατουμένων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης πολιτών. Ένα συγκλονιστικό ταξίδι στην πιο μαύρη περίοδο της ανθώπινης ιστορίας.

Ισως μια από τις πλέον αναμενόμενες παραστάσεις της σεζόν που διανύουμε είναι το “Κουρδιστό Πορτοκάλι”, το ανατρεπτικό και προκλητικό έργο του Anthony Burgess που παρουσιάζεται στο θέατρο Αποθήκη (Σαρρή 40, Ψυρρή), σε σκηνοθεσία του Γιάννη Κακλέα, με τον Άρη Σερβετάλη να έχει ήδη κερδίσει ιδιαίτερα θετικά σχόλια για τον πρωταγωνιστικό ρόλο του νεαρού Άλεξ ως αρχηγού συμμορίας που συλλαμβάνεται και φυλακίζεται μετά από μια δολοφονία. Για να αποκτήσει την ελευθερία του, δέχεται να συμμετέχει σαν «πειραματόζωο» σε ένα πρωτοποριακό σύστημα σωφρονισμού που μελετά η κυβέρνηση. Το 1971, το «Κουρδιστό Πορτοκάλι» μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Stanley Kubrick. Η προβολή του φιλμ απαγορεύτηκε σε αρκετές χώρες (π.χ. στο Ηνωμένο Βασίλειο έως το 1999). Η παράσταση ωστόσο, με μια εντυπωσιακή ομάδα ηθοποιών και συντελεστών, έχει πολύ υψηλό εισιτήριο για τον μέσο θεατή φτάνοντας μέχρι και τα 20 ευρώ.

Με θετικές κριτικές έρχεται η «Τίρζα» του σπουδαίου Ολλανδού συγγραφέα Άρνον Γκρούνμπεργκ σε σκηνοθεσία Κώστας Φιλίππογλου με τον Στέλιο Μάινα και την Άννα Μάσχα στους πρωταγωνιστικούς ρόλους που ανεβαίνει στο Θέατρο Ιλίσια (Παπαδιαμαντοπούλου 4 & Βασιλίσσης Σοφίας – Δευτέρα, Τρίτη: 21.15, Τετάρτη:18.15, Κυριακή 21.15). Όταν η Τίρζα ανακοινώνει στον καθ’ όλα φιλήσυχο πατέρα της Χόμφέιστερ ότι φεύγει διακοπές στην Αφρική με τον μουσουλμάνο φίλο της που μοιάζει με τον Μωχάμεντ Άτα, τον τρομοκράτη που έριξε τους δίδυμους πύργους, ο πατέρας αναστατώνεται. Μια αντιρατσιστική παράσταση που βάζει στο μάτι τις αντιλήψεις των δυτικοευρωπαίων για την Αφρική και τον “τρίτο κόσμο”.

Αλληγορία

 

Τα “Επείγοντα περιστατικά” του Αρκά, είναι η ολοκλήρωση του πρώτου του έργου, “Εχθροί εξ αίματος”, που τώρα απέκτησε και δεύτερη πράξη, τον “Βιολογικό μετανάστη”. Εδώ ο οργανισμός έχει να αντιμετωπίσει μια απρόσμενη παρουσία, αφού το αριστερό νεφρό τώρα είναι μεταμοσχευμένο και φυσικά είναι ένας “ξένος”. Κάποια όργανα δεν θέλουν καθόλου τον αλλοδαπό, ενώ κάποια άλλα, αισθάνονται ότι με την παρουσία του και τις υπηρεσίες που θα προσφέρει, εξασφαλίζεται ένα μεγαλύτερο προσδόκιμο για όλους. Η παράσταση που ανεβαίνει από τον Θανάση Παπαγεωργίου στο Θέατρο Στοά (Μπισκίνη 55, Ζωγράφου – Παρασκευή, Σάββατο:21:00 – Κυριακή:19:00) είναι μια κωμική αντιρατσιστική αλληγορία.

Η δεύτερη παραγωγή του Θεάτρου Στοά (παίζεται κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 9μμ), το “Ασμα για το σκιάχτρο της Λουσιτάνιας” του μεγάλου αντιφασίστα συγγραφέα Πέτερ Βάις είναι το έργο που παιζόταν την ημέρα των γεγονότων του Πολυτεχνείου το 1973 και ανάγκασε την Ασφάλεια να κλείσει τότε τη Στοά για έναν μήνα. Το έργο που ξανανεβαίνει ως αναφορά στα 40 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, αναφέρεται στην αποικιοκρατική πολιτική της Πορτογαλίας στη Μοζαμβίκη και την Αγκόλα, που έληξε με την επανάσταση των Γαρυφάλων το 1974.

Ο Πέτερ Βάις είναι ο συγγραφέας και της νέας παράστασης «Ανάκριση» με πρωταγωνιστή τον Κώστα Καζάκο. Ένα εμβληματικό έργο-ντοκουμέντο του 1965 βασισμένο στα πρακτικά της δίκης βασικών στελεχών του ναζιστικού στρατοπέδου συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς. Ο Σταύρος Τσακίρης σκηνοθετεί σχεδόν με ντοκιουμαντερίστικη άποψη (Θέατρο Τζένη Καρέζη - Ακαδημίας 3).

Τέλος, πρεμιέρα την Πέμπτη 19/12 στο Πολυχώρο Πολιτισμού Vault (Μελενίκου 26, Βοτανικός) πραγματοποιείται με το αντιπολεμικό έργο «Ιraq - 9 τόποι επιθυμίας» που παρουσιάζει τις σκέψεις και τα συναισθήματα γυναικών που ζουν με φόντο τους πολέμους της Μέσης Ανατολής. Η συγγραφέας Χέδερ Ράφο έγραψε το έργο μετά από το ταξίδι της στο Ιράκ τον Αύγουστο του 1993 και την επίσκεψή της στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Βαγδάτης. Τι σημαίνει να είσαι γυναίκα σε μια χώρα που επισκιάζεται από το καθεστώς του πολέμου; Την παράσταση σκηνοθετεί η Μαρία Τσαρούχα (κάθε Κυριακή και Δευτέρα στις 6 και 8μμ).

πηγή: Εργατική Αλληλεγγύη