Βιβλία για τις γιορτές: Επιχειρήματα και διάλογος στη μάχη των ιδεών

Το 2017 ήταν μια χρονιά γεμάτη πολιτικές κρίσεις και κινηματικές μάχες αλλά και έντονη πολιτική συζήτηση, για την ιστορία, την Αριστερά και τους αγώνες της, το μαρξισμό και την επικαιρότητά του, την οικονομία και την πολιτική. Μια σειρά ενδιαφέροντα βιβλία που κυκλοφόρησαν τη χρονιά που πέρασε έχουν να προσφέρουν στο προβληματισμό και τις σχετικές συζητήσεις.

Σε όλο τον κόσμο και στην Ευρώπη οι ρατσιστικές πολιτικές των κυβερνήσεων σε συνδυασμό με την κρίση των παραδοσιακών κομμάτων της άρχουσας τάξης τροφοδοτεί την άνοδο της ακροδεξιάς και των φασιστών. Ένα μεγάλο αντιρατσιστικό και αντιφασιστικό κίνημα δίνει τη μάχη να τους απαντήσει. Η κλασσική μελέτη του Αμπράμ Λέον Το Εβραϊκό Ζήτημα που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στα ελληνικά φέτος, είναι ένα πολύτιμο όπλο στη μάχη ενάντια στους φασίστες. Γιατί ο αντισημιτισμός συνεχίζει να είναι η συγκολλητική ουσία του «σκληρού πυρήνα» των ναζί. Ο Αμπράμ Λεόν ήταν ένας μαρξιστής διανοούμενος, αγωνιστής της επαναστατικής Αριστεράς και του τροτσκιστικού κινήματος που δολοφονήθηκε από τους ναζί στο Άουσβιτς το 1944. Το βιβλίο είναι η πρώτη και ίσως η πιο πρωτότυπη μαρξιστική ανάλυση για τις ρίζες του αντισημιτισμού. Και ταυτόχρονα είναι μια προφητική κριτική του σιωνισμού, δηλαδή του πολιτικού κινήματος που ίδρυσε το κράτος του Ισραήλ.

Ένα ακόμα χρήσιμο εφόδιο στην αντιρατσιστική και αντιφασιστική πάλη είναι το βιβλίο του Τζον Μπέργκερ Ο Εβδομος Ανθρωπος που επανεκδόθηκε το 2017. Ο Μπέργκερ (1926-2017) ήταν καταξιωμένος κριτικός τέχνης, μυθιστοριογράφος και μαρξιστής. Το βιβλίο επικεντρώνεται στο μεταναστευτικό ρεύμα στην Ευρώπη την περίοδο 1955-1973 από τον ευρωπαϊκό Νότο στις χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης, μέσα από τη «ματιά» του Μπέργκερ και τις φωτογραφίες του Τζην Μορ.

Και βέβαια οι μετανάστες δεν είναι μόνο τα «θύματα» των διακρίσεων και της εκμετάλλευσης. Είναι κομμάτι της τάξης μας και των αγώνων της. Αυτή τη πτυχή προσεγγίζει το βιβλίο του Κωστή Καρπόζηλου Η Κόκκινη Αμερική, που εξετάζει την σχέση των Ελλήνων μεταναστών εργατών με την αμερικάνικη Αριστερά και τους αγώνες της μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα.

Η εργατική τάξη στην Αμερική έχει μεγάλη ιστορία αγώνων και ένα πολύτιμο βιβλίο είναι αυτό του Τζον Νιούσιγκερ με τίτλο ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ που καλύπτει στη συγκλονιστική δεκαετία του 1930.

Η πρόσφατη επίσκεψη του Ερντογάν άνοιξε ξανά την συζήτηση για όλο το πλέγμα των ανταγωνισμών των αρχουσών τάξεων της Ελλάδας και της Τουρκίας. Οι αναφορές στη Συνθήκη της Λοζάνης του 1923 δίνουν και παίρνουν συνοδευμένες με εθνικιστικές κορώνες και ψέματα. Οπότε καλό είναι να παίρνουμε τα πράγματα από την «αρχή» και συγκεκριμένα από την εποχή που η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατέρρευσε στο Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και οι νικητές της ρίχτηκαν στον αγώνα να τη μοιράσουν σαν λεία.

Το βιβλίο του Γιουτζίν Ρόγκαν Η Πτώση των Οθωμανών ο Μεγάλος Πόλεμος στη Μέση Ανατολή 1914-1920 είναι μια λεπτομερής ανάλυση αυτής της περιόδου. Ξεκινά με το ξέσπασμα του πολέμου και τελειώνει με την με το διαμελισμό των υπολειμμάτων της Αυτοκρατορίας με τη Συνθήκη των Σεβρών και το ξεκίνημα του απελευθερωτικού αγώνα υπό τον Κεμάλ. Η Συνθήκη των Σεβρών που έφτιαχνε -στα χαρτιά- την «Ελλάδα των δυο ηπείρων και των πέντε θαλασσών» και την οποία έσειε πριν κάποιους μήνες ο Καμένος απέναντι στον Ερντογάν.

Το βιβλίο της Δήμητρας Κυρίλλου Μέση Ανατολή- αντίσταση στον ιμπεριαλισμό φέρνει αυτή την ιστορία των επεμβάσεων στην περιοχή μέχρι τις μέρες μας.

Το βιβλίο του Μ. Θρασυβούλου Ο Εθνικισμός των Ελληνοκυπρίων Από την Αποικιοκρατία στην Ανεξαρτησία (Όψεις, τάσεις και ο ρόλος της Αριστεράς), μας μεταφέρει σε μια πτυχή της ιστορίας ενός άλλου «εθνικού ζητήματος», του Κυπριακού. Ο συγγραφέας μας βοηθάει να απαντήσουμε το ερώτημα αν ήταν μοιραίο η Κύπρος να βυθιστεί στο αίμα των εθνικιστικών συγκρούσεων στις δεκαετίες του ’60 και του ’70 και του ελληνοτουρκικού πολέμου στο νησί το 1974. Πώς έγινε δυνατό τον αντιαποικιακό-αντιμπεριαλιστικό αγώνα ενάντια στη Βρετανική Αυτοκρατορία να τον ηγεμονεύσουν ο Μακάριος και ο Γρίβας με την ΕΟΚΑ, δηλαδή η εθνικιστική δεξιά; Δεν ήταν μοιραίο να γίνει. Τον αποφασιστικό ρόλο σε αυτό έπαιξε η στρατηγική του ΑΚΕΛ που υπέταξε τα κοινά συμφέροντα των από κάτω στην “εθνική ενότητα” με την ελληνοκυπριακή άρχουσα τάξη, μετατρεπόμενο έτσι σε ουρά της Εκκλησίας και του ελληνικού εθνικισμού.

Η δεξιά κατρακύλα του ΣΥΡΙΖΑ είναι πλέον τόσο θεαματική και αποκρουστική (η μνημονιακή λιτότητα είναι πλέον «κανονικότητα») ώστε η εποχή που αυτό το κόμμα υποσχόταν ότι θα «σχίσει τα μνημόνια» και θα φέρει ριζοσπαστικές αλλαγές μοιάζει μακρινή ανάμνηση. Αυτό το κλίμα ευφορίας των πρώτων βδομάδων της «πρώτης φορά αριστερά» μεταφέρει ο James K. Galbraith στο βιβλίο του Καλώς όρισες στην μαρτυρική αρένα - Το δηλητηριασμένο δισκοπότηρο των μνημονίων. Ο συγγραφέας στενός φίλος και σύμβουλος του Γιάνη Βαρουφάκη στην θητεία του στο υπουργείο Οικονομικών, παρουσιάζει μέσα από μία σειρά άρθρων και εμπιστευτικών επιστολών την άποψή του για την οικονομική κρίση στην Ελλάδα και την εμπειρία του από τις διαπραγματεύσεις της ελληνικής πλευράς με την τρόικα, το πρώτο εξάμηνο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η αναφορά στο μυστικό «Σχέδιο Χ» ,το πλάνο έκτακτης ανάγκης, την προετοιμασία του οποίου ανέθεσε o Βαρουφάκης στον Galbraith και με την αποκάλυψή του ξέσπασε θύελλα στον ελληνικό τύπο.

Αντίστοιχος, ίσως και μεγαλύτερος θόρυβος ξέσπασε από τη δεξιά το καλοκαίρι με αφορμή και το βιβλίο του Γιάνη Βαρουφάκη, Ανίκητοι ηττημένοι - Για μια ελληνική άνοιξη μετά από ατελείωτους μνημονιακούς χειμώνες. Η ΝΔ βρήκε την ευκαιρία να ουρλιάξει για τους «τυχοδιωκτισμούς» και τους «ερασιτεχνισμούς» των πρώτων μηνών της κυβέρνησης όταν υπουργός Οικονομικών ήταν ο Βαρουφάκης. Το βιβλίο είναι μια αφήγηση των διαπραγματεύσεων στο Γιουρογκρουπ εκείνους τους μήνες του 2015. Βέβαια στις σελίδες του δεν ξετυλίγονται οι «τυχοδιωκτισμοί» του Τσίπρα και του Βαρουφάκη, αλλά οι αυταπάτες του ίδιου και της κυβέρνησης που ανήκε ότι μπορεί να υπάρχει έντιμος συμβιβασμός με την ΕΕ και τους καπιταλιστές.

Απαραίτητο για αυτή τη συζήτηση βέβαια είναι το συλλογικό “Ο Ελληνικός Καπιταλισμός, η Παγκόσμια Οικονομία και η Κρίση” για να μην χάνουμε το νήμα από τα πραγματικά αίτια της κρίσης του συστήματος.

Παράλληλα με τις μάχες που δίνει η εργατική τάξη κι η νεολαία ενάντια στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ η συζήτηση για τα αίτια της «κωλοτούμπας» δεν έχει κοπάσει. Ο Βασίλης Ασημακόπουλος μας θυμίζει ότι η πορεία του ΣΥΡΙΖΑ έχει προηγούμενο, την πορεία του ΠΑΣΟΚ. Το βιβλίο του Πρώτη φορά Αριστερά Αντιθέσεις, αντιφάσεις, εσωτερικές συγκρούσεις στο ΠΑΣΟΚ την περίοδο 1974-1990 παρουσιάζει με ένα πλούτο τεκμηρίων και πληροφοριών την πορεία του ΠΑΣΟΚ από τις ριζοσπαστικές διακηρύξεις της 3 Σεπτέμβρη στις νεοφιλελεύθερες επιθέσεις της δεκαετίας του ’90. Η συζήτηση πάνω στο τι είδους τελικά κόμμα ήταν, όχι μόνο παραμένει ανοιχτή για τέταρτη συνεχή δεκαετία, αλλά διατηρεί ζωντανή την επικαιρότητά της. Και είναι μια συζήτηση αναγκαία στην Αριστερά, όχι τόσο για να εντοπίσει κανείς, επιχαίροντας ή καταγγέλλοντας τις διαφορές ή ομοιότητές του με τον ΣΥΡΙΖΑ, όσο για να μπορέσει να υπάρξει μια αποτελεσματική στρατηγική και τακτική απέναντι στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.

Η κρίση της ΕΕ και όλες οι εμπειρίες των τελευταίων χρόνων έχουν πυροδοτήσει ένα μεγάλο ρεύμα αμφισβήτησης της ίδιας και των αξιώσεών της ότι αποτελεί ένα «κοινό σπίτι» των λαών της, πέρα και πάνω από ανταγωνισμούς και εθνικισμούς. Για παράδειγμα ο ιστορικός Χρήστος Χατζηιωσήφ στο βιβλίο του Η Ευρωπαϊκή Ενοποίηση, η Γερμανία και η επιστροφή των εθνικισμών επισημαίνει την ανάδυση του γερμανικού εθνικισμού τις τελευταίες δεκαετίες και αποπειράται μια ανάλυση των αιτιών που οδήγησαν σε αυτήν. Αξίζει να διαβαστεί παρά τα απαισιόδοξα πολιτικά συμπεράσματα του συγγραφέα.

Τον Σεπτέμβρη έφυγε από τη ζωή ο Ίστβαν Μέσαρος, ένας από τους σπουδαιότερους μαρξιστές της σύγχρονης εποχής, μαθητής του Γκ. Λούκατς που συμμετείχε και στην Ουγγρική Επανάσταση του 1956. Το βιβλίο του Η θεωρία του Μαρξ για την Αλλοτρίωση που εκδόθηκε στα αγγλικά το 1961 έπαιξε μεγάλο ρόλο στην άνθιση του Μαρξισμού στα χρόνια των εξεγέρσεων και των κινημάτων του Μάη 1968. Επανακυκλοφόρησε στα ελληνικά φέτος. Ο Μέσαρος αναλύει τι σήμαινε αλλοτρίωση για τον Μαρξ, και ακόμα πιο σημαντικό πως σπάει μέσα από τους αγώνες των εργατών. Το 2017 συμπληρώθηκαν 150 χρόνια από τη δημοσίευση του Πρώτου Τόμου του Κεφαλαίου του Μαρξ και στον Μέσαρος χρωστάμε κάποιες από τις πιο πολύτιμες συμβολές στην «ανακάλυψη» της επαναστατικής και χειραφετικής ουσίας του έργου του Μαρξ.

Το βιβλίο του Άλεξ Καλλίνικος Οι Επαναστατικές Ιδέες του Καρλ Μαρξ αποτελεί την καλύτερη εισαγωγή στο συνολικότερο έργο του Μαρξ, ενώ μια πιο προχωρημένη συμβολή μπορούμε να βρούμε στο βιβλίο του Άλεξ Καλλίνικος Η Αποκρυπτογράφηση του Κεφάλαιου που είναι απαραίτητο διάβασμα στα 150 χρόνια από το Κεφάλαιο του Μαρξ.

Τα 100 χρόνια από την Ρώσικη Επανάσταση ήταν βέβαια η επέτειος που επισκίασε όλες τις άλλες τη χρονιά που πέρασε κι η συζήτηση για τα αίτια, και την πορεία της συνεχίζεται και θα συνεχιστεί. Ο άγγλος ιστορικός Ε.Χ Καρ έχει αφήσει ένα μεγάλο έργο για την επανάσταση και τη μετεπαναστατική Ρωσία, όπως η τρίτομη ιστορία της ΕΣΣΔ. Φέτος κυκλοφόρησε στα ελληνικά η Μικρή Ιστορία της Ρώσικης Επανάστασης. Είναι μια πολύ καλή εισαγωγή για να αποκτήσει κανείς μια συνολική εικόνα για την πορεία της Ρώσικης Επανάστασης από την έκρηξή της το Φλεβάρη του 1917 μέχρι και την πλήρη επιβολή του σταλινικού καθεστώτος στην ΕΣΣΔ το 1929. Στο ερώτημα “Πώς Χάθηκε η Ρώσικη Επανάσταση” απαντάει η έκδοση του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου που συγκεντρώνει σχετικά κείμενα του Κρις Χάρμαν, του Άλεξ Καλλίνικος και του Πάνου Γκαργκάνα.

• Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για αυτά τα βιβλία στις σελίδες βιβλιοκριτικής του περιοδικού Σοσιαλισμός από τα κάτω στα τεύχη του 2017. (http://ergatiki.gr/article.php?id=17586&issue=1304)

Νέες εκδόσεις για την Οκτωβριανή Επανάσταση: «Έτος Πρώτο» και «Μόσχα του Λένιν»

Α. Ροσμέρ και Β.Σερζ

γράφει ο Λέανδρος Μπόλαρης

H χρονιά που έρχεται σημαδεύεται από μια ξεχωριστή επέτειο, τα 100 χρόνια από την Ρώσικη Επανάσταση. Τον Φλεβάρη του 1917 οι εργάτες και οι φαντάροι της Πετρούπολης ανέτρεψαν το απολυταρχικό καθεστώς του Τσάρου. Όμως η επανάσταση δεν σταμάτησε εκεί. Τον Οκτώβρη τα σοβιέτ, τα εργατικά συμβούλια με την ηγεσία των μπολσεβίκων πήραν την εξουσία. Ο κόσμος είχε «γυρίσει ανάποδα»: μέσα στο σφαγείο του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, οι εργάτες και οι εργάτριες της Ρωσίας έκαναν «έφοδο στον ουρανό» στη πρώτη γραμμή ενός επαναστατικού κύματος που συγκλόνισε τον καπιταλισμό παγκόσμια.

Το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο θα τιμήσει αυτή την επέτειο με την έκδοση δυο βιβλίων που θα κυκλοφορήσουν για πρώτη φορά σε ελληνική μετάφραση. Πρόκειται για το «Έτος Πρώτο της Ρώσικης Επανάστασης», γραμμένο από τον Βίκτορ Σερζ και το βιβλίο «Η Μόσχα του Λένιν», από τον Αλφρέντ Ροσμέρ. Είναι βιβλία που ξεχωρίζουν τόσο για το περιεχόμενό τους όσο και για τους συγγραφείς τους.

Ο Βίκτορ Σερζ είναι πιο γνωστός στο αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα. Αναρχικός επαναστάτης από τα νεανικά του χρόνια, με αγώνες και φυλακίσεις, το 1919 πήγε στην Ρωσία για να στηρίξει με έργα την επανάσταση. Έγινε μπολσεβίκος και τα επόμενα χρόνια συμμετείχε στη δουλειά της Κομιντέρν. Τάχτηκε με την Αριστερή Αντιπολίτευση και τον Τρότσκι και εξορίστηκε γι’ αυτή την επιλογή.

Το Έτος Πρώτο είναι ένα σπουδαίο βιβλίο. Καλύπτει την περίοδο από τη νίκη της Επανάστασης του Οκτώβρη μέχρι τον Γενάρη του 1919 και τη ματοβαμμένη καταστολή της «εξέγερσης των Σπαρτακιστών» στο Βερολίνο. Στις σελίδες του βιβλίου ο Σερζ ξεδιπλώνοντας τα γεγονότα παρουσιάζει το πανόραμα της Ρώσικης Επανάστασης και την αγριότητα της αντεπανάστασης.

Το βιβλίο είναι μια παθιασμένη υπεράσπιση του Κόκκινου Οκτώβρη ως μιας γνήσιας εργατικής επανάστασης και του ρόλου του μπολσεβίκικου κόμματος, του «νευρικού συστήματος» της εργατικής τάξης. Ταυτόχρονα, δεν ωραιοποιεί ανθρώπους και καταστάσεις, αλλά βάζει τις σκληρές τους επιλογές στο ιστορικό τους πλαίσιο. Ολόκληρα βιβλία έχουν γραφτεί για τις «εξουσιαστικές» τάσεις των μπολσεβίκων που γέννησαν την παντοδύναμη Τσεκά (μυστική αστυνομία), αλλά σήμερα έχει ξεχαστεί ότι η «κόκκινη τρομοκρατία» ήταν η απάντηση στη σφαγή περίπου είκοσι χιλιάδων εργατών στη Φινλανδία την άνοιξη του 1918 από τους «πολιτισμένους» και «δημοκράτες» αστούς.

Αγωνιστής

Ο Αλφρέντ Ροσμέρ ήταν κι αυτός αγωνιστής του ρεύματος που έμεινε στην ιστορία ως «αναρχοσυνδικαλισμός» και ανήκε στο βασικό πυρήνα που έκδιδε το περιοδικό Vie Ouvriere (Εργατική Ζωή) από το 1909. Κράτησε αντιπολεμική διεθνιστική στάση όταν ξέσπασε ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος συνεργάστηκε με τον Τρότσκι και άλλους διεθνιστές στο Παρίσι. Συνέβαλε στην πρώτη αντιπολεμική διάσκεψη του Τσίμερβαλντ το 1915 και συμμετείχε στην ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος στη Γαλλία το 1920. Διαγράφτηκε το 1924 ως «τροτσκιστής» και παρά τις διαφωνίες τους η φιλία του με τον Τρότσκι συνεχίστηκε μέχρι τη δολοφονία του δεύτερου.

Ο Ροσμέρ πέθανε το 1964, πιστός στις ιδέες του και αταλάντευτος διεθνιστής. Μια από τις τελευταίες πολιτικές πράξεις του ήταν η υπογραφή του Μανιφέστου των 121, μια διακήρυξη διανοούμενων ενάντια στα εγκλήματα του γαλλικού ιμπεριαλισμού στην Αλγερία.

Στο βιβλίο του ο Ροσμέρ καταθέτει τις εμπειρίες του από το 1920 όταν ταξίδεψε στην Ρωσία για να πάρει μέρος στο Δεύτερο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς μέχρι και το 1923. Ο Ροσμέρ ήταν από τους πρωταγωνιστές των συζητήσεων και των διεργασιών που έκαναν τόσο πλούσια τη ζωή της Κομιντέρν στην επαναστατική της περίοδο, πριν ο σταλινισμός βάλει ταφόπλακα και στην εσωτερική της ζωή και στην επαναστατική της στρατηγική.

Ο Ροσμέρ έγραψε το βιβλίο στα τέλη της δεκαετίας του ‘40, σε μια περίοδο που η προοπτική του σοσιαλισμού από τα κάτω, ως έργου της ίδιας της εργατικής τάξης έμοιαζε χαμένη οριστικά. Το έγραψε για να απαντήσει στο ψέμα που μοιράζονταν οι απολογητές του δυτικού καπιταλισμού και του σταλινισμού ότι ο Στάλιν ήταν η φυσική συνέχεια του Λένιν.

Όπως έγραψε στο πρόλογό του: «Η μοίρα της Ρώσικης Επανάστασης, οι καθημερινές ακροβασίες των πρόσφατων χρόνων που περνάνε για ‘μαρξισμός λενινισμός’, θέτουν σημαντικά ερωτήματα: είναι ο Στάλιν ο συνεχιστής του Λένιν; Είναι το ολοκληρωτικό καθεστώς μια άλλη μορφή αυτού που αποκαλούταν δικτατορία του προλεταριάτου; … Για να απαντήσουμε, χρειάζεται πριν απ’ όλα να γνωρίζουμε τα γεγονότα, τις ιδέες, τους ανθρώπους, όπως πράγματι ήταν στα ηρωικά χρόνια της επανάστασης. Μια ανασκαφή είναι απαραίτητη, γιατί όλα αυτά έχουν θαφτεί κάτω από διαδοχικά στρώματα ψεμάτων. Η δουλειά μου πρέπει να βοηθήσει στην αποκατάστασή τους. Θα πω απλά: ήμουν εκεί, συνέβησαν αυτά».

Ο Σερζ και ο Ροσμέρ μας βοηθάνε να πιάσουμε το νήμα της πιο συγκλονιστικής επανάστασης στην ιστορία που κοιτάει στο μέλλον.

πηγή

[Μόλις κυκλοφόρησε] Ουκρανία: Σταυροδρόμι ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, Λέανδρος Μπόλαρης, εκδ. Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο

ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ
Ουκρανία: Σταυροδρόμι ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών
Λέανδρος Μπόλαρης

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Εισαγωγή

Η Ουκρανία και η Επανάσταση
• «Η ρωσική Ιρλανδία και Αλγερία» • Επανάσταση και Εμφύλιος
• Οι Μποροτμπιστές • Η «ουκρανοποίηση»

Η τραγωδία των δεκαετιών του ’30 και του ‘40
• Κολεκτιβοποίηση και Λιμός: «Σοσιαλιστική Οικοδόμηση» ή
«Γενοκτονία»; • Το τέλος της «ουκρανοποίησης» και η επιστροφή
του μεγαλορώσικου εθνικισμού • Το δράμα των κομμουνιστών στη
Δυτική Ουκρανία • Ο Τρότσκι για την Ουκρανία • Τι κατάφερε τελι-
κά ο Στάλιν; • Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος – Η σοδειά της απελπισίας
• Απελευθέρωση;

Η Ουκρανία των ολιγαρχών
• Το κίνημα του 1989-91… • … Και η διάψευση των ελπίδων • Το
όπλο του χρέους • Καπιταλιστές και κράτος σε Ανατολή και Δύση
• Οι «φατρίες» των Ολιγαρχών: πλούτος, διαφθορά, εθνικισμός
• Η «πορτοκαλί επανάσταση»

Ήταν φασιστικό πραξικόπημα η ανατροπή Γιανουκόβιτς;
• Η «φαμίλια» Γιανουκόβιτς, η κρίση και οι ολιγάρχες • Το Μαϊν-
τάν… • Χούντα; • Η ριζοσπαστική Αριστερά

Έγινε Λαϊκή Δημοκρατία στη «Νοβοροσία»;
Το «Αντι-Μαϊντάν» και η στρατιωτικοποίηση της κρίσης • Η προ-
σάρτηση • Η Κριμαία ήταν «πάντα ρωσική»; • Δυο τάσεις;

Η παραμεθόριος των ιμπεριαλισμών και η Αριστερά
• Πίσω στην πραγματικότητα • Μα είναι η Ρωσία ιμπεριαλιστική;
• Τσετσενία και Γεωργία • Η ουκρανική αρένα • Το φάντασμα του
Κάουτσκι • Ο Λένιν και οι «ίσες αποστάσεις» • Τα καθήκοντα

Ο πόλεμος που ξέσπασε στην Ουκρανία την άνοιξη του 2014 είναι μια ανθρώπινη τραγωδία. Πώς έφτασε μια ευρωπαϊκή χώρα στα μέσα της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα να σπαράσσεται από μια τέτοια εμφύλια σύγκρουση; Ποιος μπορεί να σταματήσει το κατρακύλισμα στη βαρβαρότητα του εθνικιστικού μίσους και τη φρίκη του πολέμου; Τι μπορεί να κάνει η Αριστερά και πώς πρέπει να αντιμετωπίσει την ουκρανική κρίση; Ερωτήματα που έχουν τεθεί και συζητιούνται όλους τους τελευταίους μήνες. Αυτό το βιβλίο είναι μια προσπάθεια να απαντηθούν.
Αφετηρία του είναι ότι την «κάθαρση» στην ουκρανική τραγωδία δεν μπορούν να τη φέρουν οι παρεμβάσεις των «Μεγάλων Δυνάμεων», της ΕΕ και των ΗΠΑ από τη μια μεριά και της Ρωσίας από την άλλη. Αντίθετα, αυτές οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις είναι άμεσα υπεύθυνες για το δράμα αυτής της χώρας.
Τη λύση την κρατάνε στα χέρια τους οι εργάτες και οι εργάτριες στην Ουκρανία. Είναι η προοπτική να ανατρέψουν, να πάρουν την οικονομική και πολιτική εξουσία από τα χέρια των «ολιγαρχών» και να ξεφορτωθούν τους ιμπεριαλιστές από όποια πρωτεύουσα και αν εξορμούν για να ελέγξουν τη χώρα.

Δείτε το βιβλίο εδώ:
http://marxistiko.gr/home.php?Book_ID=1001

Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο
Φειδίου 14-16 (πίσω από ΤΙΤΑΝΙΑ-REX)
τηλ.: 210-5247584,
site: www.marxistiko.gr
email: marxistiko@yahoo.gr

Ιστορία: 100 χρόνια από το ξεκίνημα του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου: Το «πρώτο κύμα» παγκοσμιοποίησης και οι άγριοι ανταγωνισμοί

γράφει ο Λέανδρος Μπόλαρης

Στις αρχές του 20ου αιώνα ο κόσμος έμοιαζε να συρρικνώνεται. Ποτέ άλλοτε οι διάφορες περιοχές του πλανήτη δεν ήταν τόσο κοντά, από άποψη ταχύτητας των μεταφορών και μετάδοσης της πληροφορίας.

Το 1866 το πρώτο υποβρύχιο τηλεγραφικό καλώδιο ένωσε την Αμερική με την Ευρώπη. Σε δυο τρεις δεκαετίες αυτά τα καλώδια αγκάλιαζαν όλο τον πλανήτη. Αρκούσαν μερικά λεπτά για να μεταδοθεί μια πληροφορία από την Κίνα στην Αγγλία, εκεί που παλιά χρειάζονταν βδομάδες και μήνες. 

Τα ατμόπλοια «μίκραιναν» τις αποστάσεις των ωκεανών, ρίχνοντας στο μισό το κόστος της μεταφοράς εμπορευμάτων. Το 1881 ένα πλοίο-ψυγείο μετέφερε μεγάλες ποσότητες κρέατος από τη Νέα Ζηλανδία στην Αγγλία. Το 1900 αυτή η πρακτική είχε εξαπλωθεί. Το 1913 μόνο ο βρετανικός εμπορικός στόλος διέθετε 230 πλοία με παρόμοια τεχνολογία που μπορούσαν να μεταφέρουν 440.000 τόνους κατεψυγμένων προϊόντων σε κάθε γωνιά του πλανήτη. 

Ήταν η εποχή του λεγόμενου «πρώτου κύματος της παγκοσμιοποίησης». Η εποχή όπου το εμπόριο, τα χρηματιστήρια, και τα τεχνολογικά επιτεύγματα έμοιαζαν να ενώνουν τις κοινωνίες, όχι να τις χωρίζουν. Ο τελευταίος πόλεμος που είχε γίνει στην Ευρώπη ήταν ο γαλλοπρωσικός, του 1870. 

Υπήρχαν διαφορές ανάμεσα στις Μεγάλες Δυνάμεις και στους καπιταλιστές τους, αλλά και αυτές έμοιαζε ότι μπορούσαν να λυθούν ειρηνικά. Τι πιο λογικό από μια συμφωνία που άφηνε όλους με ένα καλό κέρδος; Στις αρχές του αιώνα, για παράδειγμα, η Βρετανική Αυτοκρατορία έκφραζε με κάθε τρόπο τη δυσαρέσκειά της για τη χρηματοδότηση της κατασκευής του σιδηροδρόμου Κωνσταντινούπολης-Βαγδάτης από γερμανικές εταιρείες. Ο σιδηρόδρομος ουσιαστικά θα ένωνε το Βερολίνο με το Ιράκ, και θα απειλούσε τα βρετανικά συμφέροντα σε όλη την περιοχή. 

Κι όμως, τον Ιούνη του 1914, δυο μήνες πριν το ξέσπασμα του πολέμου, οι αγγλικές και γερμανικές εταιρείες ήρθαν σε συνεννόηση με τις ευλογίες των κυβερνήσεών τους. Οι αγγλικές θα αποκτούσαν ένα μεγάλο μερίδιο στην επέκταση του σιδηροδρόμου στη Βασόρα (στις αγγλικές πετρελαιοπηγές). Άλλωστε η Γερμανία ήταν ένας από τους κυριότερους εμπορικούς εταίρους της Βρετανίας. 

Κούρσα

Τέτοια περιστατικά ωθούσαν πολλούς σχολιαστές, να αποδίδουν την κούρσα των εξοπλισμών, το μιλιταρισμό και τις πολεμοκάπηλες εκστρατείες των εφημερίδων στην επιρροή κάποιων συγκεκριμένων ομάδων. Οι έμποροι και βιομήχανοι όπλων ήταν μια προφανής επιλογή. Οι παραδόσεις της ευρωπαϊκής αριστοκρατίας ήταν μια άλλη, σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες είχαν βασιλιάδες και αυτοκράτορες και από δίπλα ένα συρφετό κόμηδων, βαρόνων, και πριγκίπων που συνήθως έκαναν «καριέρα» στο στρατό. 

Η λύση φαινόταν απλή: η «κοινή γνώμη» θα πίεζε και θα έπειθε τις κυβερνήσεις να αφοπλιστούν. Ένα σωρό «ενώσεις για την ειρήνη» για τον «γενικό αφοπλισμό» εμφανίζονταν. Καλούσαν όλους τους «λογικούς ανθρώπους» καπιταλιστές και εργάτες να τις στηρίξουν. Ποιος λογικός καπιταλιστής ήθελε να δει τις επενδύσεις του να γίνονται ερείπια; Ακόμα και στην Αριστερά της εποχής, τη σοσιαλδημοκρατία της Δεύτερης Διεθνούς, τέτοιες απόψεις κέρδιζαν έδαφος. 

Όμως, η «λογική» δεν επικρατούσε. Από τις αρχές του αιώνα, η μια πολεμική εστία έδινε τη θέση της στην επόμενη. Το 1900 ξέσπασε ο πόλεμος των Μπόερ στη Νότια Αφρική, με τη Βρετανία να διεξάγει ένα αιματηρό πόλεμο στους λευκούς εποίκους που είχαν την έμμεση στήριξη της Γερμανίας. Στις δυο προηγούμενες δεκαετίες η Αφρική είχε μοιραστεί σε αποικίες ανάμεσα στις Μεγάλες Δυνάμεις. Η Βρετανία και η Γαλλία ήταν οι δυο μεγαλύτεροι κερδισμένοι, και έφτασαν στα πρόθυρα του πολέμου το 1897 για τον έλεγχο του νότιου Σουδάν. 

Οι ΗΠΑ, ανερχόμενη δύναμη στην παγκόσμια οικονομία, δεν είχε αποικιακή αυτοκρατορία – δεν τη χρειαζόταν άλλωστε, οι καπιταλιστές της είχαν σχεδόν τη μισή αμερικάνικη ήπειρο να επεκταθούν. Αλλά παρόλα αυτά, το 1898 έκαναν πόλεμο με την Ισπανία, και άρπαξαν την Κούβα, το Πουέρτο Ρίκο και τις μακρινές Φιλιππίνες. Κι όταν οι «ιθαγενείς» τόλμησαν να ανακηρύξουν τη Δημοκρατία τους ανέλαβαν οι Πεζοναύτες να «ειρηνεύσουν» τη χώρα. Αυτή η ειρήνευση κόστισε 200.000 άμαχους νεκρούς. 

Το 1904-5 έγινε ο πρώτος πόλεμος που μια Μεγάλη Δύναμη ηττήθηκε από μια ανερχόμενη «μη-λευκή». Ο Ρωσο-Ιαπωνικός Πόλεμος τέλειωσε με την ήττα της Ρωσίας στην Μαντζουρία και την Κορέα από τον ιαπωνικό στρατό και στόλο. Η Ιαπωνία ήταν σύμμαχος της Βρετανίας εκείνη την περίοδο. Όμως, αργότερα θα γινόταν σύμμαχος και της Ρωσίας.

Το 1906 και πάλι το 1911 η Γαλλία έφτασε στα πρόθυρα του πολέμου με την Γερμανία για τις σφαίρες επιρροής τους στο Μαρόκο. Κι όταν η Ιταλία είδε ότι η Γαλλία επεκτείνει την επιρροή της στη βόρειο Αφρική, αποφάσισε να αποζημιωθεί: κήρυξε τον πόλεμο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1911. Και με τη σειρά του αυτός ο νικηφόρος πόλεμος, έδωσε το θάρρος στα βαλκανικά κράτη να οργανώσουν την επίθεσή τους στην Αυτοκρατορία του Σουλτάνου. 

Κάθε τέτοιο επεισόδιο τέλειωνε με συμβιβασμούς και συνθήκες που υπόσχονταν ειρηνικό μέλλον. Αλλά όσο περνούσαν τα χρόνια, τόσο οι ανταγωνισμοί έπαιρναν μια ζωή δικιά τους και ξέφευγαν από τον έλεγχο των πιο έμπειρων διπλωματών. Καμιά κυβέρνηση και καμιά άρχουσα τάξη δεν μπορούσε να προβλέψει τις αλυσίδες των γεγονότων που προκαλούσαν οι ενέργειές τους στα τέσσερα σημεία του πλανήτη. 

Οι εκκλήσεις για «αφοπλισμό» και «λογική» αποδεικνύονταν «ειρηνικές ουτοπίες»: αυτός ήταν ο τίτλος που έδωσε σε ένα κείμενό της το 1912 η Ρόζα Λούξεμπουργκ. Γι’ αυτήν, όπως και για όλους τους επαναστάτες μαρξιστές της εποχής, ο πόλεμος, ο μιλιταρισμός, ήταν αξεδιάλυτα δεμένα με τον ίδιο τον καπιταλισμό, με τον αγώνα των καπιταλιστών να συσσωρεύουν κεφάλαιο πιο γρήγορα και σε μεγαλύτερη κλίμακα από τους ανταγωνιστές τους. 

Ο πόλεμος ήταν πάντοτε όπλο των αρχουσών τάξεων για να αυγαταίνουν τα πλούτη τους από τις πρώτες ταξικές κοινωνίες. Αλλά για πρώτη φορά, ο πόλεμος και οι προετοιμασίες γι’ αυτόν συνδεόταν τόσο στενά με τα οικονομικά συμφέροντα των καπιταλιστών. Δυο Ρώσοι μαρξιστές, ο Μπουχάριν και ο Λένιν, θα ανέλυαν στα βιβλία τους που κυκλοφόρησαν το 1915 και το 1916 τις αλλαγές στον καπιταλισμό, αυτό που ονόμασαν την «νεότερη φάση του», τον ιμπεριαλισμό. 

Αγορές

Οι καπιταλιστικές επιχειρήσεις είχαν γίνει πολύ μεγάλες για την εσωτερική αγορά των χωρών που είχαν τη βάση τους. Για την ακρίβεια, είχαν «οργανώσει» (μοιράσει μεταξύ τους) αυτές τις αγορές με τη συμβολή του κράτους τους. Αποκτούσαν παγκόσμια εμβέλεια και συμφέροντα. 

Ακριβώς επειδή οι αποστάσεις εκμηδενίζονταν, η αγορά γινόταν πραγματικά παγκόσμια, οι καπιταλιστές χρειάζονταν κράτη και στρατούς που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τα συμφέροντά τους με την ισχύ των όπλων. 

Το μοίρασμα του κόσμου σε αποικίες και «σφαίρες επιρροής» για την εκμετάλλευση των πρώτων υλών και των οδών του εμπορίου ήταν το πιο χτυπητό χαρακτηριστικό του ιμπεριαλισμού. Αλλά δεν ήταν η ουσία του. Η ουσία ήταν η πάλη για παγκόσμια ηγεμονία και το κλειδί για αυτήν βρισκόταν στην Ευρώπη, όχι σε κάποια μακρινή αποικία. Η Βρετανία και η Γαλλία ήταν παγκόσμιες δυνάμεις. Η Γερμανία τις έφτανε οικονομικά, αλλά παρέμενε μια περικυκλωμένη ευρωπαϊκή δύναμη. Η άρχουσα τάξη της ήθελε μια «θέση στον ήλιο». Ο πόλεμος θα έκρινε ποιος θα αποφάσιζε πόσο «ήλιο» θα απολάμβανε κάθε άρχουσα τάξη. 

Γι’ αυτό οι διεθνιστές που αντιτάχθηκαν στο Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, αρνήθηκαν να μπουν στο παιχνίδι του ποιος «έφταιγε περισσότερο», ποιος «έριξε τη πρώτη τουφεκιά» ποιος ήταν αμυνόμενος ή επιτιθέμενος. Δεν αντιμετώπισαν τον πόλεμο σαν αποτυχία της διπλωματίας –παρόλο που η διπλωματία όντως απέτυχε. Τον αντιμετώπισαν σαν ιμπεριαλιστικό από όλες τις πλευρές, σαν γέννημα του καπιταλισμού.

πηγή 

Ιστορία: 100 χρόνια από το ξεκίνημα του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου: Το μεγάλο σφαγείο του ιμπεριαλισμού

γράφει ο Λέανδρος Μπόλαρης

Την 1η Αυγούστου 1914 η Ρωσία κήρυξε τον πόλεμο στην Γερμανία. Στις επόμενες τρεις μέρες ο πόλεμος είχε αγκαλιάσει σχεδόν όλη την Ευρώπη. Σαν ένα μικρό βραχυκύκλωμα να είχε προκαλέσει μια ανεξέλεγκτη πυρκαγιά που κατέκαψε τα πάντα.

Ο γερμανικός στρατός εισέβαλε στο Βέλγιο με κατεύθυνση το Παρίσι, η Γαλλία κήρυξε τον πόλεμο στην Γερμανία για να ακολουθήσει η Βρετανία. Η αντίστροφη μέτρηση είχε ξεκινήσει σχεδόν ένα μήνα πριν, όταν ο «πυροβολισμός που αντήχησε σε όλη την Ευρώπη» ριγμένος στο Σεράγεβο από ένα νεαρό Σέρβο της Βοσνίας, είχε αφήσει νεκρούς τον Αρχιδούκα Φερδινάνδο και τη σύζυγό του, το διάδοχο της Αυστροουγγαρίας. Η Αυστροουγγαρία επιτέθηκε σε αντίποινα στη Σερβία, η οποία βρισκόταν υπό την προστασία της Ρωσίας του Τσάρου και της Γαλλίας. Η Γερμανία ήταν σύμμαχος της Αυστροουγγαρίας. 

 

Ο πόλεμος που ξέσπασε τον Αύγουστο του 1914 διέφερε από όλους τους προηγούμενους γιατί για χρόνια όλα τα κράτη που συμμετείχαν προετοιμάζονταν για το ενδεχόμενο του ξεσπάσματός του –που γινόταν όλο και πιο βέβαιο. Κατέστρωναν λεπτομερή σχέδια επιστράτευσης, κατασκεύαζαν διπλές σιδηροδρομικές γραμμές για την ταχύτατη μεταφορά μονάδων στο μέτωπο, κατήρτιζαν σχέδια επιχειρήσεων που τα αναθεωρούσαν τακτικά. Και βέβαια, ξόδευαν γιγάντια ποσά σε εξοπλισμούς. 

Στρατοί

Στα χαρτιά, τα σχέδια των Γενικών Επιτελείων έμοιαζαν αλάνθαστα. Τεράστιοι στρατοί κινήθηκαν στις προκαθορισμένες θέσεις τους με το πιο σύγχρονο μεταφορικό μέσο της εποχής, τον σιδηρόδρομο. Τα άλογα και τα μουλάρια επιστρατεύτηκαν όπου δεν έφταναν οι ράγες. Η θεωρία ήταν ότι όποιος έφτανε πρώτος στα αποφασιστικά σημεία θα είχε το αποφασιστικό πλεονέκτημα απέναντι στον αντίπαλο που δεν θα είχε προλάβει να κινητοποιηθεί πλήρως. 

 

Κανείς δεν περίμενε ότι ο πόλεμος θα τελειώσει γρήγορα μετά από μερικές αναμετρήσεις. Είναι μύθος ότι οι κυβερνήσεις περίμεναν ότι θα ξεμπερδέψουν με ένα πόλεμο έξι εβδομάδων. Οι Γερμανοί στρατηγοί στηρίζονταν στο περίφημο πλέον Σχέδιο Σλίφεν, που πρόβλεπε ότι ο στρατός τους θα καταλάμβανε τη βορειοανατολική Γαλλία, θα κατάφερε αποφασιστικά πλήγματα στη Γαλλία και μετά θα στρεφόταν ενάντια στην Ρωσία. Ταχύτητα ήταν η λέξη κλειδί. 

 

Οι Γάλλοι στρατηγοί ήταν ενθουσιώδεις υποστηρικτές του δόγματος της επίθεσης. Διέθεταν το αντίστοιχο του Σχεδίου Σλίφεν, το «Σχέδιο XVII». Σε αυτή την εκδοχή ο γαλλικός στρατός θα έμπαινε στο Βέλγιο και στην Γερμανία. 

 

Οι Ρώσοι στρατηγοί στηρίζονταν στα εκατομμύρια των επιστρατευμένων που μπορούσαν να κινητοποιήσουν και στα σχέδια που είχαν καταρτίσει με τους γάλλους ομολόγους τους: επίθεση! Ο ρώσικος στρατός μπήκε στην Ανατολική Πρωσία (σήμερα είναι κομμάτι της Πολωνίας). 

 

---

 

Όλα τα σχέδια πήγαν κατά διαόλου. Το 1914 έδωσε τη θέση του στο 1915 και αυτό στο 1916 και οι γραμμές του μετώπου στο χάρτη δεν είχαν αλλάξει. Ο πόλεμος, στο Δυτικό Μέτωπο ιδιαίτερα, έγινε μια βιομηχανία θανάτου. Κι οι μεγαλοφυείς στρατηγοί, φορτωμένοι με τα παράσημά τους, με τους τόμους του Κλαούζεβιτς και τα απομνημονεύματα του Ναπολέοντα στις βιβλιοθήκες τους, έστελναν απλά περισσότερο κρέας στο σφαγείο. 

 

Η Μάχη του Σομ ξεκίνησε την 1η Ιούλη του 1916 και κράτησε τέσσερις μήνες. Κόστισε 1 εκατομμύριο νεκρούς και τραυματίες. Οι συνολικές βρετανικές απώλειες έφτασαν τις 420.000, οι γαλλικές τις 200.000, οι γερμανικές κάπου ανάμεσα στις 450.000 με 600.000. Όταν τέλειωσε η μάχη, οι βρετανικές γραμμές είχαν προωθηθεί στην ιλιγγιώδη απόσταση των τεσσάρων χιλιομέτρων. 

 

Ωστόσο, βρίσκονταν ακόμα τέσσερα χιλιόμετρα μακριά από τον κύριο στόχο της επίθεσης. Όχι για τη μάχη συνολικά, αλλά για την πρώτη μέρα της…

 

Σχεδόν ένα χρόνο μετά, ο βρετανικός στρατός εξαπέλυσε μια ακόμα επίθεση που υποτίθεται θα στεφόταν με δαφνοστεφή νίκη. Έχει μείνει στην ιστορία ως η «Μάχη του Πασεντέλε» από το χωριό που ήταν ο κύριος στόχος της –σχεδόν έξι χιλιόμετρα από τις βρετανικές γραμμές. Μόνο στις δυο πρώτες βδομάδες, 3.000 βρετανικά κανόνια έριξαν περισσότερες από 4.000.000 οβίδες στις γερμανικές οχυρώσεις. Τρεις μήνες και 600.000 νεκρούς και τραυματίες μετά, οι συμμαχικές γραμμές είχαν προχωρήσει λιγότερο από πέντε χιλιόμετρα. Για κάθε μέτρο γης σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν 120 άνθρωποι. 

 

Το 1887 ο Φ. Ένγκελς στον πρόλογο που έγραψε για μια μπροσούρα ενός γερμανού σοσιαλιστή, έκανε μια πρόβλεψη για το που μπορούσε να οδηγήσουν οι «αμοιβαίοι εξοπλισμοί»:

 

«Εν τέλει, ο μόνος πόλεμος που μπορεί η Πρωσία-Γερμανία να διεξάγει, είναι ένας παγκόσμιος πόλεμος. Και μάλιστα ένας παγκόσμιος πόλεμος ανήκουστης έκτασης και βιαιότητας. Οχτώ με δέκα εκατομμύρια στρατιώτες θα αλληλοσφαγούν και στην πορεία θα ερημώσουν την Ευρώπη χειρότερα από ένα σμήνος ακριδών. Τα βάσανα του Τριακονταετούς Πολέμου συμπιεσμένα σε τρία τέσσερα χρόνια και απλωμένα σε όλη την έκταση της ηπείρου, πείνα, ασθένειες, και γενικευμένη οπισθοδρόμηση στη βαρβαρότητα, τόσο στους στρατούς όσο και στους λαούς… 

περισσότερα

Χανιά: 40 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, ένα μονοήμερο συζητήσεων

Σειρά μονοήμερων εκδηλώσεων με συζητήσεις οργανώνει το περιοδικό “Σοσιαλισμός από τα Κάτω” με τίτλο “Εδώ Πολυτεχνείο - 40 χρόνια από την εξέγερση - ο δρόμος του Νοέμβρη επαναστατικός”. Οι εκδηλώσεις έρχονται να θυμίσουν πως ο δρόμος της ανατροπής της δικτατορίας δεν ήταν ούτε ομαλός, ούτε κοινοβουλευτικός, αλλά ήταν ο δρόμος της εξέγερσης που έδειξαν οι δεκάδες χιλιάδες αγωνιστές που βγήκαν στους δρόμους φωνάζοντας “Επανάσταση Λαέ”.

Οι αγώνες ενάντια στην δικτατορία και η σύνδεσή τους με τους φασίστες απογόνους τους σήμερα είναι μια σημαντική προϋπόθεση, αλλά χρειάζεται να ανοίξουμε ακόμα πιο βαθιά την κουβέντα. Ποια αριστερά στήριξε την εξέγερση και ποια όχι; Γιατί η επαναστατική αριστερά του σήμερα έχει τις ρίζες της μέσα στην εξέγερση του Πολυτεχνείου; Αυτά δεν είναι απλά κουβέντες ιστορικού χαρακτήρα αλλά έχουν να κάνουν με τις πολιτικές επιλογές, με την ίδια την οργάνωση των αγώνων στο σήμερα.

ΣΑΒΒΑΤΟ 9 ΝΟΕΜΒΡΗ Εργατικό Κέντρο Χανίων

1-3μμ, Η Εξέγερση, ομιλητής: Λέανδρος Μπόλαρης

5-7μμ, Η Αριστερά και ο επαναστατικός δρόμος, ομιλητής: Πάνος Γκαργκάνας

7:30-9:30μμ, Εδώ (ξανά) Πολυτεχνείο; ομιλήτρια: Μαρία Στύλλου

Ομιλητές:

* Ο Πάνος Γκαργκάνας από την εφημερίδα Εργατική Αλληλεγγύη

* Ο Λέανδρος Μπόλαρης ιστορικός, συγγραφέας του βιβλίου «Αντίσταση, η επανάσταση που χάθηκε»

* Η Μαρία Στύλλου από το περιοδικό Σοσιαλισμός από τα Κάτω

 

Πρόταση για διάβασμα: Το πολυτεχνείο είναι εδώ

συγγραφείς: Μαρία Στύλλου, Λέανδρος Μπόλαρης, Πάνος Γκαργκάνας
εκδόσεις Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο
σελ. 56

http://www.marxistiko.gr/home.php?Book_ID=827

 

 

O Νοέμβρης δείχνει πάντα το δρόμο, Εργατική Αλληλεγγύη # 1046

http://www.ergatiki.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=6998%3Ai1046&Itemid=199

 

Πρόταση για διάβασμα:

Βιβλίο: Οι ρίζες της επαναστατικής αριστεράς στην Ελλάδα: επιλογή από τα κείμενα της Οργάνωσης Σοσιαλιστική Επανάσταση 1972-74

: Συλλογικό
: Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο
: σελ. 120

 http://www.marxistiko.gr/home.php?Book_ID=828

 

Πηγή 

 η εκδήλωση στο facebook

Ιστορία - 50 χρόνια από το “Όνειρο” του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ

Στις 28 Αυγούστου 1963 περίπου 300.000 διαδηλωτές συνέρρευσαν στο Μνημείο Λίνκολν στο κέντρο της Ουάσινγκτον, της πρωτεύουσας των ΗΠΑ. Ήταν ο τελικός σταθμός της «Πορείας για Ελευθερία και Δουλειές». Πάνω από 500 συνεργεία τηλεόρασης και ραδιοφώνου κάλυπταν το γεγονός. Οι ομιλητές ήταν πολλοί, εκπρόσωποι των οργανώσεων για τα πολιτικά δικαιώματα των Μαύρων, συνδικάτων, Εκκλησιών. Όμως, η ομιλία που έμεινε στην ιστορία ήταν του αιδεσιμότατου Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και ιδιαίτερα το κομμάτι της που κάθε παράγραφος ξεκινούσε με τη φράση «I have a dream –Έχω ένα όνειρο…»

Εκατό χρόνια πριν, είπε ο Κινγκ, η Αμερική έδωσε μια επιταγή στους Μαύρους. Αλλά όταν πήγαν να την εξαργυρώσουν, ανακάλυψαν ότι ήταν ακάλυπτη. Ήταν μια έμμεση αναφορά στη Διακήρυξη της Χειραφέτησης των Μαύρων από τον πρόεδρο Λίνκολν μετά τη νίκη των Βορείων στην μάχη του Γκέτισμπεργκ κατά τον Αμερικάνικο Εμφύλιο.

Αυτό ήταν αλήθεια. Όταν ο Κινγκ έλεγε ότι «Έχω ένα όνειρο ότι κάποια μέρα η Πολιτεία της Αλαμπάμα θα μεταμορφωθεί σε ένα μέρος όπου τα μικρά μαύρα αγόρια και μαύρα κορίτσια θα μπορούν να κρατάνε το χέρι των μικρών λευκών αγοριών και κοριτσιών και να περπατάνε μαζί σαν αδέλφια» δεν χρησιμοποιούσε κάποια υπερβολή ως σχήμα λόγου. Στην Αλαμπάμα και στον υπόλοιπο Νότο των ΗΠΑ, οι Μαύροι δεν είχαν δικαίωμα να κάθονται στα ίδια παγκάκια με τους λευκούς.

Το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα των Μαύρων δεν ξεκίνησε με την Πορεία στην Ουάσινγκτον. Οργανώσεις όπως η NAACP (Εθνική Επιτροπή για την Πρόοδο των Έγχρωμων) είχαν δεκαετίες ζωής. Όμως, κυρίως περιορίζονταν στις νομικές καμπάνιες και στην άσκηση πίεσης σε φιλελεύθερους πολιτικούς για να προωθήσουν νομοθεσία ενάντια στις ρατσιστικές διακρίσεις. Ακόμα και η ιδέα της Πορείας στην Ουάσινγκτον δεν ήταν καινούργια. Το 1941 ο Φίλιπ Α. Ράντολφ, ένας μαύρος συνδικαλιστής, είχε ξεκινήσει να οργανώνει μια τέτοια πορεία. Δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ μετά από πιέσεις της κυβέρνησης Ρούζβελτ που σαν αντάλλαγμα νομοθέτησε την κατάργηση των φυλετικών διακρίσεων στις Ομοσπονδιακές υπηρεσίες.

Όμως, τα χρόνια του πολέμου έφεραν μεγάλες αλλαγές. Εκατομμύρια Μαύροι μετανάστευσαν από το Νότο στα εργοστάσια του Βορρά. Εκεί κατά κανόνα απασχολούνταν στις πιο κακοπληρωμένες, ανθυγιεινές δουλειές και βρίσκονταν αντιμέτωποι με τον «ανεπίσημο» ρατσισμό. Όμως, οι Μαύροι είχαν αποκτήσει πλέον μια νέα αυτοπεποίθηση. Επίσης, τμήματα του πολιτικού κατεστημένου αναγνώριζαν ότι οι διακρίσεις στο Νότο ζημίωναν την εικόνα του αμερικάνικου καπιταλισμού και στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Όμως, τίποτα δεν γίνεται αυτόματα. Για παράδειγμα, για δεκαετίες η πολιτική μηχανή των Δημοκρατικών στο Νότο έπαιζε αποφασιστικό ρόλο στην ανάδειξη υποψηφίων προέδρων. Κι αυτή η μηχανή ήταν δεμένη με τους ιδιοκτήτες των μεγάλων φυτειών όπου δούλευαν οι Μαύροι σε συνθήκες όχι πολύ διαφορετικές από αυτές της εποχής της σκλαβιάς.

Χωρίς την παρέμβαση του μαζικού κινήματος των Μαύρων τίποτα δεν θα άλλαζε. Κι αυτό το κίνημα άρχισε να αναπτύσσεται δυναμικά από τα μέσα της δεκαετίας του ’50. Την 1η Δεκέμβρη του 1955 στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα μια μαύρη ράφτρα, η Ρόζα Παρκς, αρνήθηκε να παραχωρήσει τη θέση της σε ένα λευκό, στις θέσεις του λεωφορείου που προορίζονταν για λευκούς. Σύμφωνα με τους νόμους της Πολιτείας απαγορευόταν στους Μαύρους να κάθονται στα καθίσματα των λευκών –και έπρεπε να σηκώνονται για να κάτσουν λευκοί όταν οι θέσεις ήταν γεμάτες.

Δεκαετία αγώνων

 

 

Η Ρόζα Παρκς δεν πήρε την απόφασή της εκείνη τη στιγμή, παρόλο που μετά δήλωσε ότι «απλά ήταν πολύ κουρασμένη για να σταθεί όρθια». Ήταν ακτιβίστρια του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα και συνδικαλίστρια. Η απάντηση στη σύλληψή της ήταν ένα καλά οργανωμένο μποϊκοτάζ των λεωφορείων της πόλης που κράτησε για ένα χρόνο. Το 80% των μαύρων της πόλης αρνιόταν να ανέβει στα λεωφορεία και επειδή έκαναν το μεγαλύτερο όγκο της επιβατικής κίνησης, τα έσοδα της εταιρείας μειώθηκαν κατακόρυφα. Ο αγώνας έληξε με νίκη. Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ήταν από τους οργανωτές αυτής της κινητοποίησης.

Η επόμενη μορφή πάλης ήταν τα λεγόμενα sit-in, κάτι ανάμεσα σε καθιστική διαμαρτυρία και κατάληψη. Η καμπάνια ξεκίνησε το 1958, αλλά η πιο διάσημη στιγμή της ήρθε το 1960, στην πόλη Γκρίνσμπορο της Βόρειας Καρολίνας με στόχο την αλυσίδα πολυκαταστημάτων Woolworth. Εκεί οι καφετέριες ήταν «φυλετικά διαχωρισμένες» σε μαύρων και λευκών. Μια ομάδα μαύρων φοιτητών αγόρασε μερικά πράγματα και κράτησε τις αποδείξεις. Μετά κάθισε στη «λευκή» καφετέρια. Όταν αρνήθηκαν να τους εξυπηρετήσουν, έβγαλαν τις αποδείξεις και ρώτησαν γιατί τα χρήματά τους περνούσαν όταν ήταν να αγοράσουν ρούχα αλλά όχι όταν παράγγελναν καφέ. Φυσικά αρνήθηκαν να σηκωθούν και οι μπάτσοι τους έβγαλαν σηκωτούς.

Η συνέχεια ήταν τα Freedom Rides, τα «λεωφορεία της Ελευθερίας». Μαύροι και λευκοί αντιρατσιστές ναύλωναν λεωφορεία που ξεκινούσαν από το Βορρά με προορισμό πόλεις του Νότου. Σύμφωνα με μια απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου στα «ΚΤΕΛ» που διέσχιζαν διαφορετικές Πολιτείες είχαν καταργηθεί οι θέσεις για λευκούς και μαύρους. Ήταν μια πολύ επικίνδυνη απόφαση για όσους την έπαιρναν. Επανειλημμένα λεωφορεία έγιναν στόχος εμπρησμών, αγωνιστές χτυπήθηκαν άγρια από τη Κου-Κλουξ-Κλαν και την αστυνομία, μερικοί δολοφονήθηκαν.

Το 1963 έγιναν συνολικά 900 διαδηλώσεις σε 100 πόλεις, και οι συλληφθέντες είχαν ξεπεράσει τις 20.000.

Η κυβέρνηση Κένεντι αρχικά είχε αντιταχθεί στην πραγματοποίηση της Πορείας στην Ουάσινγκτον. Όμως, όταν οι οργανωτές της επέμεναν στην πραγματοποίησή της, έκανε στροφή και την υιοθέτησε. Η συνέχεια ήταν το πέρασμα μιας σειράς νόμων που καταργούσαν τις φυλετικές διακρίσεις και εξασφάλιζαν το δικαίωμα ψήφου των Μαύρων στο Νότο –οι περισσότερες από αυτές τις Πολιτείες είχαν ένα ολόκληρο νομικό οπλοστάσιο για να εμποδίζουν την εγγραφή των μαύρων στους εκλογικούς καταλόγους.

Όμως, αυτό δεν ήταν το τέλος του κινήματος των Μαύρων. Το καλοκαίρι του 1965 στο «γκέτο» του Γουότς στο Λος Άντζελες ξέσπασε μια εξέγερση όταν η μαύρη νεολαία έμαθε ότι η αστυνομία είχε ξυλοκοπήσει άγρια έναν μαύρο οδηγό. Οι νεκροί έφτασαν τους 38, εκατοντάδες κτίρια παραδόθηκαν στις φλόγες. Την έκρηξη στο Γουοτς θα την ακολουθούσαν σχεδόν τριακόσιες παρόμοιες σε γκέτο και γειτονιές των μαύρων. Η ανεργία, οι άθλιες συνθήκες στέγασης, η συστηματική παρενόχληση από τη ρατσιστική αστυνομία ήταν το υπόβαθρό τους.

Με κάθε μέσο

 

 

Σε πολιτικό επίπεδο, μια νέα γενιά αγωνιστών έβρισκε ανεπαρκή την πολιτική του Κινγκ και των συνεργατών του, η οποία βασιζόταν στην συνεργασία με τις «φωτισμένες» πτέρυγες των λευκών πολιτικών, δικαστών και επιχειρηματιών. Οι ιδέες της «μαύρης απελευθέρωσης», επηρεασμένες από τα απελευθερωτικά κινήματα των αποικιακών λαών, άρχισαν να παίρνουν το πάνω χέρι. Ο Μάλκολμ Χ διακήρυττε ότι η λευτεριά για τους μαύρους θα έρθει «με όποιο μέσο είναι απαραίτητο» -ακόμα και με το όπλο στο χέρι.

Ο πόλεμος στο Βιετνάμ ήταν ο καταλύτης για την ριζοσπαστικοποίηση του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων. Αυτό που σπάνια αναφέρεται στα αφιερώματα για τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, είναι ότι και ο ίδιος ακολούθησε αυτή τη διαδρομή. Τον Απρίλη του 1967 τάχτηκε δημόσια ενάντια στον πόλεμο, αποκαλώντας την αμερικάνικη κυβέρνηση «το μεγαλύτερο εξαγωγέα βίας στον κόσμο». Στην ίδια ομιλία κατάγγειλε τους «καπιταλιστές της Δύσης» που εκμεταλλεύονταν τις χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, αφήνοντας πίσω τους κοινωνικά ερείπια. Ο άλλος λόγος που πρόβαλε ήταν ότι ο πόλεμος στο Βιετνάμ και οι εξοπλισμοί, στερούσαν κονδύλια από την καταπολέμηση της φτώχειας.

Σε μια άλλη ομιλία του στα τέλη της ίδιας χρονιάς, ο Κινγκ είπε: «Γιατί υπάρχουν σαράντα εκατομμύρια φτωχοί στις ΗΠΑ; Όταν αρχίσεις να σκέφτεσαι αυτό το ερώτημα, τότε βάζεις ένα ζήτημα για το οικονομικό σύστημα, για μια ευρεία ανακατανομή του πλούτου. Όταν θέτεις αυτό το ερώτημα αρχίζεις να αμφισβητείς την καπιταλιστική οικονομία… Αρχίζεις να αναρωτιέσαι: σε ποιον ανήκει το πετρέλαιο; Σε ποιον ανήκει το σιδηρομετάλλευμα; Αναρωτιέσαι γιατί οι άνθρωποι πρέπει να πληρώνουν για το νερό σε έναν κόσμο που αποτελείται κατά τα 2/3 από νερό;»

Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ δολοφονήθηκε στις 4 Απρίλη 1968, στη Μέμφιδα του Τενεσί. Είχε πάει εκεί για να στηρίξει με όλες του τις δυνάμεις τους μαύρους σκουπιδιάρηδες που είχαν φτιάξει συνδικάτο και είχαν κατέβει σε απεργία ζητώντας καλύτερα μεροκάματα και τέλος στις ρατσιστικές διακρίσεις.

Λέανδρος Μπόλαρης

 http://www.ergatiki.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=8483:i1086&Itemid=240

Ιστορία - 90 χρόνια από τη σφαγή στο Πασαλιμάνι

Η ήττα της Γενικής Απεργίας του Αυγούστου 1923 καθόρισε την πορεία του εργατικού κινήματος και της Αριστεράς για την επόμενη δεκαετία. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι καθόρισε συνολικά την πορεία των κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων. Ο Πειραιάς ήταν το κέντρο της απεργίας. Η σφαγή των απεργών στο Πασαλιμάνι, στις 22 Αυγούστου, είναι το πιο γνωστό επεισόδιο της μεγάλης ταξικής αναμέτρησης.

Ο στρατός άνοιξε πυρ στο απεργιακό συλλαλητήριο. Έντεκα εργάτες και εργάτριες έπεσαν νεκροί, περίπου εκατό τραυματίστηκαν, εκατοντάδες ήταν οι συλλήψεις. Στην πραγματικότητα δεν ξέρουμε πόσοι εργάτες δολοφονήθηκαν εκείνη τη μέρα. Την επόμενη χρονιά ο Ριζοσπάστης έκανε ένα αφιέρωμα στη σφαγή και δημοσίευσε τα ονόματα και τις φωτογραφίες τριών νεκρών –ανάμεσά τους και ένα παιδί 12 χρονών. Το υπόβαθρο των γεγονότων που οδήγησαν στην απεργία ήταν η εργοδοτική επίθεση του καλοκαιριού εκείνης της χρονιάς. Τα αφεντικά άρχισαν να απαιτούν δραματικές μειώσεις των μισθών, μέχρι και 30% και κατάργηση του νόμου για την καταγγελία των συλλογικών συμβάσεων που καθιέρωνε την αποζημίωση για απολυόμενους εργατοϋπάλληλους. Όπου οι εργάτες αρνιόταν να δεχτούν «εθελοντικά» το πετσόκομμα του μεροκάματου, η απάντηση ήταν λοκ-άουτ και απολύσεις.
Το πρόσχημα για αυτή την επίθεση –οι απολυμένοι σύντομα μετριόνταν σε χιλιάδες- ήταν η ανατίμηση της δραχμής σε σχέση με την αγγλική λίρα που ήρθε ως αποτέλεσμα των κερδοσκοπικών παιχνιδιών στο χρηματιστήριο. Υποτίθεται ότι η υπερτιμημένη δραχμή έθιγε την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων. Οι καπιταλιστές είχαν έτοιμη τη λύση: να μειωθεί το εργατικό κόστος.
Η άρχουσα τάξη πίστευε ότι η πολιτική κατάσταση την ευνοούσε, και δεν έπεφτε έξω. Μπορεί οι φιλοδοξίες της για την «Ελλάδα των Δυο Ηπείρων και των Πέντε Θαλασσών» να είχαν χαθεί μέσα στο αίμα και τους καπνούς της πυρπολημένης Σμύρνης. Όμως, είχε καταφέρει να κρατήσει το τιμόνι στα χέρια της, στηριγμένη στις ξιφολόγχες του στρατού –ό,τι είχε απομείνει από αυτόν.

Βιομήχανοι υπουργοί

 

 

Η «Επανάστασις» των στρατιωτικών που είχε εκθρονίσει τον βασιλιά Κωνσταντίνο ήταν ένα ανοιχτά φιλοκαπιταλιστικό καθεστώς. Ένα παράδειγμα αρκεί. Ο ναύαρχος Αλέξανδρος Χατζηκυριάκος ήταν ένας από τους βασικούς της «Επαναστατικής Επιτροπής» του 1922. Αλλά ένας Χατζηκυριάκος δεν ήταν φαίνεται αρκετός. Υπουργός Εθνικής Οικονομίας (εκείνη την εποχή κάλυπτε και τις αρμοδιότητες του σημερινού υπουργείου Εργασίας) διορίστηκε o αδελφός του, ο Ανδρέας Χατζηκυριάκος. Αυτός ο κύριος ήταν ιδιοκτήτης της τσιμεντοβιομηχανίας ΑΓΕΤ και πρόεδρος του ΣΕΒ.
Οι εργατικοί αγώνες είχαν αναπτυχθεί ορμητικά το 1919-1921. Όμως, το 1922 ήταν η χρονιά της κάμψης. Το ξεκίνημα της εργοδοτικής επίθεσης βρήκε τα συνδικάτα αδυνατισμένα. Η διάσπαση των δυνάμεων ήταν ένας άλλος παράγοντας αδυναμίας. Η ΓΣΕΕ ήταν συνδεδεμένη επίσημα («οργανικά» ήταν ο όρος) με το ΣΕΚΕ (Κ) το μετέπειτα ΚΚΕ. Ωστόσο, πολλά και ισχυρά σωματεία δεν ανήκαν στη δύναμή της και ελέγχονταν από βενιζελικούς ή βασιλόφρονες συνδικαλιστές. Όμως, η εργοδοτική επίθεση δεν έκανε διάκριση ανάμεσα στα «κόκκινα» και τα «κίτρινα» συνδικάτα.
Η απεργία δεν ήταν ένα ξέσπασμα οργής. Υπήρχε συνειδητή παρέμβαση μιας δύναμης που έσπρωξε προς την κατεύθυνση της συσπείρωσης και του αγώνα. Αυτή η δύναμη ήταν το ΣΕΚΕ (Κ). Το κόμμα είχε τα δικά του προβλήματα που τα είχε προκαλέσει η καταστολή και η υποχώρηση του κινήματος. Από την άνοιξη του 1923 μια νέα ηγεσία προσπάθησε να το ανασυγκροτήσει και να το θέσει επικεφαλής της εργατικής αντίστασης. Η «γενιά του μετώπου» -επαναστάτες όπως ο Πουλιόπουλος, ο Νίκολης, ο Μοναστηριώτης ήταν η ραχοκοκαλιά της, μαζί με άλλους αγωνιστές, όπως ο Σεραφείμ Μάξιμος που δεν είχε μόνο μεγάλη μαρξιστική κατάρτιση αλλά και πείρα από τα συνδικάτα. Οδηγός για αυτή την προσπάθεια ήταν η στρατηγική του «ενιαίου μετώπου» της Κομμουνιστικής Διεθνούς.
Αυτή η προσπάθεια είχε δυο σκέλη. Το πρώτο, η συσπείρωση όλων των δυνάμεων που ήταν ενάντια στην περικοπή μισθών και τις απολύσεις. Με πρωτοβουλία του ΣΕΚΕ και της ΓΣΕΕ οργανώθηκε στις αρχές του Ιούνη μια πλατιά «Εργατική Συνδιάσκεψη» στην οποία συμμετείχαν όλες σχεδόν οι Ομοσπονδίες και τα σωματεία. Συγκροτήθηκε μια Επιτροπή Αμύνης –που σύντομα βρήκε μιμητές σε τοπικό επίπεδο σε πολλές πόλεις.
Οι κομμουνιστές προσπαθούσαν να τους δώσουν μαζικό και μαχητικό χαρακτήρα –για παράδειγμα στην Θεσσαλονίκη και τον Πειραιά κερδίζουν τις Ενώσεις Παλαιών Πολεμιστών (ένα άλλο μέτωπο που πρωταγωνιστούσαν) στην συμμετοχή στις συγκεντρώσεις. Το δεύτερο σκέλος ήταν η προσπάθεια να δυναμώσει η επαναστατική πτέρυγα στο κίνημα. Ένα πρώτο αποτέλεσμα ήταν η ανάδειξη ενός κομμουνιστή, του Κουρτίδη, στη θέση του γενικού γραμματέα του ΕΚΠ, προπύργιο του «βενιζελικού» συνδικαλισμού μέχρι τότε.
Στις 9 Αυγούστου το συνδικάτο των μυλεργατών του Πειραιά έστειλε τελεσίγραφο 24 ωρών για σταμάτημα των απολύσεων και των περικοπών στους μισθούς. Η απεργία τους παρέλυσε τους μύλους –ουσιαστικά τη διακίνηση του αλευριού. Το ΕΚΠ και η ΓΣΕΕ κάλεσαν σε υλική στήριξη των απεργών. Η συνέχεια ήταν η εξάπλωση της απεργίας στο λιμάνι που παραλύει.
Στις 20 Αυγούστου «ο Πειραιεύς παρουσιάζει από πρωίας ασυνήθη όψιν». Η Ομοσπονδία Ηλεκτρισμού ακολουθεί το απεργιακό κάλεσμα της ΓΣΕΕ και το τραμ παραλύει. Η σιδηροδρομική σύνδεση Αθήνας - Πειραιά διακόπτεται και γίνεται προσπάθεια για αποκατάστασή της από το ανώτερο προσωπικό. Η ηλεκτροδότηση της πρωτεύουσας εξασφαλίζεται την τελευταία στιγμή με την κατάληψη του εργοστασίου του Φαλήρου από στρατιωτικό τμήμα.

Ναυτεργάτες

 

 

Τα πληρώματα των πλοίων που καταπλέουν στον Πειραιά δηλώνουν την υποστήριξή τους στην απεργία, με αποτέλεσμα να αποκλείονται πάνω σε αυτά και να παρεμποδίζεται η έξοδός τους από στρατιωτικές φρουρές. Οι εργάτες του τελωνείου Πειραιά ακολουθούν. Εν τω μεταξύ, η Καπνεργατική Ομοσπονδία κηρύσσει από τις 20 Αυγούστου πανελλαδική απεργία. Το πρωί της 21ης, οι πρωινές εφημερίδες δεν κυκλοφορούν λόγω συμμετοχής στην απεργία των τυπογράφων και της Ομοσπονδίας Τύπου.
Η απεργία αναπτύσσεται με τη μορφή χιονοστιβάδας. Μοιάζει με τη «μαζική απεργία» που περιέγραφε η Ρόζα Λούξεμπουργκ δεκαεπτά χρόνια πριν στη μπροσούρα της «Μαζική Απεργία, Κόμμα, Συνδικάτα». Στις 20 Αυγούστου η ΓΣΕΕ τίθεται επικεφαλής του απεργιακού κινήματος με σκοπό να το επεκτείνει: καλεί σε Γενική Πανελλαδική Απεργία –«διαρκείας» θα λέγαμε σήμερα.
Την ίδια μέρα η κυβέρνηση Πλαστήρα δημοσιεύει το διάταγμα για την απαγόρευση των σωματείων. Ο Σ. Μάξιμος θα θυμίσει λίγα χρόνια αργότερα, στο βιβλίο του Κοινοβούλιο και Δικτατορία, τα λόγια που είχε πει ο υπουργός Εσωτερικών σε αντιπροσωπεία της ΓΣΕΕ την παραμονή της απεργίας: «Η εβδομάδα αυτή θα είναι Εβδομάδα των Παθών για σας… Θα σας τσακίσουμε». Το όνομά του ήταν Γεώργιος Παπανδρέου. Η σφαγή στο Πασαλιμάνι ήταν η απόδειξη του πόσο κυριολεκτούσε. Το απεργιακό κύμα άρχισε να κάμπτεται και στις 25 Αυγούστου η ΓΣΕΕ αναγκάστηκε να κηρύξει το τέλος της γενικής απεργίας.
Πολλές αναλύσεις για το εργατικό κίνημα στη δεκαετία του ’20 συχνά αποδίδουν την αδυναμία του στη πλημμύρα φτηνών «εργατικών χεριών» που πρόσφεραν οι πρόσφυγες από την Μικρά Ασία. Είναι αλήθεια ότι οι εργοδότες στρατολόγησαν και το 1923 πρόσφυγες σαν απεργοσπάστες για ένα κομμάτι ψωμί. Όμως, δεν ήταν οι «ξένοι» (έτσι αντιμετωπίζονταν τότε οι πρόσφυγες) ο παράγοντας που έκρινε την έκβαση της μάχης. Ούτε η χρησιμοποίησή τους έλυνε το πρόβλημα των εργοδοτών, ιδιαίτερα όταν επρόκειτο να αντικαταστήσουν έμπειρους ή ειδικευμένους εργάτες, όπως οι θερμαστές, οι τυπογράφοι, οι οδηγοί των τραμ.
Αποφασιστικό ρόλο έπαιξε η απουσία των σιδηροδρομικών από την μάχη. Η ηγεσία της ΠΟΣ πίστευε ότι μπορούσε να κρατήσει τα μέλη της μακριά από την εργοδοτική επίθεση, λόγω των καλών της σχέσεων με την κυβέρνηση. Διαψεύστηκε σκληρά: το 1924 και το 1925 οι απεργίες της ΠΟΣ θα κατέληγαν σε ήττες, απομονωμένες.
Το εργατικό κίνημα μπήκε σε μια φάση υποχώρησης και κρίσης. Το ίδιο και το ΣΕΚΕ (Κ). Το 1924 ο Σ. Μάξιμος έγραφε στην Κομμουνιστική Επιθεώρηση: «Στις 20 Αυγούστου 1923 είχαμε 70.000 με 80.000 εργάτες που μας ακολουθούσαν. Τον Σεπτέμβριο είχαμε αρκετές χιλιάδες εργατών δυσαρεστημένες με το κόμμα και με μειωμένη εμπιστοσύνη προς αυτό. Στην περίοδο αυτή αρχίζει να εκδηλώνεται καλύτερα η κρίση του κόμματος…»
Το εργατικό κίνημα θα περάσει στην αντεπίθεση στις αρχές της δεκαετίας του ’30. Όμως, πλέον το ΚΚΕ δεν ήταν το επαναστατικό κόμμα του Πουλιόπουλου, του Μάξιμου. Το αποτέλεσμα ήταν νέες ήττες, πολύ πιο τραγικές από εκείνη του 1923.

Λέανδρος Μπόλαρης

http://www.ergatiki.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=8525:i1087&Itemid=62 

Χιλή 1972-1973: Η τραγωδία του κοινοβουλευτικού δρόμου (νέο βιβλίο από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο το Σεπτέμβρη)

Στα 40 χρόνια από το πραξικόπημα στη Χιλή το 1973 το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο κυκλοφορεί στις αρχές Σεπτέμβρη το βιβλίο

Χιλή 1972-1973Η τραγωδία του κοινοβουλευτικού δρόμου

Κείμενα:

Λέανδρος Μπόλαρης, Luis Angel Fernandez Hermana, Mike Gonzales

Χιλή 1973, πριν 40 χρόνια: Διαδήλωση των cordones industriales, του δίκτυου των "επιτροπών αγώνα" που φτιάχτηκαν από τα κάτω σε πολλά εργοστάσια και χώρους δουλειάς και μπορούσαν να προσφέρουν την εναλλακτική πρόταση εξουσίας απέναντι στις επιθέσεις της άρχουσας τάξης και της Δεξιάς και τους συμβιβασμούς της αριστερής κυβέρνησης Λαϊκής Ενότητας του Σαλβαδόρ Αλιέντε. (Περισσότερα στο βιβλίο που θα κυκλοφορήσει σύντομα από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο)