Παρασκευή 21 Δεκεμβρίου 2012

Βιβλία για τις γιορτές από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο

 Ergatiki.gr

Ο Γιώργος Ρούσης στο βιβλίο που παρουσιάζουμε σε προηγούμενη ανάρτηση μας μάς δίνει ένα έναυσμα για να διαβάσουμε τον Γκράμσι. Στο Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο (ΜΒ) μπορείτε να βρείτε πολλά από τα κείμενα του ιταλού επαναστάτη που κυκλοφορούν στα ελληνικά. Πρόσφατα οι εκδόσεις Στοχαστής κυκλοφόρησαν έναν ακόμα τόμο με τίτλο “Για την αλήθεια”, που περιέχει άρθρα από διάφορες στιγμές της πολιτικής του πορείας.








































“Οι θέσεις της Λυών” που κυκλοφόρησαν πέρσι από το ΜΒ είναι το κείμενο που γράφτηκε στην κορύφωση του συνδυασμού ανάμεσα “στην επαναστατική στρατηγική και την μάχιμη πολιτική παρέμβαση”, όπως αναφέρεται στο εξώφυλλο. Είναι βγαλμένο μέσα από την εμπειρία των εργοστασιακών συμβουλίων και πάνω στην προσπάθεια να οικοδομηθεί το Κομμουνιστικό Κόμμα στην Ιταλία. Πολύ βοηθητικό σαν εισαγωγή είναι το βιβλιαράκι “Αντόνιο Γκράμσι, η ζωή και οι ιδέες ενός επαναστάτη”, γραμμένο από τους Μπάμπερι και Χάρμαν.
Την προηγούμενη βδομάδα παρουσιάσαμε βιβλία για τη φύση του φασισμού και για την ιστορία της ανόδου του τη δεκαετία του '30. Απαραίτητο συμπλήρωμα είναι η ιστορία της ισπανικής επανάστασης, η τελευταία μεγάλη μάχη όπου κρίθηκε αν η Ευρώπη θα ακολουθούσε πορεία προς την επανάσταση ή προς το φασισμό. Η “Επανάσταση και αντεπανάσταση στην Ισπανία” που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις “Εργατική Πάλη” είναι η πιο αναλυτική περιγραφή των γεγονότων στα ελληνικά από επαναστατική σκοπιά. Είναι γραμμένο από τον Φέλιξ Μόρροου, αμερικάνο επαναστάτη που ήταν ενεργός τη δεκαετία του '30 και του '40. Από το ΜΒ κυκλοφορεί μια πιο σύντομη, αλλά περιεκτική έκδοση με τίτλο “Ισπανία '36”, ενώ ο τέταρτος τόμος της βιογραφίας του Τρότσκι από τον Τόνι Κλιφ, περιέχει εκτεταμένη αναφορά στην Ισπανία, μέσα στο συνολικότερο πλαίσιο της μάχης του Τρότσκι για τον προσανατολισμό των επαναστατικών οργανώσεων.
Το τελευταίο τεύχος του περιοδικού Μαρξιστική Σκέψη είναι αφιερωμένο στα 95 χρόνια από τη ρώσικη επανάσταση και είναι ένα απολαυστικό ανάγνωσμα. Περιλαμβάνει μαρτυρίες όχι μόνο επαναστατών αλλά και προοδευτικών αναλυτών και δημοσιογράφων της εποχής που δίνουν μια ζωντανή αίσθηση τι σήμαινε στην πράξη μια κοινωνία που απελευθερώνεται. Πολλά από τα κείμενα δημοσιεύονται για πρώτη φορά στα ελληνικά. Επίσης ενδιαφέρον έχουν και οι μαρτυρίες από την πλευρά αντεπαναστατών ή και “ουδέτερων” παρατηρητών, οι οποίες όμως μεταφέρουν εξίσου τον παλμό της επανάστασης.










































Με τη συζήτηση για τη δεκαετία του '40 στην Ελλάδα να έχει επανέλθει στο προσκήνιο, δίπλα στα βιβλία του Ιάσονα Χανδρινού και του Λέανδρου Μπόλαρη που προτείναμε την περασμένη βδομάδα, υπάρχει επίσης το βιβλίο του Μενέλαου Χαραλαμπίδη “Η εμπειρία της Κατοχής και της Αντίστασης στην Αθήνα”. Μια κριτική παρουσίαση μπορείτε να διαβάσετε στο τελευταίο τεύχος του Σοσιαλισμός από τα Κάτω.


Νέα έκδοση - Οι αγώνες του ‘30 στις ΗΠΑ

 

 

 

 

 

Στα τέλη Γενάρη σχεδιάζει το ΜΒ να εκδώσει το βιβλίο «Η αμερικάνικη εργατική τάξη τη δεκαετία του ‘30», γραμμένο από το μαρξιστή ιστορικό Τζον Νιούσινγκερ. Είναι ένα βιβλίο που παρακολουθεί τους αγώνες των εργατών στις ΗΠΑ τη δεκαετία της μεγάλης κρίσης, με αποκορύφωμα τις καταλήψεις των εργοστασίων το 1937. Η τιμή του βιβλίου θα είναι 15 ευρώ, όμως για όποιον προπληρώσει μέχρι τις 12/1, βοηθώντας έτσι στην έκδοσή του, η τιμή θα είναι μόνο 10 ευρώ.

Νέο βιβλίο: Γ. Ρούσης, “Από την κρίση στην Επανάσταση. Πόλεμος θέσεων” - για την επικαιρότητα του Αντόνιο Γκράμσι


γράφει ο Νίκος Λούντος

Ο Γιώργος Ρούσης στο καινούργιο του βιβλίο “Από την κρίση στην επανάσταση. Πόλεμος θέσεων” επιστρέφει στον Γκράμσι και αναδεικνύει τις πιο χρήσιμες πτυχές της σκέψης του ιταλού επαναστάτη για να προσανατολιστούμε όσον αφορά στα καθήκοντα του σήμερα.
Οδηγεί η κρίση αυτόματα στην κατάρρευση του καπιταλισμού ή στην επανάσταση; Γιατί το κράτος καταφεύγει ολοένα και περισσότερο στην καταστολή; Χρειαζόμαστε επαναστατικό κόμμα ή αρκεί το κίνημα; Μπορούν, και αν ναι πώς, οι επαναστατικές ιδέες να ηγεμονεύσουν στην πλειοψηφία της κοινωνίας;
Ακριβώς επειδή ο Ρούσης βάζει στόχο να δώσει απαντήσεις σε αυτά τα πολιτικά ερωτήματα, η ανάγνωση που κάνει στον Γκράμσι είναι ζωντανή και όχι ακαδημαϊκά αποστειρωμένη. Υποστηρίζει ότι η σκέψη του Γκράμσι μπορεί να μας βοηθήσει να δώσουμε απαντήσεις στο πώς μπορούμε να φτάσουμε από το σήμερα στο αύριο. Από το σήμερα όπου αναγνωρίζουμε ότι η επανάσταση είναι ο μοναδικός τρόπος για να μην αφήσουμε τον καπιταλισμό να μας σύρει στη βαρβαρότητα, στο αύριο που θέλουμε να είναι μια επανάσταση που όχι μόνο θα συμβεί αλλά και θα νικήσει, ανοίγοντας το δρόμο για τη συνολική απελευθέρωση της ανθρωπότητας.
Ο Γκράμσι ήταν επαναστάτης, ανάμεσα στους βασικούς ιδρυτές του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ιταλίας, εκδότης της εφημερίδας Όρντινε Νουόβο που έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στο τεράστιο κίνημα των εργοστασιακών συμβουλίων το 1919-20. Μετά την άνοδο του Μουσολίνι στην εξουσία βρέθηκε στη φυλακή, όπου παρέμεινε για περισσότερο από 10 χρόνια, τα τελευταία της ζωής του. Στη φυλακή, παρότι αποκομμένος από την καθημερινή πολιτική και το κίνημα, συνέχισε να γράφει τα κείμενα που έμειναν γνωστά ως “Τετράδια της Φυλακής”. Αφενός το γεγονός ότι έγραφε αποκομμένος και έτσι αναγκαζόταν να ανατρέχει μόνο σε ιστορικά παραδείγματα, αφετέρου η συγκαλυμμένη γλώσσα που χρησιμοποιούσε για να διασώζει τα γραπτά του από τους δεσμοφύλακες, έδωσε τη δυνατότητα σε μεταγενέστερους διανοούμενους να υποστηρίξουν ότι ο Γκράμσι της φυλακής είχε πάρει διαζύγιο από τον Γκράμσι της επανάστασης.
Ο Ρούσης, αντίθετα, υποστηρίζει ότι η σκέψη του Γκράμσι είναι διαρκώς αφιερωμένη στην επαναστατική στρατηγική. Ο “Πόλεμος θέσεων” είναι μια κομβική έννοια για την επικαιρότητα της οποίας ο Ρούσης επιμένει. Αυτή την έννοια χρησιμοποιούσε ο Γκράμσι για να περιγράψει την μακρόσυρτη πάλη των επαναστατών, όταν η πάλη για την κατάληψη της εξουσίας δεν βρίσκεται στην τελική της φάση. Ο Ρούσης εξηγεί ότι ο “πόλεμος θέσεων” δεν είναι μια ρεφορμιστική στρατηγική, δεν στέκεται απέναντι στην επαναστατική κατάληψη της εξουσίας από την εργατική τάξη. Είναι, ίσα ίσα, ο τρόπος με τον οποίο οι επαναστάτες προετοιμάζουν το “στρατό τους”, δηλαδή την πλειοψηφία της εργατικής τάξης, ώστε να είναι έτοιμος και ισχυρός τη στιγμή της αποφασιστικής σύγκρουσης.
Η αντίληψη ότι “η απελευθέρωση της εργατικής τάξης είναι έργο της ίδιας” βρίσκεται στην καρδιά του μαρξισμού. Ωστόσο, ταυτόχρονα ισχύει ότι “οι κυρίαρχες ιδέες είναι οι ιδέες της κυρίαρχης τάξης”. Πώς συνεπώς μπορεί να φτάσει στην επανάσταση μια τάξη που ιδεολογικά βρίσκεται κάτω από την κυριαρχία των καπιταλιστών;

Υπόβαθρο

Η κρίση είναι μια απαραίτητη προϋπόθεση αλλά όχι από μόνη της ικανή, λέει ο Ρούσης. Είναι απαραίτητη, διότι μόνο μέσα σε συνθήκες κρίσης, κλονίζεται το υλικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο ο καπιταλισμός μπορεί να τροφοδοτεί την αυταπάτη ότι λειτουργεί προς όφελος της πλειοψηφίας.
Στο πρώτο μέρος του βιβλίου, ο Ρούσης παρουσιάζει μια συνοπτική περιγραφή της θεωρίας του Μαρξ για την κρίση, βάζοντας στο κέντρο της προσοχής του την “πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους”. Εξηγεί έτσι γιατί καμία επιστροφή στον “Κεϊνσιανισμό” ή σε άλλες μορφές διαχείρισης του συστήματος δεν μπορεί να ξεπεράσει την κρίση που βρίσκεται στην καρδιά του συστήματος.
Όμως, από μόνη της η κρίση δεν δίνει τη λύση. Τις επαναστάσεις τις κάνουν ζωντανοί άνθρωποι με ιδέες στο μυαλό τους, δεν γίνονται από ένστικτο λόγω της φτώχειας και της πείνας. Ίδιες συνθήκες κρίσης μπορεί να οδηγήσουν σε εντελώς διαφορετικά αποτελέσματα. Έτσι, το κρίσιμο ζήτημα για την εργατική τάξη είναι με ποιο τρόπο έχει προετοιμαστεί αλλά και έχει προετοιμάσει και τα άλλα καταπιεσμένα στρώματα γύρω της για να δοθεί επαναστατική απάντηση στην κρίση.
Η προετοιμασία έχει έρθει μέσα από τις πραγματικές μάχες του κινήματος, μέσα από τα συμπεράσματα από τις νίκες και τις ήττες. Και αυτό όμως, δεν μπορεί να γίνει με κάποιο αυτοματισμό ή με μοιρολατρία. Η ενεργητική παρέμβαση των επαναστατών είναι που καταφέρνει να μετασχηματίσει αυτά τα συμπεράσματα σε πολιτική και να τα γενικεύσει ώστε να γίνουν κτήμα της πλειοψηφίας.
Απέναντι στη ρεφορμιστική ανάγνωση του “ενιαίου μετώπου” που θέλει τα μέτωπα να είναι μόνο μετατοπίσεις των επαναστατών προς τα δεξιά, στη χειρότερη περίπτωση για εκλογικά οφέλη, ο Ρούσης φέρνει ένα πιο ενδιαφέρον παράδειγμα από τον Λένιν: “Χαρακτηριστικό δείγμα προς αυτή την κατεύθυνση, αποτελούσε κατά τον Γκράμσι το άνοιγμα των φυλακών και η απελευθέρωση των κρατούμενων μετά την επανάσταση του 1917, και η πετυχημένη προσπάθεια οικειοθελούς ενσωμάτωσής τους στη νέα κοινωνική πραγματικότητα”.
Το βιβλίο καταλήγει με μια επιγραμματική τοποθέτηση για ένα επαναστατικό πρόγραμμα σήμερα, με ιδιαίτερη έμφαση στον αντικαπιταλιστικό του χαρακτήρα, αλλά και στη μάχη ενάντια στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στον επίλογο τονίζεται ξανά πως η επιστροφή στον Γκράμσι δεν οφείλεται σε θεωρητικό ενδιαφέρον. Υπάρχουν τρεις άλλες διαφορετικές προσεγγίσεις για το πώς από το σήμερα θα φτάσουμε στο επαναστατικό αύριο. Η ρεφορμιστική που δεν ενδιαφέρεται καθόλου για αυτό το αύριο: “η κίνηση είναι το παν και ο σκοπός τίποτα”. Η σεκταριστική που παραπέμπει “στου 'Αγίου σοσιαλισμού' που προφανώς όπως οι άλλες γιορτές θα έλθει και αυτή”. Και η άποψη που περιμένει “τη σωτηρία από το αυθόρμητο κίνημα”.
Ο Ρούσης υπερασπίζεται την επικαιρότητα της σκέψης του Γκράμσι γιατί “είναι η μόνη που τόσο θεωρητικά όσο και πολιτικά μπορεί να οδηγήσει σε μια διέξοδο, συνδυάζοντας διαλεκτικά την τακτική με την στρατηγική, το άμεσο με το μακροπρόθεσμο, την αγωνία του κόσμου για τα άμεσα προβλήματά του και για το αύριο το δικό του και των παιδιών του.”
Αντόνιο Γκράμσι

Εργατική Αλληλεγγύη

Βιβλίο: Ρέυμοντ Τσάντλερ, Η απλή τέχνη του φόνου


Η Απλή Τέχνη του Φόνου περιέχει το δοκίμιο του Ρέημοντ Τσάντλερ για την τέχνη του αστυνομικού μυθιστορήματος και μια συλλογή από οκτώ κλασικά διηγήματα του συγγραφέα.

«Ο Τσάντλερ έγραφε σαν άγγελος που συχνάζει στις φτωχογειτονιές και περιέβαλε με μια αύρα ρομαντισμού τους ηλιόλουστους δρόμους του Λος Αντζελες».

Ρος Μακ Ντόναλντ

εκδόσεις Λυχνάρι 

Βιβλίο: Δράκουλας του Μπραμ Στόκερ


«Σου έχει τύχει να δεις το άντρο του τρόμου, ένα πραγματικό καταφύγιο για κολασμένες ψυχές; Σου έχει τύχει να νιώσεις τα διψασμένα χείλη ενός Βαμπίρ πάνω στις φλέβες του λαιμού σου; Ω, Θεέ μου, τι έχω κάνει για να τιμωρηθώ μ’ αυτόν τον φρικτό τρόπο!»

Κι αυτό ήταν μία πρώτη εμπειρία για τον νεαρό δικηγόρο Τζόναθαν Χάκερ, που θα έφτανε ύστερα από πρόσκληση στον πύργο του κόμη Ντράκουλα. Θα ακολουθούσαν μια ατέλειωτη σειρά από γεγονότα, μακάβρια και τρομαχτικά, που σίγουρα δεν έχει ξαναζήσει ανθρώπινο πλάσμα. Ο πύργος του κόμη είναι μια διαβολική παγίδα, ασφαλώς πολύ χειρότερη απ’ την Κόλαση!
Και για το καλό της ανθρωπότητας, πρέπει να βρεθεί τρόπος, αυτό το πλάσμα, να εξοντωθεί. Οπωσδήποτε και με κάθε τρόπο. Αμήν!

εκδόσεις Λυχνάρι 

Γ Διαγωνισμός Διηγήματος "Στέλιος Ξεφλούδας": Καπνός

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ
Γ' ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΙΗΓΗΜΑΤΟΣ
«ΣΤΕΛΙΟΣ ΞΕΦΛΟΥΔΑΣ»


O Προοδευτικός Σύλλογος «Τα Καστέλλια» προκηρύσσει τον Γ’ Διαγωνισμό Διηγήματος «Στέλιος Ξεφλούδας». Στόχοι του διαγωνισμού είναι να προβληθεί το έργο του Καστελλιώτη δημιουργού και παράλληλα να δοθεί η δυνατότητα ανάδειξης νέων συγγραφέων μέσα από το διήγημα και το γραπτό λόγο. Ο διαγωνισμός, απευθύνεται σε όσους μετέχουν της ελληνικής παιδείας και γράφουν στην ελληνική γλώσσα, ανεξαρτήτως τόπου διαμονής και εθνικότητας χωρίς όριο ηλικίας. Οι υποψήφιοι μπορούν να συμμετέχουν με ένα μόνο διήγημα το οποίο να μην έχει ποτέ δημοσιευθεί. Το καθένα, δεν πρέπει να ξεπερνά τις 3.000 λέξεις.
Ως θέμα του Γ’ Διαγωνισμού επιλέγεται ο «Καπνός», θέλοντας να αναδείξουμε πτυχές που αφορούν σε αυτό το προϊόν που δέθηκε με την ιστορία του χωριού μας.
Διευκρινίζουμε πως το θέμα δεν είναι ο «καπνός» γενικά, αλλά το συγκεκριμένο προϊόν και τα παράγωγά του (τσιγάρα κ.α.).


Τα δώδεκα πρώτα διηγήματα που θα ξεχωρίσουν, θα δημοσιευτούν σε ειδική Ανθολογία. Για την συγκεκριμένη έκδοση οι συγγραφείς παραχωρούν αυτοδίκαια στους οργανωτές τα πνευματικά τους δικαιώματα. Πέρα από τα τρία πρώτα βραβεία θα δοθεί το Ειδικό Βραβείο Γιώργης Χαλατσάς σε διήγημα που θα αναφέρεται στα Καστέλλια. Θα δοθούν ακόμη 12 έπαινοι.

Τα διηγήματα υποβάλλονται ταχυδρομικά με την ένδειξη
Για τον Γ’ διαγωνισμό διηγήματος «Στέλιος Ξεφλούδας» ως ακολούθως:

Παραλήπτης
Προοδευτικός Σύλλογος «Τα Καστέλλια»
Κτίριο Πνευματικού Κέντρου Ρουμελιωτών
Σίνα και Δαφνομήλη 1Α, ΑΘΗΝΑ 106 80

Διηγήματα παραλαμβάνονται από τις 15 Ιανουαρίου του 2013. Τελευταία ημέρα κατάθεσης ορίσθηκε η 30η Ιουνίου του 2013, με αποδεικτικό στοιχείο τη σφραγίδα του Ταχυδρομείου.

Τα διηγήματα υποβάλλονται δακτυλογραφημένα σε επτά (7) αντίτυπα. Κάτω απ’ τον τίτλο του διηγήματος αναγράφεται υποχρεωτικά ψευδώνυμο του συγγραφέα. Μέσα στο φάκελο αποστολής πρέπει να υπάρχει δεύτερος κλειστός φάκελος αλληλογραφίας, που εξωτερικά θα φέρει το ψευδώνυμο. Μέσα είναι τα πραγματικά στοιχεία όπως: όνομα, επώνυμο, πατρώνυμο, έτος και τόπος γέννησης, διεύθυνση μόνιμης κατοικίας, τηλέφωνα επικοινωνίας και ηλεκτρονική διεύθυνση (e-mail). Οι φάκελοι με τα πραγματικά στοιχεία θα ανοιχθούν μόνο στην περίπτωση διάκρισης του διηγήματος.
Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων και η βράβευση θα γίνει σε ειδική πανηγυρική εκδήλωση, που θα πραγματοποιηθεί το Νοέμβριο στην Αθήνα.
Λεπτομέρειες για την Κριτική Επιτροπή και τα βραβεία θα δοθούν με προσεχείς ανακοινώσεις.

 http://stoforos.blogspot.gr/2012/12/blog-post_13.html?spref=fb

Παρασκευή 14 Δεκεμβρίου 2012

Συνεχίζεται το κινηματογραφικό αφιέρωμα στον Μπερτολντ Μπρεχτ (μικρά ποιήματα)



Συνεχίζεται όλο το Δεκέμβρη το κινηματογραφικό αφιέρωμα στον Μπέρτολντ Μπρεχτ στο Τιτάνια (Πανεπιστημίου και Θεμιστοκλέους). Το αφιέρωμα ξεκίνησε με με την “Όπερα της Πεντάρας” και με το “Κούλε Βάμπε ή Σε ποιον ανήκει ο κόσμος”.
Τις επόμενες Τετάρτες και Κυριακές θα προβληθούν σε πρώτη προβολή στην Ελλάδα οι ταινίες “Και οι δήμιοι πεθαίνουν” (1943) και “Ο αφέντης Πουντίλα κι ο υπηρέτης του Ματί” (1960). Το “Και οι δήμιοι πεθαίνουν” είναι ταινία του Φριτς Λανγκ πάνω σε σενάριο του Μπρεχτ. Στην κατεχόμενη από τους ναζί Τσεχοσλοβακία, ο γερμανός διοικητής της με το προσωνύμιο “Δήμιος” πέφτει νεκρός από σφαίρες της Αντίστασης. Ο εκτελεστής του γλιτώνει από την καταστολή, μεταμφιεσμένος σε φοιτητή. Έχει να αντιμετωπίσει το δίλημμα ανάμεσα στο να παραδοθεί, και να συνεχίσει να βλέπει εκατοντάδες συντρόφους του να πέφτουν θύματα των αντιποίνων των ναζί. “Ο αφέντης Πουντίλα κι ο υπηρέτης του Ματί” είναι βασισμένο στο ομώνυμο έργο του Μπρεχτ (κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ηριδανός) για τη σχέση ανάμεσα στον αφέντη και τον υπηρέτη ή το αφεντικό και τον υπάλληλο. Για μια παρουσίαση του “Κούλε Βάμπε ή Σε ποιον ανήκει ο κόσμος” από τη ΕΑ δείτε στο http://www.ergatiki.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=1573:i956&Itemid=91










Το κομμένο σχοινί
 
Το κομμένο σχοινί
Μπορείς να το ξαναδέσεις.
Θα κρατήσει πάλι, ωστόσο
Θα ’ναι κομμένο.

Ίσως πάλι ν’ ανταμώσουμε,

Μα εκεί που μ’ άφησες
Δεν πρόκειται ποτέ
Να με ξαναβρείς.


Σίδερα 


Απόψε στ΄ όνειρό μου
είδα μια μεγάλη φουρτούνα.
Τράνταξε την οικοδομή
και ξήλωσε
τη σκαλωσιά
τη σιδερένια.
Μα ότι ήταν από ξύλο
λύγισε και κρατήθηκε.



Ξημέρωμα


Δεν είναι τυχαίο

που κάθε καινούργια μέρα
ξημερώνει με το λάλημα του πετεινού
που μαρτυράει από παλιά
μια προδοσία.
          

Aδυναμίες


Εσύ δεν είχες καμία

εγώ είχα μία
αγαπούσα.


Εγώ που επέζησα



Το ξέρω βέβαια : τυχαία μονάχα
επέζησα απ΄ όλους τους φίλους.
Μα απόψε στ΄ όνειρό μου
άκουσα τους φίλους να λένε για μένα :
Οι δυνατοί επιζούν
Και μίσησα τον εαυτό μου.

Δε χρειάζομαι ταφόπετρα


Εγώ δε χρειάζομαι ταφόπετρα,

αν όμως εσείς χρειάζεστε για μένα
πάνω της θα ήθελα να γράφονταν τούτο:
Έκανε προτάσεις. Εμείς
τις δεχτήκαμε.
Με μια τέτοια γραφή
θα είχαμε όλοι
τιμηθεί.

Αντρέι Βάιντα: αφιέρωμα από την Ταινιοθήκη της Ελλάδας 13 - 23/12/2012)


Αφιέρωμα σε έναν από τους σημαντικότερους Πολωνούς σκηνοθέτες, τον Αντρέι Βάιντα, οργανώνει η Ταινιοθήκη της Ελλάδας από τις 13 ως τις 23 Δεκέμβρη.
Κάποιες από τις περίπου 20 ταινίες που θα προβληθούν στην Ταινιοθήκη (Ιερά Οδός 48 & Μεγάλου Αλεξάνδρου 134-136, στο Γκάζι) δεν έχουν ξαναπαιχτεί στην Ελλάδα. Το αφιέρωμα περιλαμβάνει μία από τις πρώτες του ταινίες, τον “Υπόνομο” του 1957, την πρώτη ταινία που γυρίστηκε με θέμα την εξέγερση στο γκέτο της Βαρσοβίας ενάντια στους ναζί. Επίσης “Ο άνθρωπος από σίδερο” (1981) ταινία για το κίνημα της Αλληλεγγύης στην Πολωνία, ένα από τα μεγαλύτερα απεργιακά κινήματα όλων των εποχών. Η ταινία γυρίστηκε στο μικρό διάστημα υποχώρησης της λογοκρισίας, όταν το κίνημα της Αλληλεγγύης βρισκόταν στην ανάπτυξή του και πριν επιβληθεί η δικτατορία του Γιαρουζέλσκι (το αφιέρωμα ξεκινάει συμβολικά στις 13 Δεκέμβρη, ημερομηνία που το 1981 έγινε το πραξικόπημα). Η ταινία “Κατίν” (2007) που αφορά στη μαζική εκτέλεση Πολωνών κρατούμενων από τις αρχές της Σοβιετικής Ένωσης το 1940 ξεσήκωσε μια μεγάλη συζήτηση όταν βγήκε στις αίθουσες (διαβάστε για παράδειγμα από την ΕΑ: tinyurl.com/ca4bcmm).
Το αφιέρωμα θα συμπληρωθεί με μια έκθεση που θα κάνει εγκαίνια στις 18 Δεκέμβρη με αφίσες, φωτογραφίες και έργα ζωγραφικής του ίδιου του σκηνοθέτη.




"Στάχτες και διαμάντια" (1958) του Αντρέι Βάιντα.




Μεγάλο αφιέρωμα στον Πολωνό σκηνοθέτη Αντρέι Βάιντα ξεκινά σήμερα Πέμπτη στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά οδός 48 και Μ. Αλεξάνδρου). Για πρώτη φορά συγκεντρώνονται σ’ ένα αφιέρωμα τέσσερις ψηφιακά αποκατεστημένες ταινίες του: "Στάχτες και διαμάντια" (1958), "Αθώοι γόητες" (1960), "Η γη της επαγγελίας" (1975), "Άνθρωπος από σίδερο" (1981). Η 13η Δεκεμβρίου είναι σημαδιακή ημερομηνία για την ιστορία της Πολωνίας, καθώς σχεδόν 30 χρόνια πριν, στις 13 Δεκεμβρίου του 1981, ο στρατηγός Γιαρουζέλσκι κηρύσσει στην Πολωνία τον στρατιωτικό νόμο, βγάζοντας τον στρατό στους δρόμους των πόλεων και συλλαμβάνοντας χιλιάδες στελέχη της «Αλληλεγγύης».
Με αφορμή την ιστορική αυτή επέτειο και τιμώντας έναν σκηνοθέτη που η πολιτική διαπερνά το σύνολο του έργου του, απόψε, στην έναρξη του αφιερώματος θα προβληθεί ο ψηφιακά αποκατεστημένος και βραβευμένος με τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες "Άνθρωπος από σίδερο", ταινία που αναφέρεται στο κίνημα της «Αλληλεγγύης» και στην οποία εμφανίζεται και ο ίδιος ο Λεχ Βαλέσα.
Από τα πρώτα του αριστουργήματα της «πολωνικής σχολής» της δεκαετίας του ’50 μέχρι τα πρόσφατα "Κατύν" και "Γλυκιά έξαψη", το αφιέρωμα στον Αντρέι Βάιντα περιλαμβάνει 18 μεγάλου μήκους ταινίες, μεταξύ των οποίων  πολλές ανέκδοτες στην Ελλάδα: "Κανάλ" (1957), "Λότνα" (1959),  "Κυνηγώντας μύγες" (1969 ), "Τοπίο μετά τη μάχη" (1970), "Ο γάμος" (1973), "Χωρίς αναισθητικό" (1978), "Άνθρωπος από μάρμαρο" (1981), "Οι δεσποινίδες του Βίλκο" (1979), "Ο μαέστρος" (1980), "Δαντών (1983), "Η θυσία του Κόρτσακ" (1990), "Κατύν" (2007), "Γλυκιά έξαψη" (2009).
Το πρόγραμμα συμπληρώνουν η τηλεοπτική ταινία "Μωσαϊκό" (1968), μοναδική κωμωδία στην καριέρα του Βάιντα -την οποία επέλεξε ο ίδιος για το αφιέρωμα στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος-, το ντοκιμαντέρ "Η νεκρή τάξη" (1978), ταινία αφιερωμένη στην ομότιτλη θεατρική παράσταση του μεγάλου Πολωνού σκηνοθέτη Ταντέους Κάντορ και δύο επεισόδια από την τηλεοπτική σειρά μυθοπλασίας "Με το πέρας των χρόνων, των ημερών…" (1980) που βασίζεται στην 7ωρη παράσταση-ποταμό, με έργα Πολωνών συγγραφέων του μεσοπολέμου που παρουσίασε το 1978 ο Βάιντα στο θέατρο.
Δυστυχώς ο ίδιος ο Αντρέι Βάιντα δεν θα καταφέρει να παραστεί στην Αθήνα λόγω των εντατικής του ενασχόλησης με την ολοκλήρωση της τελευταίας του ταινίας "Βαλέσα". Το αφιέρωμα στην Ταινιοθήκη πλαισιώνει μια έκθεση πολυμέσων που θα παρουσιαστεί στους χώρους της Ταινιοθήκης από την Τρίτη 18/12 και περιλαμβάνει άγνωστες φωτογραφίες από τις σημαντικότερες ταινίες του Βάιντα, αυτοπορτραίτα του σκηνοθέτη καθώς και μία συλλογή από τις καλύτερες αφίσες των ταινιών του. Την έκθεση θα εγκαινιάσει μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα το έργο του Βάιντα και τη σχέση του με τον κινηματογράφο της Ανατολικής Ευρώπης. Τη συζήτηση θα ακολουθήσει η ειδική προβολή της ταινίας "Αθώοι γόητες" (1960), ενός από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα της πολωνικής νουβέλ-βαγκ, μια ψυχολογική σπουδή για δυο νέους που συναντιούνται σε ένα κλαμπ και περνούν μαζί μια νύχτα με ένα ιδιόμορφο ερωτικό παιχνίδι λέξεων και απόψεων -η πολιτικά αθώα υπόθεση της ταινίας, έγινε, για τους ιδεολογικούς καθοδηγητές της εποχής, πιο ενοχλητική και από το θέμα της εξέγερσης της Βαρσοβίας…