Η Αθήνα, η οποία δεν κατονομάζεται ρητά, προσφέρει τον καμβά πάνω στον
οποίο εξυφαίνεται η σύγχρονη κοινωνική και πολιτική μας πραγματικότητα. Η
διαφθορά του πολιτικού μας συστήματος και τα κοινωνικά μας προβλήματα αναδύονται
με τρόπο δραματικό. Επιχειρηματίες, μέλη της κυβέρνησης και κρατικοί λειτουργοί
σ’ έναν αδυσώπητο αγώνα για εξουσία και χρήμα. Μετανάστες και πρόσφυγες που
βιώνουν τον ρατσισμό και το μίσος εναντίον τους. Δύο οι αφηγηματικοί πόλοι·
ένας επιχειρηματίας του χώρου της γαλακτοβιομηχανίας, ο Σωτήρης, κι ένας ιδιωτικός
αστυνομικός που παραμένει ανώνυμος. Πρόκειται για δύο άντρες των οποίων οι ζωές
διασταυρώνονται. Για τον πρώτο είναι μια εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή, για τον
δεύτερο αυτή που θα τον οδηγήσει σε μια συνολική επαναξιολόγηση της ζωής του. Ένα μυθιστόρημα που διαβάζεται
απνευστί, γραμμένο αριστοτεχνικά από τη δυνατή πένα του Λευτέρη Μαυρόπουλου. ------------------------------------------------------------------------------------------------------
Πάνος Γκαργκάνας, Νίκος Λούντος, Λέανδρος Μπόλαρης "Η πάλη ενάντια στην Ισλαμοφοβία" Συμπεριλαμβάνει και το κείμενο του Chris Harman "Ο Προφήτης και το Προλεταριάτο - Ριζοσπαστικό Ισλάμ, Ιμπεριαλισμός και Αριστερά"
208 σελίδες, 10 ευρώ
Η ισλαμοφοβία έχει γίνει η κύρια μορφή ρατσισμού σήμερα. Την ίδια ώρα
που η «Ευρώπη-φρούριο» πνίγει στη Μεσόγειο χιλιάδες πρόσφυγες από την
Ασία και την Αφρική, οι κυβερνήσεις της, συνεπικουρούμενες από μια
συγχορδία «πρόθυμων» σχολιαστών, αναλυτών κλπ, δεν χάνουν ευκαιρία να
αναδείξουν τους μουσουλμάνους σαν τον υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνο που
απειλεί τις ζωές μας. Οι δολοφονίες των δημοσιογράφων του Charlie Hebdo
στο Παρίσι και οι αγριότητες του αντιδραστικού ISIS στη Συρία και στο
Ιράκ, έχουν τροφοδοτήσει ακόμα περισσότερο αυτή την υστερική προπαγάνδα
που θέλει να μας πείσει ότι πίσω από κάθε γυναίκα με μαντήλα και κάθε
μουσουλμάνο μετανάστη ή πρόσφυγα κρύβεται ένας πιθανός τζιχαντιστής
εκτελεστής. Η ισλαμοφοβία σήμερα, σαν μορφή καλλιεργούμενου
ρατσισμού από τις άρχουσες τάξεις, δεν διαφέρει σε πολλά από τον
αντισημιτισμό του 20ου αιώνα που τελικά οδήγησε στο Ολοκαύτωμα:
στηρίζεται στη στοχοποίηση και τη θυματοποίηση μιας μειονοτικής ομάδας
στον πληθυσμό στη βάση ότι η κουλτούρα της και τα βασικά πιστεύω της
αποτελούν θεμελιακή απειλή για την υπόλοιπη κοινωνία. Είναι ανάγκη
και καθήκον για το εργατικό κίνημα και την Αριστερά να σταματήσει αυτές
τις αντιδραστικές και δολοφονικές πολιτικές. Τα κείμενα που περιέχονται
σε αυτή την έκδοση εξετάζουν μεθοδικά με βάση τη μαρξιστική ανάλυση το
«φαινόμενο» της ισλαμοφοβίας –που, εκτός από πυρήνα ρατσιστικής
πολιτικής, αποτελεί και μια δικαιολογία για ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις.
Το βιβλίο περιλαμβάνει και ολόκληρο το κείμενο του Κρις Χάρμαν "Ο
Προφήτης και το προλεταριάτο – Ριζοσπαστικό Ισλάμ, ιμπεριαλισμός και
αριστερά", στο οποίο συγγραφέας του κλασικού πια βιβλίου "Λαϊκή ιστορία
του κόσμου" επιχειρεί να δώσει μια συνολική ανάλυση του σύγχρονου
ισλαμικού ριζοσπαστισμού.
Νέο βιβλίο: Aντίσταση στον ισλαμοφοβικό ρατσισμό
Από
τα έξι περίπου δισεκατομμύρια των ανθρώπων που ζούνε σήμερα στη γη, το
ένα τέταρτο είναι Μουσουλμάνοι. Από αυτούς το μεγαλύτερο κομμάτι ζει
στις δυο πιο φτωχές, καταληστεμένες από τον ιμπεριαλισμό, ηπείρους: την
Αφρική και την Ασία. Αν εξαιρέσει κανείς τους -μετρημένους έτσι και
αλλιώς στα δάχτυλα- πάμπλουτους σεΐχηδες της Σαουδικής Αραβίας και των
άλλων πετρελαιοπαραγωγών χωρών, η συντριπτική πλειοψηφία των
Μουσουλμάνων είναι φτωχοί. Διόλου παράξενο η “πολιτισμένη” Δύση έχει
ανακηρύξει σήμερα αυτούς τους ανθρώπους σε “νούμερο ένα εχθρό” για την
ανθρωπότητα. Το Ισλάμ είναι για τα Δυτικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης
ισοδύναμο με τον σκοταδισμό, την Σαρία, την μπούργκα και την
τρομοκρατία.
Από αυτή την άποψη η Ισλαμοφοβία δεν διαφέρει και πολύ από τα
παλαιότερα ρατσιστικά ιδεολογήματα: τα θύματα του ρατσισμού ήταν πάντα
οι φτωχοί και οι κατατρεγμένοι. Η Δύση, από την εποχή που οι Ευρωπαίοι
δουλέμποροι άρπαζαν τους “νέγρους” από την Αφρική για να τους πουλήσουν
σαν δούλους στην Αμερική, καλλιεργεί συστηματικά τα ρατσιστικά
ιδεολογήματα για να δικαιολογήσει τα εγκλήματά της σε βάρος των φτωχών
πληθυσμών. Η Ισλαμοφοβία έχει ακριβώς τον ίδιο στόχο: τα θύματα των
αμερικανικών Drones, των μη-επανδρωμένων αεροπλάνων που έχουν γίνει ο
φόβος και ο τρόμος των πληθυσμών, από την Υεμένη και τη Σομαλία μέχρι το
Πακιστάν, δεν έχουν ποτέ ούτε όνομα, ούτε επίθετο, ούτε ηλικία, ούτε
φύλο: είναι απλά, “φανατικοί ισλαμιστές”, “Ταλιμπάν”, “μαχητές της αλ
Κάιντα”.
Δυστυχώς τα επιχειρήματα αυτά βρίσκουν σήμερα ακροατήριο ακόμα και
μέσα στην ίδια την αριστερά. Οι θηριωδίες του ISIS (που σήμερα
αυτονομάζεται Ισλαμικό Κράτος) έχουν οδηγήσει ολόκληρα κομμάτια της
αριστεράς -κομμάτια που το 2003 κατέβηκαν μαζικά στους δρόμους ενάντια
στην επέμβαση του Μπους στο Ιράκ- σε μια στάση ανοχής των νέων
βομβαρδισμών του Ομπάμα στη Μέση Ανατολή.
Το νέο βιβλίο που κυκλοφόρησε αυτές τις μέρες από το Μαρξιστικό
Βιβλιοπωλείο “Η πάλη Ενάντια στην Ισλαμοφοβία” είναι, από αυτή την
άποψη, σήμερα εξαιρετικά επίκαιρο.
Τα κείμενα που περιλαμβάνονται στο βιβλίο δεν είναι καινούργια: το
πρώτο κεφάλαιο με τίτλο “Ο Προφήτης και το Προλεταριάτο” κυκλοφόρησε για
πρώτη φορά στο βρετανικό θεωρητικό μαρξιστικό περιοδικό International
Socialism το 1994. Γράφτηκε από τον Κρις Χάρμαν, τον συγγραφέα της
διάσημης πλέον “Λαϊκής Ιστορίας του Κόσμου” σε μια εποχή πολύ
διαφορετική από τη σημερινή και συμπληρώθηκε το 2001, λίγο μετά την
επίθεση στους Δίδυμους Πύργους. Τα υπόλοιπα κείμενα (με συγγραφείς τους
Πάνος Γκαργκάνας, Νίκος Λούντος και Λέανδρος Μπόλαρης) έχουν όλα
δημοσιευθεί παλαιότερα στο περιοδικό Σοσιαλισμός από τα Κάτω. Όλα μαζί
αποτελούν ένα δυνατό όπλο για όποια και όποιον θέλει να παλέψει σήμερα
ενάντια στον σύγχρονο ρατσισμό.
Οι “επίσημες” ερμηνείες, γράφει ο Χάρμαν, στην εισαγωγή του
κειμένου του, στηρίζονται σε “μια γενική σύγχυση ανάμεσα στο Ισλάμ ...
και στις Ισλαμιστικές πολιτικές ομάδες που έχουν πολύ μικρότερο αριθμό
οπαδών”. Αυτή η ταύτιση, όμως, είναι από κάθε άποψη λάθος, τόσο λάθος
σαν να ταυτίζαμε “τον Καθολικισμό με τα Χριστιανοδημοκρατικά Κόμματα της
Ευρώπης ή τον Προτεσταντισμό με τα κηρύγματα μίσους του (ηγέτη του
ακροδεξιού, φιλοβρετανικού Δημοκρατικού Ενωτικού Κόμματος της Βόρειας
Ιρλανδίας) Ίαν Πέσλεϊ...”
Αριστερά
Αυτή η σύγχυση δεν περιορίζεται στους κύκλους των φιλελευθέρων: “Το
ίδιο συμβαίνει και με την αριστερά. Δεν ξέρει πώς να αντιμετωπίσει κάτι
που θεωρεί σαν ένα σκοταδιστικό δόγμα που το στηρίζουν αντιδραστικές
δυνάμεις, αλλά που ταυτόχρονα έχει τεράστια απήχηση σε κάποια από τα
φτωχότερα στρώματα της κοινωνίας. Σαν αποτέλεσμα, στους κόλπους της
αριστεράς έχουν διαμορφωθεί δυο αντιτιθέμενες προσεγγίσεις. Η πρώτη,
είναι η αντιμετώπιση του Ισλαμισμού σαν την ενσάρκωση της αντίδρασης,
σαν μια μορφή φασισμού... Μια τέτοια ανάλυση οδηγεί εύκολα στο πρακτικό
συμπέρασμα ότι για να αντιμετωπιστούν οι φασίστες απαιτείται η
συγκρότηση πολιτικών συμμαχιών με κάθε κόστος...
Η άλλη προσέγγιση, ήταν η αντιμετώπιση των ισλαμικών κινημάτων σαν
«προοδευτικά», «αντιμπεριαλιστικά» κινήματα των καταπιεσμένων. Αυτή τη
θέση είχε πάρει η μεγάλη πλειοψηφία της αριστεράς στο Ιράν στη διάρκεια
της πρώτης φάσης της επανάστασης του 1979...
Και οι δυο παραπάνω θέσεις είναι λανθασμένες. Δεν αναλύουν σωστά
τον ταξικό χαρακτήρα του σύγχρονου Ισλαμισμού, ούτε τη σχέση του με το
κεφάλαιο, το κράτος και τον ιμπεριαλισμό”.
Το πολιτικό Ισλάμ δεν είναι σύμμαχος της εργατικής τάξης. Αλλά αυτό
δεν σημαίνει ότι η αριστερά μπορεί να μένει αδιάφορη απέναντι στις
επεμβάσεις του Ιμπεριαλισμού στη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική ή την
Αραβική Χερσόνησο στο όνομα της καταπολέμησης του “θρησκευτικού
φανατισμού” και της υπεράσπισης των “κοσμικών αξιών” της κοινωνίας μας.
Η ταύτιση του Ισλάμ με τον σκοταδισμό είναι από μόνη της
προκλητική, όπως αποκαλύπτει γλαφυρά το κείμενο του Πάνου Γκαργκάνα με
τίτλο “Επιστημονικά αντίδοτα στην Ισλαμοφοβία” που ακολουθεί. Το κείμενο
γράφτηκε με αφορμή την κυκλοφορία το 2011 (στα αγγλικά) ενός βιβλίου
για τον “Χρυσό Αιώνα” των Αραβικών Επιστημών: η “Ισλαμική Αναγέννηση”
αποτέλεσε στην πραγματικότητα “τη γέφυρα... στην εξέλιξη των επιστημών
ανάμεσα στους αρχαίους ελληνιστικούς χρόνους και στις σύγχρονες
επιστημονικές επαναστάσεις του Κοπέρνικου, του Γαλιλαίου και του
Νεύτωνα”. Και η συμβολή των Αράβων δεν περιορίστηκε μόνο στο επίπεδο των
ιδεών:
“Ένας από τους παράγοντες που συνέβαλαν σε εκείνη την άνθηση ήταν
το πέρασμα της γνώσης του χαρτιού από την Κίνα στους άραβες. Η πρώτη
παραγωγή χαρτιού στην αυτοκρατορία των Αββασιδών έγινε στη Σαμαρκάνδη,
από κινέζους αιχμάλωτους πολέμου μετά την ήττα της κινεζικής δυναστείας
των Τανγκ από τα μουσουλμανικά στρατεύματα το 751. Η παραγωγή χαρτιού
άνθισε στη Βαγδάτη την τελευταία δεκαετία του 8ου αιώνα και συνδυάστηκε
με άνθηση όλων των τεχνικών που απαιτεί η παραγωγή βιβλίων (μελάνια,
κόλλες, δέρματα, βιβλιοδεσία). Εκτός από τις ιδέες, λοιπόν, το Ισλάμ και
ο αραβικός κόσμος αποτέλεσε τη γέφυρα και για την πρώτη ύλη για τη
διάδοσή τους...”
Η στενή σχέση ανάμεσα στη ρατσιστική προπαγάνδα και τις
ιμπεριαλιστικές σκοπιμότητες φαίνεται ανάγλυφα στην περίπτωση της
τελευταίας δυτικής επέμβασης στο Μαλί, όπως εξηγεί ο Νίκος Λούντος:
“Το φόβητρο του «Ισλαμισμού» που χρησιμοποιούν οι Γάλλοι για να
δικαιολογήσουν την επέμβασή τους, συσκοτίζει τις πραγματικές αιτίες της
αστάθειας του Μαλί. Ο ανατραπείς πρόεδρος της χώρας ήταν πιο
ειλικρινής:
[Στο βόρειο Μαλί] δεν υπάρχουν δρόμοι, δεν υπάρχουν νοσοκομεία,
σχολεία, πηγάδια, ούτε βασικές υποδομές. Δεν υπάρχει τίποτα. Ένας νέος
από εκείνη την περιοχή δεν έχει καμιά πιθανότητα να παντρευτεί και να
πετύχει στη ζωή του, εκτός αν κλέψει κανένα αμάξι και μπει σε κάποιο
δίκτυο λαθρεμπόρων.”
Το βιβλίο κλείνει με ένα πρόσφατο κείμενο του Λέανδρου Μπόλαρη,
γραμμένο λίγο μετά τη δολοφονική επίθεση ενάντια στο διάσημο (και
διαβόητο για την Ισλαμοφοβία του) γαλλικό σατυρικό περιοδικό Charlie
Hebdo. “Είμαστε όλοι Charlie Hebdo;” αναρωτιέται ο Λέανδρος. Η απάντηση
είναι προφανώς “όχι”.
“Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι οι αδελφοί Κουασί, που
πραγματοποίησαν την επίθεση στο Charlie Hebdo, ήταν αντιμπεριαλιστές
μαχητές... Ήταν προϊόν του συνδυασμού οργής και απόγνωσης που βιώνουν
πλατιά στρώματα της δεύτερης και τρίτης γενιάς των μεταναστών στη
Γαλλία, τόσο από την καταπίεση του γαλλικού κράτους στο εσωτερικό όσο
και από τα εγκλήματα του ιμπεριαλισμού στο «εξωτερικό».
Αυτά τα αδιέξοδα της απελπισίας θα εντείνονται αν η Αριστερά, και
ιδιαίτερα η επαναστατική, υποστέλλει τη σημαία της πάλης ενάντια στις
ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις και στο ρατσισμό της ισλαμοφοβίας, στο όνομα
ενός «διμέτωπου» ενάντια στον «ισλαμοφασισμό»”
Δομή Υπομνήματος 1. Εγκληματική οργάνωση. 2. Διαπλοκή εγκληματικής οργάνωσης–πολιτικού κόμματος. 3. Η εθνικοσοσιαλιστική ιδεολογία ως κίνητρο ων εγκληματικών πράξεων και συνεκτικός ιστός της εγκληματικής οργάνωσης. 4. Ο χρόνος συγκρότησης της εγκληματικής οργάνωσης. 5. Οι εγκληματικές πράξεις: οργάνωση και υλοποίηση. 5.1. Η οικοδόμηση της οργάνωσης που θα τις υλοποιήσει. • Τοπικές Οργανώσεις: μέλη, γραφεία και συγκρότηση πενταμελούς επιτροπής. Ιεραρχία και πειθαρχία. • Τάγματα εφόδου: το «Τμήμα Ασφαλείας» της τοπικής οργάνωσης. Στρατιωτικοποίηση: Ομοιομορφία, Εκπαίδευση, Όπλα. • Σύνδεση με αστυνομία και τα τοπικά αστυνομικά τμήματα. • Χρηματοδότηση: η αξιοποίηση των οικονομικών ευκαιριών που προκύπτουν από τον εκάστοτε τομέα ευθύνης. • Ο ρόλος των βουλευτών. 5.2. Η υλοποίηση. • Οι επιμέρους δικογραφίες και δικαστικές αποφάσεις που αναφέρονται στα πλαίσια της υπό ΑΒΜ Φ2013/3990 δικογραφίας για την εγκληματική οργάνωση Χρυσή Αυγή. • Οι δολοφονικές επιθέσεις στους Αιγύπτιους ψαράδες και στους συνδικαλιστές του ΠΑΜΕ. • Η δολοφονία του Παύλου Φύσσα. 6. Η συγκάλυψη της εγκληματικής δράσης από τις κρατικές αρχές.
Συγγραφέας: Συλλογικό Εκδόσεις: Πρωτοβουλία για την Πολιτική Αγωγή του Αντιφασιστικού Κινήματος Σελίδες: 262 ISBN: 978-618-81760-0-3
“Η δίκη της Χρυσής Αυγής επίκειται. Η ηγεσία της ναζιστικής συμμορίας
προσπαθεί να υποδυθεί την “πολιτικά διωκόμενη” και μιλάει για
“σκευωρία” και “φρονηματική δίωξη”. Σκοπός αυτού του βιβλίου είναι να
συγκεντρώσει σε μία έκδοση κάποια από τα στοιχεία που έχουν ήδη δει το
φως της δημοσιότητας και που αποδεικνύουν ακράδαντα τον εγκληματικό
χαρακτήρα της οργάνωσης. Χρησιμοποιήσαμε για τον λόγο αυτό κείμενα που
σε μεγάλο βαθμό υπαρχουν στον ιστότοπο της Πρωτοβουλίας των δικηγόρων
για την “Πολιτική Αγωγή του Αντιφασιστικού Κινήματος”
(www.jailgoldendawn.com), η διακήρυξη της οποίας ανοίγει αυτό το βιβλίο.
Η δομή του βιβλίου ειναι η ακόλουθη: προηγούνται κάποια βασικά
κείμενα για την οργάνωση της Χρυσής Αυγής, δηλαδή το Καταστατικό της, οι
τελετές ορκωμοσίας, τα οπλοστάσια μελών της όπως καταγράφονται από την
ΕΛΑΣ, το Πόρισμα των ανακριτριών Κλάπα και Δημητροπούλου προς την Βουλή
για την άρση της ασυλίας των βουλευτών της Χρυσής Αυγής.
Στη συνέχεια ακολουθούν οι δικογραφίες: δεκάδες έχουν συσχετιστεί στα
πλαίσια της ποινικής δίωξης για την εγκληματική οργάνωση και
παρουσιάστηκαν συνοπτικά από τον Δημήτρη Ψαρρά στην Εφημερίδα των
Συντακτών. Από αυτές, ακολουθεί η αναλυτικότερη παρουσίαση 13 υποθέσεων.
Σε όποιες υποθέσεις έχουν διεξαχθεί οι δίκες, περιέχονται σύντομες
περιγραφές της ακροαματικής διαδικασίας.
Στο Επίμετρο, θα βρείτε κάποιες δημόσιες παρεμβάσεις της πρωτοβουλίας
δικηγόρων της Πολιτικής Αγωγής που αφορούν τη διασύνδεση της Χρυσής
Αυγής με την ΕΛΑΣ και την ΕΥΠ, την εξέλιξη της ποινικής δίωξης αλλά και
ανεξιχνίαστες δολοφονίες που βάσιμα συνδέονται με τη δράση φασιστικών
και ρατσιστικών ομάδων.
Το υλικό της δικογραφίας της εγκληματικής οργάνωσης είναι πολύ
πλουσιότερο από τα περιεχόμενα αυτού του βιβλίου. Θεωρούμε ωστόσο πως η
συγκεντρωτική ανάγνωση αυτών των στοιχείων δίνει μια εικόνα του εύρους
της εγκληματικής δράσης της ναζιστικής συμμορίας, κι αυτό μονάχα για τα
τελευταία χρόνια, χωρις δηλαδή να γυρίσουμε στις προηγούμενες δεκαετίες,
κατά τις οποίες η συμμορία απολάμβανε από τις διωκτικές αρχές μια
πρωτοφανή ασυλία.
Η συλλογή αυτών των στοιχείων δεν θα ήταν εφικτή χωρίς της πολύχρονη
δράση του αντιφασιστικού κινήματος. Αυτό το κίνημα είναι που μπορεί να
καθορίσει την ήττα των φασιστών τόσο μέσα όσο και έξω από τις δικαστικές
αίθουσες”.
Το βιβλίο (262 σελίδες) έχει τιμή 10 ευρώ και μπορείτε να το
προμηθευτείτε από τα βιβλιοπωλεία. Κεντρική διάθεση: Μαρξιστικό
Βιβλιοπωλείo, Φειδίου 14-16, Αθήνα, 210-5247584.
Στις αρχές του 2014, ο δικτυακός τόπος τοβιβλίο.net
προσκάλεσε όσους επιθυμούσαν να συμμετάσχουν στη συγγραφή μιας ιστορίας
ή ποιήματος εμπνευσμένοι από επιλεγμένες εικόνες. Το ενδιαφέρον που
εκδηλώθηκε και η συμμετοχή ήταν πολύ μεγάλη και ξεπέρασε και τις πιο
αισιόδοξες προβλέψεις!
Οι ιστορίες
και τα ποιήματα, γραμμένα με το ξεχωριστό στυλ του καθενός, έχουν
συνθέσει ένα ενδιαφέρον λογοτεχνικό παζλ. Ιστορίες ανθρώπινες, σοβαρές
αλλά και χιουμοριστικές, μικρές ή μεγάλες, που προβληματίζουν και κάνουν
τον αναγνώστη να μπαίνει στη θέση των πρωταγωνιστών, ποιήματα για την
καθημερινότητα, για αισθήσεις κι αισθήματα, που αναφέρονται στο σήμερα,
το χθες αλλά και το μέλλον, είναι το αποτέλεσμα της δράσης αυτής του
δικτυακού τόπου τοβιβλίο.net.
Μελετώντας
τον πεζό αλλά και τον ποιητικό λόγο των συμμετεχόντων, εκείνο που θα
διαπιστώσει κανείς είναι το γεγονός πως όλοι μαζί αλλά και ο καθένας
ξεχωριστά, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, έχουν καταφέρει να σκιαγραφήσουν
την Ελλάδα του χθες αλλά και του σήμερα, τις παραδόσεις, τα πιστεύω αλλά
και τις επιθυμίες και τους προβληματισμούς του Έλληνα, χωρίς βεβαίως να
λείπουν και οι αναφορές σε άλλη θεματολογία.
61 συγγραφείς και ποιητές ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του ιστοτόπου τοβιβλίο.net και μέχρι την 31η Μαΐου του 2014 συγκεντρώθηκαν 100 έργα που αποτέλεσαν και το περιεχόμενο των 428 σελίδων του α΄ τόμου του e-book.
στη δράση συμμετείχαν με διηγήματα και ποιήματα οι:
Συγγραφέας: Pinter, Harold Εκδόσεις: Καστανιώτη Σελίδες: 170 ISBN: 960-03-2787-4
Eντούτοις, σε κανένα άλλο έργο του Πίντερ δεν συναντά κανείς τόσο έντονα
αυτή τη σύζευξη ανάμεσα στις προσωπικές μνήμες και το συλλογικό
ασυνείδητο, τη σύμπλευση των βιωμάτων της παγκόσμιας ιστορίας με τον
προσωπικό μικρόκοσμο των χαρακτήρων, όσο στο πρόσφατο έργο του Tέφρα και Σκιά
(Ashes to Ashes, 1996). Eνώ από υφολογική άποψη το έργο φαίνεται να
αναδύεται μέσα από τον ίδιο νοσταλγικό, ατμοσφαιρικό κόσμο όπως το
Tοπίο, η Σιωπή και οι Παλιοί καιροί, στην πραγματικότητα παραπέμπει σε
άλλα, πολύ πιο προκλητικά και εφιαλτικά, επικίνδυνα και άρα σιωπηρώς
απαγορευμένα τοπία, για τα οποία επιτάσσει στους θεατές όχι μόνο
αναγνώριση αλλά και αποδοχή συνενοχής και συνέργειας. Xωρίς να αρνηθεί
το γεγονός ότι οι έμμονες εικόνες βίας μέσα στο έργο συνδέονται άμεσα με
τη ναζιστική Γερμανία, ο Πίντερ τονίζει ότι το έργο έχει ευρύτερη σχέση
με όλα τα πολιτικά εγκλήματα της εποχής μας, που πολλές φορές γίνονται
εν ονόματι της δημοκρατίας, μιας λέξης που αρχίζει να βρομάει", και με
τη σιωπηρή συναίνεση, την ένοχη απάθεια των ελεύθερων πολιτών αυτών των
δημοκρατιών: "Στο Tέφρα και Σκιά δεν αναφέρομαι μόνο στους ναζί: μιλάω
για μας και τις αντιλήψεις μας για το παρελθόν και την ιστορία μας, και
για το πώς μας επηρεάζουν σήμερα".
Από την περασμένη άνοιξη στην Ουκρανία είναι σε εξέλιξη μια
τραγωδία. Η χώρα σπαράζεται από έναν πόλεμο που έχει οδηγήσει σε
εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες και χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες. Η
οικονομία της είναι βυθισμένη στο χάος. Στη φτώχεια και τη δυστυχία που
εντείνονται κάτω από τους οικονομικούς εκβιασμούς ΔΝΤ-ΕΕ και Ρωσίας, θα
προστεθεί η απειλή ενός παγωμένου χειμώνα, σε ανατολή και δύση.
Το
βιβλίο του Λέανδρου Μπόλαρη, που μόλις κυκλοφόρησε από το Μαρξιστικό
Βιβλιοπωλείο, είναι μια προσπάθεια να απαντηθούν μια σειρά κρίσιμα
ζητήματα που προκύπτουν για την Αριστερά: «Πώς έφτασε μια ευρωπαϊκή χώρα
στις αρχές του 21ου αιώνα να σπαράσσεται από μια τέτοια εμφύλια
σύγκρουση; Είναι μοιραίο, καθορισμένο από την ιστορία, ότι οι Ουκρανοί
θα μισιούνται μεταξύ τους; Ποιος μπορεί να σταματήσει το κατρακύλισμα
στη βαρβαρότητα του εθνικιστικού μίσους και τη φρίκη του πολέμου; Και τι
μπορεί και πρέπει να κάνει η Αριστερά γι’ αυτά τα ζητήματα, πώς πρέπει
να αντιμετωπίσει την ουκρανική κρίση; Αυτά είναι ερωτήματα που έχουν
τεθεί και συζητιούνται από χιλιάδες αγωνιστές και αγωνίστριες της
Αριστεράς όλους τους τελευταίους μήνες».
Το βασικό
πλεονέκτημα του βιβλίου είναι ότι εντάσσει την ουκρανική κρίση σε μια
συνολική μαρξιστική θεωρητική ανάλυση, τόσο των ιμπεριαλιστικών
ανταγωνισμών σήμερα, όσο και της ιστορικής πορείας που οδήγησε στα
σημερινά γεγονότα. Ξεκαθαρίζει από την εισαγωγή ότι την «κάθαρση» στην
τραγωδία της Ουκρανίας δεν μπορούν να την φέρουν αυτοί που τη
δημιούργησαν, δηλαδή οι παρεμβάσεις της ΕΕ και των ΗΠΑ από τη μια μεριά
και της Ρωσίας από την άλλη. Αντίθετα, η λύση βρίσκεται στα χέρια των
εργατών και των εργατριών όλης της Ουκρανίας και στην προοπτική να
ανατρέψουν τους ολιγάρχες και να ξεφορτωθούν τους ιμπεριαλιστές.
Το
βιβλίο ξεκινάει με τη διαπίστωση ότι δεν χώριζαν πάντα αγεφύρωτα
εθνικιστικά μίση το λαό της Ουκρανίας, αλλά ότι έχει υπάρξει εποχή που η
εργατική τάξη πάλεψε ενωμένη σε ανατολή και δύση: η πρώτη φορά ήταν
μετά την επανάσταση του Οκτώβρη του 1917. Και τότε η Ουκρανία ήταν
χωρισμένη ανάμεσα σε αυτοκρατορίες και βρέθηκε στο σταυροδρόμι των
ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών που οδήγησαν στο σφαγείο του Α’΄ Παγκόσμιου
Πόλεμου. Οι μπολσεβίκοι, όμως, με την πολιτική τους κατάφεραν να
κερδίσουν ένα μεγάλο κομμάτι του ουκρανικού εθνικού κινήματος από την
επιρροή των ιμπεριαλιστών ψεύτικων ‘φίλων’. Έτσι επικράτησε η επανάσταση
και στην Ουκρανία.
Καταστολή
Αλλά, την
ανατροπή όλων των κατακτήσεων του Οκτώβρη από τη σταλινική αντεπανάσταση
τη δεκαετία του 1930, οι εργάτες κι οι εργάτριες της ΕΣΣΔ, την πλήρωσαν
με τεράστιες θυσίες και καταστολή. Το δεύτερο κεφάλαιο του βιβλίου
εξηγεί αναλυτικά το πώς για την Ουκρανία αυτή η πολιτική έφερε τον λιμό
και την επιστροφή του ‘μεγαλορώσικου’ εθνικισμού. «Η σπορά της διχόνοιας
που έπεσε εκείνα τα χρόνια, έφερε τη σοδειά της απελπισίας όταν η
Ουκρανία ξανάγινε το πεδίο αναμέτρησης των ιμπεριαλιστών στο Β’΄
Παγκόσμιο Πόλεμο».
Το μαζικό κίνημα που
αναπτύχθηκε τα χρόνια της κατάρρευσης των καθεστώτων του κρατικού
καπιταλισμού, από το 1989 μέχρι το 1991, ένωσε ξανά την εργατική τάξη σε
ανατολική και δυτική Ουκρανία. Οι μεγάλες και αλλεπάλληλες απεργίες των
ανθρακωρύχων του Ντονμπάς συντονίστηκαν με τον ξεσηκωμό στα δυτικά και
οδήγησαν στην ανεξαρτησία της Ουκρανίας. Όμως, οι ελπίδες που συνόδευσαν
την ανεξαρτησία τσακίστηκαν πάνω στη σκληρή πραγματικότητα της
μετάβασης από τον κρατικό καπιταλισμό στον καπιταλισμό της ‘ελεύθερης
αγοράς’. Η άρχουσα τάξη, ένα συνονθύλευμα από παλιά και νέα αφεντικά –
οι περιβόητοι ‘ολιγάρχες’ – που ζούσαν μέσα στην πολυτέλεια ενώ ο κόσμος
υπέφερε, μαζί με τους πολιτικούς λακέδες τους ξεκίνησαν νέες
εθνικιστικές εκστρατείες. Είναι η περίοδος που η Ουκρανία ξαναγίνεται
θέατρο των ανταγωνισμών ανάμεσα στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ από τη μια πλευρά,
και τη Ρωσία του Πούτιν από την άλλη.
Αυτοί οι
ανταγωνισμοί θα παίξουν καθοριστικό ρόλο όταν η οικονομική και πολιτική
κρίση οδήγησε στην αποσταθεροποίηση της Ουκρανίας. Το κίνημα του
Μαϊντάν που ξεκίνησε το Νοέμβρη του 2013 είχε υπόβαθρο τη δυσαρέσκεια
από την οικονομική κρίση και τη διαφθορά των ‘ολιγαρχών’. Η ανατροπή του
Γιανουκόβιτς, στην οποία οδήγησε, δεν ήταν ‘φασιστικό πραξικόπημα’.
Όμως, αυτό το κίνημα είχε βασικές αδυναμίες – η κυριότερη ήταν οι
αυταπάτες για την ΕΕ. Η ριζοσπαστική Αριστερά ήταν και μικρή και
ασυγκρότητη και με μεγάλες συγχύσεις για να παρέμβει αποτελεσματικά. Το
αποτέλεσμα ήταν μια νέα κυβέρνηση ολιγαρχών, νεοφιλελεύθερων πολιτικών
και φασιστών που από τη μια στράφηκε προς τη Δύση και από την άλλη
κατέφυγε στον έξαλλο εθνικισμό ενάντια στους ‘ρωσόφωνους’ πληθυσμούς της
ανατολικής Ουκρανίας.
Προσάρτηση
Η απάντηση του
Πούτιν στην προοπτική να περάσει η Ουκρανία στη δυτική σφαίρα επιρροής,
ήταν η προσάρτηση της Κριμαίας και η συγκαλυμμένη ή ανοικτή επέμβαση
στις ανατολικές περιοχές της χώρας. Έτσι, η κρίση στρατιωτικοποιήθηκε
και κλιμακώθηκε.
«Από αυτή την άποψη, ο
εναγκαλισμός των ‘Λαϊκών Δημοκρατιών’ της ‘Νοβοροσίας’ από τμήματα της
Αριστεράς στην Ελλάδα και διεθνώς, είναι μια επικίνδυνη αυταπάτη…
Αυταπάτη, γιατί από τα πρώτα τους βήματα σε αυτές τις ‘Λαϊκές
Δημοκρατίες’ τον έλεγχο τον είχε και τον έχει μια ηγεσία όπου τα όρια
ανάμεσα στους πράκτορες του Πούτιν, τους νοσταλγούς του Στάλιν και τους
ρώσους εθνικιστές είναι δυσδιάκριτα. Επικίνδυνη, γιατί η αντίληψη που
αναζητάει την προοπτική στη συνέχιση του πολέμου μέχρι την πλήρη
ανεξαρτησία των συγκεκριμένων περιοχών ή μέχρις ότου η ‘Νοβοροσία’
υψώσει την σημαία της στην Οδησσό, το Χάρκοβο και το Κίεβο, μόνο νέα
δεινά και βαθύτερη διαίρεση μπορεί να προκαλέσει στην εργατική τάξη της
Ουκρανίας».
Στο τελευταίο του κεφάλαιο, το βιβλίο
αφού ξεκαθαρίζει ότι ο ιμπεριαλισμός δεν είναι απλά η ‘επιθετικότητα της
Δύσης’, αλλά ένα σύστημα κεφαλαίων και κρατών που πότε συμμαχούν και
πότε συγκρούονται μεταξύ τους, όπως έλεγαν ο Λένιν και ο Μπουχάριν,
κλείνει με μια ανάλυση της σημερινής φάσης των ιμπεριαλιστικών
ανταγωνισμών μέσα στα αδιέξοδα των πολλαπλών κρίσεών τους και τα
καθήκοντα της Αριστεράς.
Σε ένα επίκαιρο ζήτημα,
όπως η κρίση στην Ουκρανία, που ανοίγει ‘καυτές’ συζητήσεις για τις
πολιτικές επιλογές της αντικαπιταλιστικής αριστεράς σήμερα, αξίζει να
διαβάσετε τις απαντήσεις που δίνει αυτό το νέο βιβλίο του Μαρξιστικού
Βιβλιοπωλείου.
Στο πρόσωπο του Τρότσκι μπορεί να βρει κανείς τον επαναστάτη που έχει συκοφαντηθεί περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο.
Διαχρονικά απέναντι του δεν στέκονται μόνο οι οπαδοί του καπιταλισμού και οι εχθροί της επανάστασης,
αλλά και όσοι αναπολούν τα σταλινικά καθεστώτα. Για δεκαετίες το έργο
του ήταν θαμμένο κάτω από τόνους λάσπης, παρόλο που είναι συγκρίσιμο
μόνο με των άλλων μεγάλων επαναστατών: του Μαρξ, του Ένγκελς, του Λένιν,
της Ρόζας Λούξεμπουργκ, του Γκράμσι.
Το βιβλίο του Ντάνκαν
Χάλας για τον Τρότσκι είναι ένα μικρό «διαμάντι» που μπορούμε να το
βρούμε στο Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο. Συμπυκνώνει τις βασικές απόψεις του,
χωρίς να προσπαθεί να αποσιωπήσει τα λάθη του, είναι ευκολοδιάβαστο και
μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός για περαιτέρω διάβασμα.
O
Λέων Νταβίντοβιτς Μπρονστάιν (το όνομα Τρότσκι το πήρε από ένα
δεσμοφύλακα του) γεννήθηκε το 1879 και ήταν γιος μιας ουκρανικής
εβραϊκής αγροτικής οικογένειας. Ο πατέρας του ήταν ένας εύπορος χωρικός
πράγμα που του έδωσε τη δυνατότητα να μορφωθεί ευκολότερα σε μια χώρα
που ο αντισημιτισμός ήταν κρατική πολιτική και τα πογκρόμ ήταν συχνά.
Αφού πέρασε ένα στάδιο ρομαντικού επαναστατισμού, έγινε μαρξιστής. Ήδη,
στα 19 του χρόνια ήταν πολιτικός κρατούμενος του τσαρικού καθεστώτος,
ενώ μετά την απόδραση του από την Σιβηρία και για όλη την υπόλοιπη ζωή
του το «επάγγελμά» του ήταν η επανάσταση.
Ο Ντ. Χάλας χωρίζει
το βιβλίο του για το έργο του Τρότσκι σε τέσσερα βασικά μέρη. Μια από
τις πρώτες παρατηρήσεις που κάνει είναι ότι όταν κάποιος επιχειρήσει να
δώσει μια περίληψη της δράσης του θα πρέπει να εξετάσει κάθε τι που
έγραψε ή έκανε με μια συγκεκριμένη πραγματική κατάσταση. Ο συνδυασμός
της θεωρίας και της πράξης είναι από τα γνωρίσματα του Μαρξισμού του
Τρότσκι, κάτι ανάλογο με το έργο του Λένιν.
Η θεωρία της
Διαρκούς Επανάστασης είναι από τις πιο σημαντικές παρακαταθήκες του. Η
συμμετοχή του ίδιου του Τρότσκι στην Ρώσικη Επανάσταση του 1905 (που
έχει μείνει στην ιστορία σαν την «πρόβα» για το 1917) όταν και εκλέχτηκε
στη θέση του Προέδρου του Σοβιέτ της Πετρούπολης έπαιξε καθοριστικό
ρόλο για τη διαμόρφωση αυτής της θεωρίας.
Όλοι οι μαρξιστές της
εποχής μοίραζαν τις χώρες του κόσμου ανάμεσα σε αυτές που ήταν έτοιμες
για το σοσιαλισμό αφού είχαν αναπτυχθεί καπιταλιστικά και είχαν δυνατό
προλεταριάτο και αυτές που ήταν καθυστερημένες οικονομικά και πολιτικά. Η
Ρωσία ανήκε στις δεύτερες.
Οι απόψεις που υπήρχαν μέσα στο
ρωσικό κίνημα ήταν δύο. Οι Μενσεβίκοι θεωρούσαν ότι αυτό που χρειάζεται
είναι μια αστική επανάσταση, όπως η Γαλλική του 1789-94. Οι αστοί θα
είχαν την ηγεσία, ενώ η εργατική τάξη θα ήταν απλά η «αριστερή πτέρυγα»
του δημοκρατικού μετώπου.
Οι Μπολσεβίκοι αντίθετα δεν είχαν
αυταπάτες για τον αντιδραστικό ρόλο της αστικής τάξης που ήταν
προσκολλημένη στον τσαρισμό λόγω της αδυναμίας της, αλλά δεν θεωρούσαν
ότι μια μελλοντική επανάσταση μπορεί να είναι σοσιαλιστική παρά το ότι
θεωρούσαν ότι τον ηγετικό ρόλο μπορεί να τον είχε η εργατική τάξη.
Διαρκής
Ο Τρότσκι πατώντας πάνω στην εικόνα της επανάστασης του 1905 εξήγησε
ότι η εργατική τάξη δεν θα μείνει στα μισά του δρόμου όταν ξεσηκωθεί. Η
επανάσταση από δημοκρατική θα μετατραπεί σε σοσιαλιστική, δεν θα
υπάρχουν στάδια. Ταυτόχρονα, επισήμανε ότι η επανάσταση σε μια
καθυστερημένη χώρα μπορεί να αποδειχθεί νικηφόρα μόνο αν συντονιστεί ή
προκαλέσει μια σειρά επαναστάσεις σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες.
Η
Διαρκής Επανάσταση στηρίζεται πάνω στο ότι η ανάπτυξη του καπιταλισμού
είναι ανισόμερη και συνδυασμένη με αποτέλεσμα οι καθυστερημένες χώρες να
μην χρειάζεται να περάσουν από όλα τα στάδια που πέρασαν οι
αναπτυγμένες χώρες. Η θεωρία του Τρότσκι θα έβρισκε τη δικαίωση της στην
επανάσταση του 1917.
Λίγους μήνες πριν την Οκτωβριανή
Επανάσταση ο Τρότσκι είχε σπεύσει να διορθώσει «το μεγαλύτερο λάθος» της
ζωής του, όπως παραδέχτηκε σε κείμενα του και ο ίδιος, και έστω και
καθυστερημένα εντάχθηκε στους Μπολσεβίκους. Τα επόμενα χρόνια μαζί με
τον Λένιν αναδείχτηκαν ως τους ηγέτες της επανάστασης, ενώ έπαιξαν τον
βασικό ρόλο για να δημιουργηθεί η Τρίτη Διεθνής (Κομιντέρν).
Το
δεύτερο μέρος του βιβλίου του Χάλας αναφέρεται στη σύγκρουση του
Τρότσκι με τον Σταλινισμό και την αντεπανάσταση. Με συνοπτικό τρόπο
εξηγεί ότι τόσο η Αριστερή Αντιπολίτευση, όσο και η Ενωμένη
Αντιπολίτευση συγκρούστηκαν με τις επιλογές της γραφειοκρατίας του
κόμματος και του κράτους που σταδιακά εξελίχτηκε στην άρχουσα τάξη της
επαναστατημένης Ρωσίας και «στραγγάλισε» την επανάσταση και κάθε
κατάκτησή της.
Ο Τρότσκι ήταν ο πρώτος επαναστάτης που
επιχείρησε να απαντήσει στο ερώτημα που απασχολεί τους μαρξιστές ακόμα
και σήμερα: τι είδους κοινωνία ήταν η Ρωσία. Κατάφερε να φτάσει μέχρι το
συμπέρασμα ότι το καθεστώς που επέβαλλε ο Σταλινισμός ήταν ένα
παραμορφωμένο εργατικό κράτος που για να το πάρουν ξανά οι εργάτες στα
χέρια τους από την γραφειοκρατία χρειαζόταν μια νέα «εργατική εξέγερση».
Πατώντας πάνω σε αυτές τις αναλύσεις του Τρότσκι, ο Τόνι Κλιφ εξήγησε
ότι η Ρωσία ήταν ένας κρατικός καπιταλισμός και η μόνη δυνατότητα να
υπάρξει αλλαγή θα ήταν μια νέα σοσιαλιστική επανάσταση.
Ενιαίο μέτωπο
Το τρίτο μέρος του βιβλίου αναφέρεται στην σπουδαία συμβολή του Τρότσκι
πάνω στα ζητήματα της στρατηγικής και τακτικής των επαναστατών. Ξανά
μαζί με τον Λένιν έχουν αφήσει πίσω τους τα καλύτερα παραδείγματα,
ειδικά με τα κείμενα των τεσσάρων πρώτων συνεδρίων της Κομιντέρν.
Το όνομα του Τρότσκι έχει συνδεθεί -και σωστά- με την τακτική του
Ενιαίου Μετώπου. Εξηγούσε ότι το επαναστατικό κόμμα χρειάζεται να είναι
μια «απολύτως ανεξάρτητη οργάνωση με καθαρό πρόγραμμα» που παλεύει για
να κερδίσει την πλειοψηφία της εργατικής τάξης στην ιδέα της
σοσιαλιστικής επανάστασης.
Επειδή, όμως, οι οικονομικές και
πολιτικές μάχες της τάξης δεν σταματούν πριν από την περίοδο της
επανάστασης, αλλά οι συγκρούσεις με την άρχουσα τάξη είναι καθημερινές
οι επαναστάτες χρειάζεται να αξιοποιούν την τακτική του ενιαίου μετώπου
για να έχουν πρακτικά αποτελέσματα δυναμώνοντας έτσι τόσο τον εαυτό τους
όσο και την εργατική τάξη -υλικά και ιδεολογικά. Γράφει ο Τρότσκι
χαρακτηριστικά «οποιοδήποτε κόμμα αντιπαραθέσει μηχανικά τον εαυτό του
σ’ αυτή την ανάγκη της εργατικής τάξης για ενότητα στη δράση, είναι
μόνιμα καταδικασμένο στα μυαλά των εργατών».
Μερικά από τα
καλύτερα του κείμενα γράφτηκαν για να δώσει την σωστή κατεύθυνση στο
γερμανικό Κομμουνιστικό Κόμμα στην πάλη ενάντια στο φασισμό και για να
συγκρουστεί με τη σταλινική γραμμή των Λαϊκών Μετώπων σε Ισπανία και
Γαλλία στη δεκαετία του ’30.
Ο Τρότσκι μπορεί να άργησε να
καταλάβει την αξία του χτισίματος του επαναστατικού κόμματος, αλλά
αφότου αναγνώρισε το λάθος του έφτασε στα ίδια συμπεράσματα με το Λένιν.
Το επαναστατικό κόμμα χρειάζεται να είναι συγκεντρωτικό στη δράση του
για να είναι αποτελεσματικό. Ταυτόχρονα, όμως, για να διορθώνει
οποιαδήποτε λάθη κάνει στην πορεία του χρειάζεται να έχει απόλυτα
δημοκρατικές εσωτερικές διαδικασίες.
Πάλεψε για αυτές τις ιδέες
μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες τόσο όσο βρισκόταν μέσα στη Ρωσία αλλά
και όσο ήταν εξόριστος, μέχρι το θάνατό του. Το 1938 έγραφε με αιτία την
έλλειψη μαζικών επαναστατικών κομμάτων ότι «η ιστορική κρίση της
ανθρωπότητας έχει συμπυκνωθεί σε κρίση της επαναστατικής ηγεσίας». Ο
Τρότσκι δεν εγκατέλειψε ποτέ την προσπάθεια να χτίσει οργανώσεις που να
ακολουθούν την γνήσια επαναστατική παράδοση των Μπολσεβίκων. Η τραγωδία
τόσο για το επαναστατικό κίνημα όσο και για τον ίδιο τον Τρότσκι ήταν
ότι ποτέ δεν μπόρεσε να υπάρξει ο «ζωτικός χώρος» για να μπορέσουν να
αναπτυχθούν, όπως εξηγεί ο Χάλας στο τελευταίο μέρος του βιβλίου του.
Το νήμα της ζωής του μεγάλου επαναστάτη διακόπηκε το 1940 από το χέρι
του σταλινικού εκτελεστή στο Μεξικό, όμως οι ιδέες του σήμερα είναι πιο
επίκαιρες από κάθε άλλη φορά. «Ο Μαρξισμός του Τρότσκι» είναι ένα
εργαλείο που μπορεί να μας βοηθήσει στην υπόθεση της επανάστασης με τον
καλύτερο τρόπο.
Το 1912 η φουτουριστική έκδοση, Ένα χαστούκι στο πρόσωπο του δημοσίου γούστου (Пощёчина общественному вкусу) περιελάμβανε τα πρώτα δημοσιευμένα ποιήματα του Μαγιακόφσκι: Νύχτα (Ночь), και Πρωί (Утро).
Λόγω όμως των πολιτικών τους δραστηριοτήτων, ο Μπουρλιούκ και ο
Μαγιακόφσκι αποβλήθηκαν από τη Σχολή Καλών Τεχνών της Μόσχας το 1914.
Η εργασία του συνεχίστηκε, υπό την μανιέρα του Φουτουρισμού, έως το
1914. Η καλλιτεχνική του ανάπτυξη τότε άλλαξε δραματικά προς την
κατεύθυνση της αφήγησης και ήταν αυτή του η δουλειά, που δημοσιεύτηκε
αμέσως την περίοδο που προηγήθηκε της Ρωσικής Επανάστασης, η οποία επρόκειτο να καθιερώσει τη φήμη του ως ποιητή στη Ρωσία και στο εξωτερικό.
Οι πιο κάτω που υπογράφουμε, θέλουμε να εκφράσουμε την απερίφραστη
αντίθεσή μας στην πρόθεση της κυβέρνησης να καταργήσει την ενιαία τιμή
του βιβλίου.
Ο νόμος περί ενιαίας τιμής είναι μία ρυθμιστική παράμετρος στην
ελληνική αγορά του βιβλίου. Επέτρεψε τη λειτουργία του υγιούς
ανταγωνισμού στο μοναδικό πολιτιστικό προϊόν που παράγεται χωρίς καμία
απολύτως κρατική βοήθεια ή επιδότηση.
Ο συγγραφέας, ο εκδότης και ο βιβλιοπώλης ζουν αποκλειστικά από το
κοινό των αναγνωστών, περιορισμένο αριθμητικά αλλά δυναμικό στη χώρα
μας. Είναι ακριβώς αυτός ο δυναμισμός που κάνει ακόμη και το μικρό
συνοικιακό ή επαρχιακό βιβλιοπωλείο εξίσου απαραίτητα με τις μεγάλες
επιφάνειες και τις αλυσίδες. Αυτός επιτρέπει να διακινούνται δοκίμια με
μικρή αναγνωσιμότητα, απαιτητικά λογοτεχνικά έργα ή ποιητικές συλλογές
που η ύπαρξή τους δεν μπορεί να υπαχθεί στον ανταγωνισμό των τιμών, όπως
στα υπόλοιπα προϊόντα. Η ενιαία τιμή του βιβλίου επέτρεψε ο
ανταγωνισμός να γίνεται με όρους ποιότητας και όχι ποσότητας.
Η ενιαία τιμή του βιβλίου εφαρμόζεται ήδη με μεγάλη επιτυχία στις
περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης, αγορές πολύ μεγαλύτερες από την
ελληνική. Εκεί επέτρεψε την ύπαρξη ανεξάρτητων βιβλιοπωλείων, όπως και
εκδοτών που συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν το έργο τους ως πολιτισμική
προσφορά. Σε καιρούς κρίσης, όταν η αγορά παλεύει να αντέξει στους
κραδασμούς μιας κατεστραμμένης οικονομίας, θεωρούμε εντελώς παράλογη και
επιπόλαια την κατάργηση της ενιαίας τιμής.
Το ελληνικό βιβλίο είναι η κιβωτός της ελληνικής γλώσσας. Μιας
γλώσσας με μεγάλη ιστορία που όμως στον σημερινό κόσμο παραμένει
περιορισμένη στα σύνορά της. Χρειάζεται τον κάθε αναγνώστη, όπως
χρειάζεται και τον κάθε συγγραφέα, εκδότη ή βιβλιοπώλη. Το βιβλίο είναι ο
κεντρικός πυρήνας της πνευματικής και πολιτισμικής ζωής. Εάν καταργηθεί
η ενιαία τιμή, το ελληνικό βιβλίο θα αφεθεί στο έλεος ενός
ολιγοπωλιακού ανταγωνισμού που θα αδιαφορεί για την ποιότητα του
προϊόντος. Η κατάσταση δεν θα είναι αναστρέψιμη.
Ζητούμε την συμπαράσταση του πνευματικού κόσμου της χώρας, των
πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, των θεσμών, όπως η Ακαδημία Αθηνών, για μια
υπόθεση που αφορά την ίδια την τύχη της ελληνικής γλώσσας.
Το παραπάνω κείμενο υπογράφουν 571 άνθρωποι του πνεύματος και συγγραφείς.
